نیازمند اصلاح واقعی سازوکارهای بینالمللی هستیم
رئیسجمهور در نشست غیرعلنی سران بریکس در دهلینو با انتقاد از یکجانبهگرایی و تبعیض در اجرای قواعد بینالمللی گفت: اگر منشور ملل متحد نتواند در برابر توسل غیرقانونی به زور از ملتها حمایت کند، نمیتوان از چندجانبهگرایی واقعی سخن گفت.
مسعود پزشکیان روز شنبه (21 شهریورماه) در نشست غیرعلنی سران کشورهای عضو بریکس در دهلینو، با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختارهای حکمرانی جهانی اظهار داشت: اعتبار هر نظام حکمرانی به توانایی آن در حمایت از حقوق همه کشورها، اعم از کوچک و بزرگ، بستگی دارد.
وی موضوع نشست بریکس با عنوان «حکمرانی فراگیر جهانی و تقویت چندجانبهگرایی» را در شرایط کنونی دارای اهمیت دوچندان دانست و گفت: جهان از یکسو با افزایش وابستگی متقابل کشورها و بحرانهای مشترک مواجه است و از سوی دیگر شاهد بازگشت یکجانبهگرایی، فشار و استفاده ابزاری از نظامهای مالی و فناوری هستیم.
رئیسجمهور با اشاره به تجربه جمهوری اسلامی ایران، حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی را نمونهای از ناکارآمدی سازوکارهای موجود برای جلوگیری از توسل به زور عنوان کرد و افزود: اگر نظام چندجانبه نتواند از جان انسانها و حاکمیت کشورها در برابر جنگ، تجاوز و نقض حقوق ملتها حمایت کند، مشروعیت آن با پرسش جدی مواجه خواهد شد.
پزشکیان تأکید کرد پاسخ به این وضعیت نباید صرفاً به صدور بیانیه محدود شود و افزود:«ما نیازمند اصلاح واقعی سازوکارهای بینالمللی هستیم.»
وی چهار محور را برای حکمرانی فراگیر جهانی ضروری دانست؛ احترام برابر به حاکمیت کشورها و اجرای بدون تبعیض حقوق بینالملل، اصلاح ساختارهای حکمرانی جهانی، تبدیل چندجانبهگرایی از شعار به عمل و مقابله عملیاتی با تحریمهای یکجانبه.
رئیسجمهور همچنین خواستار تقویت همکاریهای اقتصادی و مالی مستقل، توسعه تجارت با ارزهای ملی و افزایش نقش بانک توسعه جدید بریکس شد.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت ایجاد امنیت پایدار در منطقه گفت: امنیت نمیتواند بر پایه «امنیت برای برخی و ناامنی برای دیگران» تعریف شود. وی همچنین بر ضرورت حفاظت از تأسیسات هستهای صلحآمیز در برابر حمله و تهدید به حمله تأکید کرد.
رئیسجمهور در پایان، تقویت هماهنگی سیاسی اعضای بریکس، توسعه همکاریهای اقتصادی و فناوری و تقویت سازوکارهای داخلی این گروه را ضروری دانست و گفت ایران برای تحقق این اهداف در چارچوب بریکس آماده همکاری است.
دیدار و رایزنی رئیسجمهور با سران بریکس
در همین راستا، پزشکیان در حاشیه اجلاس بریکس در دهلینو همچنین با شماری از مقامهای سیاسی و اقتصادی دیدار و درباره توسعه روابط دوجانبه، تحولات منطقهای و ضرورت تقویت همکاری میان کشورهای عضو بریکس گفتوگو کرد.
رئیسجمهور در دیدار با دروپدی مرمو، رئیسجمهور هند، با تأکید بر اینکه ایران همواره حامی صلح و امنیت در منطقه بوده است، گفت: ایران مورد حمله قرار گرفت و آغازکننده جنگ نبود، بلکه در برابر تجاوز دشمن ایستاد. رئیسجمهور هند نیز بر عزم دهلینو برای تعمیق و گسترش روابط با تهران تأکید کرد و سفر پزشکیان به هند پس از هشت سال را دارای اهمیت دانست.
پزشکیان همچنین در دیدار با آبی احمد علی، نخستوزیر اتیوپی، با اشاره به حملات اخیر علیه ایران اظهار کرد: دشمن تلاش کرد با ایجاد اختلاف میان مردم، اهداف خود را دنبال کند، اما این اقدامات موجب اتحاد بیشتر مردم ایران شد.
وی با تأکید بر تداوم روابط ایران با کشورهای مسلمان و همسایه، توسعه مناسبات اقتصادی و مالی میان اعضای بریکس را زمینهای برای پیشرفت کشورهای عضو دانست. نخستوزیر اتیوپی نیز ضمن ابراز همبستگی با ایران، بر گسترش روابط اقتصادی و فرهنگی دو کشور تأکید کرد.
رئیسجمهور در دیدار با انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی نیز همبستگی کشورهای مسلمان را در شرایط کنونی ضروری دانست و گفت: ایران با برادران مسلمان و همسایگان خود مشکلی ندارد و تمام خواسته ما، برخورداری از حقوق و منافع قانونی و بینالمللی
است.
پزشکیان با تأکید بر اینکه کشورهای منطقه نیازی به «ژاندارم منطقه» ندارند، اظهار کرد: امنیت و تمامیت ارضی منطقه باید به دست کشورهای منطقه تأمین شود.
وی همچنین در نشستی با حضور رهبران ادیان، نخبگان و بازرگانان هند، با اشاره به سیاستهای آمریکا در قبال ایران گفت: آمریکا نمیتواند با قلدری مردم ایران را وادار به تسلیم کند و تلاش دارد با ایجاد فشار اقتصادی و محدودیت در معیشت و امکانات، مردم را به تسلیم وادار کند، اما مردم ایران تسلیم نخواهند شد.
رئیسجمهور در مجموع این دیدارها بر توسعه روابط با کشورهای عضو بریکس، تقویت همکاریهای اقتصادی و سیاسی و افزایش تعاملات میان کشورهای جنوب جهانی تأکید کرد.
بیانیه مشترک سران بریکس
افزون بر این، سران بریکس در بیانیه پایانی نشست خود در دهلینو، با اشاره به ادامه درگیریها در مناطق مختلف جهان و افزایش چندپارگی در نظم بینالمللی، از جامعه جهانی خواستند اختلافات و بحرانها را از طریق ابزارهای دیپلماتیک و راهکارهای مسالمتآمیز حلوفصل کند. در این بیانیه، رهبران بریکس «نگرانی جدی» خود را نسبت به حملات عمدی به تأسیسات غیرنظامی و تأسیسات صلحآمیز هستهای تحت پادمان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کردند و تأکید کردند پادمانها، ایمنی و امنیت هستهای باید برای حفاظت از انسانها و محیط زیست رعایت شود.
این موضعگیری در شرایطی مطرح شده است که تأسیسات هستهای ایران در جریان درگیریهای اخیر هدف حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفته و تهدیدهایی نیز درباره تکرار این حملات مطرح شده است.
سران بریکس همچنین مخالفت خود را با «اقدامات یکجانبه، تنبیهی و تبعیضآمیز» مغایر با حقوق بینالملل اعلام کردند؛ موضعی که تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران را نیز دربرمیگیرد.
در بخش دیگری از بیانیه، رهبران بریکس اقدامات رژیم صهیونیستی در غزه و لبنان را محکوم کردند و با هرگونه کوچ اجباری فلسطینیان، تغییر جمعیتی یا جغرافیایی در غزه و استفاده از گرسنگی بهعنوان ابزار جنگی مخالفت کردند. آنان همچنین حملات علیه غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی، از جمله مراکز درمانی، و ممانعت از دسترسی مردم به کمکهای بشردوستانه را محکوم کردند.
سران بریکس با اشاره به تداوم خشونتها در غزه، بر حمایت از حق تعیین سرنوشت ملت فلسطین و عضویت کامل فلسطین در سازمان ملل متحد تأکید و اعلام کردند راهکار عادلانه و پایدار برای مناقشه فلسطین و اسرائیل تنها از مسیرهای مسالمتآمیز امکانپذیر است.
درخصوص لبنان نیز رهبران بریکس نقض آتشبس، حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور را محکوم و خواستار خروج نیروهای اشغالگر از اراضی لبنان شدند. آنها همچنین حملات علیه نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان را محکوم کردند.
سران بریکس در بخش اقتصادی بیانیه نیز بر تقویت امنیت انرژی، تداوم عرضه انرژی و اصلاح سازمان تجارت جهانی تأکید کردند و از درخواست ایران و اتیوپی برای عضویت در سازمان تجارت جهانی حمایت کردند.