ضرورت جهاد دولت برای حفظ خودکفایی گندم
سرویس اقتصادی-
حفظ خودکفایی در تولید گندم، نیازمند جهاد دولت در جلب اعتماد کشاورزان و غلبه دادن اهمیت تولید بر واردات است.
به گزارش کیهان، حفظ خودکفایی در تولید گندم، نیازمند جهاد دولت در پرداخت مطالبات کشاورزان، خرید تضمینی محصول باقیمانده و قیمتگذاری مناسب در سال زراعی در پیش است.
رکورد تولید گندم، مربوط به 1403 با 15 میلیون تن است. اعتمادسازی رئیسجمهور شهید در کشاورزان با خرید تضمینی و پرداخت بموقع مطالبات یا با تاخیر اندک، موجب شد تولید گندم کشور از چهار میلیون و 500 هزار تن در سال زراعی 1399 -1400 به
15 میلیون تن در 1402- 1403 برسد.
خودکفایی تولید گندم در 1405
اینک در حالی که تولید گندم به رقم 14 میلیون و 100 هزار تن رسیده و صحبت از ثبت رکورد جدید و رسیدن به 15 میلیون و 500 هزار تن است؛ تاکنون هشت میلیون و 500 هزار تن خرید تضمینی صورت گرفته و باقی محصول، که پنج میلیون و 600 هزار تا هفت میلیون تن است؛ خریداری نشده. اگر این میزان تولید خرید تضمینی نشود علاوه بر مضرات آن برای حفظ خودکفایی، نوعی کفران نعمت است.
مجید آنجفی؛ معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، پیشتر اعلام کرده بود که بر اساس جمعبندی گزارش استانها، تولید گندم به 14 میلیون و 100 هزار تن رسیده است. در همان گزارش، رقم بالاتر از 15 میلیون و 500 هزار تن نیز در رصدخانه وزارتخانه مطرح شده بود که در حال راستیآزمایی اعلام شده است. با اینحال، علیقلی ایمانی؛ مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران، اعلام کرده که خرید تضمینی از ابتدای فصل برداشت تاکنون هشت میلیون و 500 هزار تن بوده است.
اهمیت خرید تضمینی در شرایط فعلی
گفتنی است، نیاز کشور به گندم نان، حدود
10 میلیون تن و گندم صنعت دو میلیون تن است اما با توجه به شرایط جنگی و آب و هوایی، بهتر است تمام گندم تولیدی کشور، خریداری و برای مصارف آینده نگهداری شود. گندم، نوعی سلاح است و اهمیت آن، اگر بیشتر از موشک بالستیک و جنگنده فوق مدرن نباشد؛ کمتر نیست.
بر اساس برخی گزارشها، واسطهها و قاچاقچیان دست به نقد ورود جدی به بازار گندم داشتهاند و بسته به کیفیت محصول، از کیلویی 40 تا 80 هزار تومان، پول میدهند.
اگر مسئولان و بخصوص کارشناسان سازمان برنامه و بودجه، اهمیت حفظ گندم تولیدی و همچنین تداوم خودکفایی را درنظر بگیرند؛ متوجه میشوند که صرفه اقتصادی و راهبردی با خرید تمام محصول و پرداخت بموقع مطالبات از هر راه ممکن است. بخصوص که این خودکفایی در شرایط جنگی و زیر موشکباران و بمباران و با تلاش جهادی کشاورزان، کارشناسان و برخی مدیران محقق شده است.
قیمت جهانی هر تن گندم با کمترین کیفیت مصرف انسانی، در آخرین داده ماهانه منتشرشده از سوی فدرال رزرو سنتلوئیس و بر مبنای دادههای صندوق بینالمللی پول، برای ژوئیه 2026 حدود 229 دلار به ازای هر تن بوده است.
بر این مبنا، تأمین پنج میلیون و 600 هزار تن گندم در بازار جهانی، در حدود یک میلیارد و 280 میلیون دلار؛ معادل 294 هزار و 400 میلیارد تومان بر مبنای دلار 230 هزار تومانی، هزینه روی دست کشور میگذارد. این در حالی است که قیمت هر تن گندم با کیفیت متوسط تا 500 دلار است. بیشتر گندم تولیدی ایران نیز، کیفیتی بالاتر از
متوسط دارد.
اهمیت پرداخت مطالبات کشاورزان
برخی کارشناسان بخش کشاورزی خودکفایی در تولید گندم کشور را متکی به عواملی همچون قیمتگذاری مناسب، اعلام بموقع قیمتها، اجرای کشت قراردادی، جهش تولید در دیمزارها، تغذیه مناسب گیاهی و تامین کود شیمیایی مورد نیاز کشاورزان میدانند اما پرداخت بموقع مطالبات گندمکاران و اعتمادسازی در کشاورزان بیشترین تاثیر را دارد.
پرداخت مطالبات و حمایت مالی از کشاورزان،
علاوه بر کاهش خطر خروج نیروی کار از بخش کشاورزی و مهاجرت از روستاها به حاشیه شهرها، از اشتغالزایی در این بخش حمایت کرده است.
مجید آنجفی؛ معاون امور زراعی وزارت جهاد کشاورزی، افزایش تولید گندم در شرایط محدود را نتیجه اجرای طرح «جهش تولید در دیمزارها» طی پنج سال گذشته دانست و افزود: «برنامه وزارت جهاد کشاورزی در پنج سال آینده نیز این است که با توجه به محدودیت منابع آبی، پایه تولید گندم را از اراضی آبی به سمت اراضی دیم سوق دهد.»
وعده سازمان هدفمندی یارانهها
عطاءالله هاشمی؛ رئیس بنیاد ملی گندمکاران گفت: «ارزش خرید تضمینی گندم در سال زراعی جاری تاکنون حدود ۴۲۰ هزار میلیارد تومان بوده است که از این میزان ۲۱۸ هزار میلیارد تومان یعنی نزدیک ۵۳ درصد آن به کشاورزان پرداخت شده است.»
به گفته وی، بخشی از گندمی را که دولت نتوانسته خریداری کند؛ کارخانههای تولید خوراک دام و مقداری را نیز دلالان و واسطهها خریدهاند که با داشتن انتظارات تورمی به دنبال فروش آن با قیمت بالا به دولت، صنف و صنعت یا سایر بخشها در ماههای آینده هستند.
وی خواستار تسریع در پرداخت مطالبات گندمکاران از سوی دولت شد تا بتوانند با خیالی آسوده برای کشت در سال زراعی جدید آماده شوند.
گفتنی است، اکبر فتحی؛ معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی از تاکید رئیسجمهور برای پرداخت بموقع مطالبات کشاورزان خبر داد و گفت: بر اساس قول سازمان هدفمندی یارانهها
۱۰۰ هزار میلیارد تومان دیگر تا پایان شهریورماه کارسازی خواهد شد.
واردات گندم؛ چرا؟
به گزارش خبرگزاری فارس، امسال دولت هشت میلیون و 500 هزار تن گندم به ارزش ۴۲۰ هزار میلیارد تومان از کشاورزان خریده اما تقریباً نصف پول کشاورز را نداده است. به گفته رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس، برخی گندمکاران به خاطر بدقولی مسئولان، محصول خود را به دولت نفروختهاند؛ درحالیکه بیش از 500 هزار میلیارد تومان اعتبار در بودجه تصویب شده است.
دولت از ابتدای فصل خرید در فروردینماه (شش ماه اخیر)، 53 درصد مطالبات گندمکاران را پرداخت کرده، در حالی که قانون خرید تضمینی محصولات کشاورزی، مصوب سال ۱۳۸۶ که به تایید شورای نگهبان رسیده، تاکید میکند که پول کشاورزان تا ۴۸ ساعت پس از تحویل، باید پرداخت شود.
وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده که نزدیک به شش میلیون تن گندم در دست کشاورزان است؛ با این وجود شرکت بازرگانی دولتی، دیروز ثبت سفارش واردات گندم را آغاز کرد!
البته برخی آمارها حاکی است که گندم مناسب صنعت به میزان نیاز در کشور تولید نمیشود. کارشناسان باید پاسخ بدهند که آیا امکان فرآوری گندم تولیدی کشور برای استفاده صنعت وجود دارد یا خیر؟ چرا که اگر بتوان از گندم تولیدی در مصرف صنعتی استفاده کرد؛ از خروج ارز در شرایط جنگی جلوگیری میشود؟