ترامپ در بنبستی ترسناک گرفتار شده است
فشار نظامی و اقتصادی و حیثیتی تنگه هرمز بر دولت ترامپ روزبهروز بیشتر میشود و آثار منفی آن، عمق جامعه آمریکا را درمینوردد.
گشتوگذار تفریحی از باتلاق سردرآورد
در این شرایط، سیانبیسی در گزارشی تحلیلی نوشت: «گشتوگذار کوچک» ترامپ در ایران، به نبردی دشوار تبدیل شده است. ادامه جنگ با ایران و نبود نشانهای از پیشرفت دیپلماتیک، تحقق وعدههای اولیه دولت ترامپ، درباره جلوگیری از تبدیل درگیری به یک «جنگ بیپایان» را دشوارتر کرده است. این رسانه با اشاره به اظهارات تازه کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، درباره احتمال نرسیدن واشینگتن و تهران به توافق نوشت: آنچه ترامپ پیشتر «گشتوگذاری کوچک» خوانده بود، اکنون بیش از پیش به یک «باتلاق» شبیه میشود. افزایش قیمت جهانی نفت و رسیدن میانگین قیمت گازوئیل در آمریکا به رکورد ۵ دلار و ۸۵ سنت در هر گالن، از پیامدهای جنگ دانست.
همزمان، بانک گلدمن ساکس اعلام کرد اگر حملات به کشتیهای در حال تردد در خاورمیانه افزایش یابد، قیمت نفت ممکن است تا ۱۲۰ دلار در هر بشکه افزایش پیدا کند. رویدادهای چند روز گذشته نشان میدهد که خطر گسترش و تشدید اختلالات در کشتیرانی، خطری مهم است. این بانک همچنین اعلام کرده است اگر صادرات نفت از منطقه به سطوح عادی بازگردد، قیمت نفت ممکن است تا ۸۰ دلار در هر بشکه کاهش
پیدا کند.
رقابت خالیبندی میان ترامپ و وزیر انرژی آمریکا
وقتی دروغگویی و خالیبندی در میان دولتمردان آمریکایی شدت میگیرد تا شکستها را بپوشاند، تناقضات هم آشکارتر میشود. ترامپ دیروز مدعی شده است که مقدار نفت عبوری از تنگه هرمز به ۱۸ میلیون بشکه در روز رسیده است. این در حالی بود که وزیر انرژی او، این رقم را ۹ میلیون بشکه در روز عنوان کرد. کریس رایت ادعا کرد: عملیات دریایی ایالات متحده به بازگشت تردد نفتکشها از تنگه هرمز کمک کرده و جریان انتقال نفت از خاورمیانه اکنون به بیش از دو سوم سطح پیش از درگیری با ایران رسیده است.
رایت در گفتوگو با شبکه سیانان گفت: «ایرانیها همچنان دردسر ایجاد میکنند، اما نیروی دریایی آمریکا در حال پیروز شدن در این نبرد است.»
این ادعاها، در حالی است که مراکز مستقل گزارش میدهند تردد نفتکشها در تنگه هرمز به پایینترین سطح از اردیبهشتماه رسیده است. به همین علت و با توجه به تشدید درگیریها، قیمت جهانی نفت روز دوشنبه، ۱۶ شهریور، با شروع معاملات در آغاز هفته، افزایش یافت و نفت برنت با بیش از یک درصد افزایش نسبت به آخرین روز کاری، هر بشکه نزدیک به ۹۷ و نیم دلار معامله شد. همچنین بر اساس دادههای کشتیرانی در روز دوشنبه، طی ۱۰ روز گذشته بهطور میانگین، روزانه تنها ۱۰ کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردهاند که پایینترین میزان از اردیبهشت تاکنون محسوب میشود و نسبت به بیش از ۱۵ کشتی در روز جمعه و نزدیک به ۱۳ کشتی در روز شنبه کاهش یافته است. این کاهش پس از حملات متقابل آمریکا به سه نفتکش ایرانی و تلافی سپاه پاسداران علیه شناورهای آمریکایی رخ داده است. روز شنبه تنها دو کشتی از تنگه هرمز عبور کردند و روز یکشنبه نیز شش کشتی از آن گذشتند که بیشتر آنها از مسیر ایران استفاده کردند.
ریسک بالای اسکورت شدن توسط پنتاگون
شرکت اطلاعات دریایی ماریسک در یادداشتی اعلام کرد: اکنون از نفتکشهای تجاری بهطور عمدی بهعنوان ابزار فشار اقتصادی متقابل استفاده میشود و این امر تمایز پیشین میان رویارویی نظامی و کشتیرانی تجاری را به میزان قابلتوجهی کمرنگ کرده است. بنابراین، خطر برای کشتیهای مرتبط با آمریکا یا کشتیهایی که تحت اسکورت آمریکا قرار دارند بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است. بر اساس گزارش هفتگی «عملیات تجارت دریایی بریتانیا»، از ششم ژوئیه تاکنون ۲۷ مورد حمله با پرتابه ثبت شده که به کشتیهای فعال در تنگه هرمز و اطراف آن آسیب وارد کرده است.
از سوی دیگر، نفتکش TITAN HARMONY صبح امروز هنگام نزدیکشدن به کریدور جنوبی تنگه هرمز مسیر خود را تغییر داد و بهسمت جنوب بازگشت. این تغییر مسیر در حالی رخ داده که قبل از آن نیروی دریایی آمریکا در حال پشتیبانی از عبور این نفتکش در مسیر جنوبی تنگه هرمز بود.
تغییر سیاست ایران در واکنش به محاصره دریایی دشمن، معادلات را بار دیگر دگرگون کرده است. حمله به ناوگان نظامی آمریکا با موشکهای بالستیک و سپس گسترش منطقه محدودیت تردد تا انتهای دریای عمان، ورق را به نفع ایران برگردانده است. در این باره آسوشیتدپرس نوشت: ایران از ایجاد «منطقه ممنوعه» جدید در اطراف تنگه هرمز خبر داد. از خارج تنگه هرمز تا خط محاصره، ایران میخواهد تمام کشتیها را افسار کند.
گم شو! این شلیک هشدار بود
براندون وایکرت، تحلیلگر امنیت ملی آمریکایی، در همین زمینه نوشت: عملکرد موشک «قاسم بصیر» فوقالعاده دقیق و دیوانهکننده است. ایرانیها موشک قاسم بصیر را شلیک کردند؛ یک موشک بالستیک میانبرد. این جدیدترین و پیشرفتهترین موشک بالستیک ضدکشتی آنهاست. این موشک برای مرحله نهایی مسیر پرواز، پیشرانههای مانوردهنده دارد. موشکی برای شکار ناوهای هواپیمابر؛ سرنگونی این موشک بسیار دشوار است. این یک تیر اخطار از سوی ایرانیها بود؛ یعنی گمشو از تنگه خارج شو وگرنه بلایی سرتان میآوریم و شما هم نمیتوانید جلوی ما را بگیرید.
همچنین جکسون هینکل، فعال سیاسی و رسانهای آمریکایی، میگوید: این روز در تاریخ ثبت خواهد شد: ایران با زدن ناو هواپیمابر آمریکا، هیمنه آن را در هم شکست! ایران در ۲۴ ساعت گذشته درگیری را بهشدت تشدید کرده و موشکهای بالستیک ضدکشتی به سمت ناو هواپیمابر آمریکایی شلیک کرده است. تنگه هرمز کاملاً در دست ایران است و حالا ترامپ با حرکتی که ایران زده، با عصبانیت پیام میدهد و وحشتزده شده است. همه ما با واقعیتی جدید روبهرو هستیم که ایران آن را رقم میزند و اعلام کرده که این تازه یک نمونه
است.
آمریکا از تشدید حملات ایران میترسد
شبکه ۱۴ اسرائیل در گزارشی خاطرنشان کرد: نهادهای امنیتی آمریکا، بهشدت نگران گسترش جنگ با ایران هستند. این نهادهای امنیتی ابراز نگرانی کردند که احتمال دارد نیروهای مسلح ایران تصمیم به تشدید و گسترش حملات خود بگیرند. یک مسئول آگاه اسرائیلی که در جریان گزارشهای مراکز امنیتی آمریکا قرار دارد، گفت: «این ارزیابی، مبتنی بر واقعیت است.»
همچنین لوسیانو زاکارا، استاد دانشگاه جورجتاون، به بیبیسی گفت: ترامپ در تنگه هرمز با معادلهای پرهزینه و ناپایدار روبهرو شده و محکوم به شکست است. اسکورت کردن هر نفتکش و حضور نظامی آمریکا در منطقه برای درازمدت قابل دوام نیست. آمریکا تنها توانسته چند کشتی را از تنگه هرمز عبور دهد، اما این به معنای عادیسازی کشتیرانی نیست. تا زمانی که تهدید از طرف ایران وجود داشته باشد، این حضور برای آمریکا پرهزینه است و ادامه آن، با توجه به فشار افکار عمومی و حتی بخشی از ارتش آمریکا، دشوار خواهد بود.
معادلات امنیتی تغییر کرده
ایران توان ضربه زدن را دارد
از سوی دیگر، مالکوم نانس، کارشناس اطلاعاتی-نظامی آمریکایی، گفته است: ایران در حمله اخیر به ناو هواپیمابر آمریکا قصد هدفگیری واقعی نداشت و این اقدام بیشتر یک شلیک هشداردهنده بود. ایران پس از سالها توسعه توان موشکی، بهویژه موشکهای ضدکشتی، ظرفیتهایی در اختیار دارد که هنوز از همه آنها استفاده نکرده است. ایران توانایی دسترسی و وارد کردن آسیب به ما را دارد؛ موضوعی که برای آمریکا خوشایند و قابل قبول نیست. اگر این جنگ چیزی نشان داده باشد، این است که ایران توانایی ضربه زدن به آمریکا را دارد؛ ظرفیتی که پیش از این، کمتر کشوری در اختیار داشت. این توانمندی، محاسبات امنیتی در تنگه هرمز را تغییر داده است.
ایران مرتباً در حال کور کردن چشمان آمریکاست
در چنین شرایط نظامی بغرنجی، لری جانسون، تحلیلگر سابق سیا، میگوید: مردم آمریکا از سوی دولت خودشان درباره آنچه در حال وقوع است، فریب داده میشوند. ایران پنج رادار را منهدم کرده است. این رادارها دو نوع هستند. یکی از آنها ۵۰۰ میلیون دلار قیمت دارد و دو دستگاه دیگر هر کدام یک میلیارد دلار قیمت دارند. ما در مجموع حدود ۱۰ آتشبار THAAD در سراسر جهان داریم و ایران سه مورد از آنها را منهدم کرده است. یعنی ۳۰ درصد از کل سامانههای THAAD ما در جهان. ایران در همین یک هفته سه مورد از آنها را منهدم کرده است.
افسران پنتاگون میترسند
از جنگ ناکام انتقاد کنند
فرانک کندال، مقام ارشد سابق نیروی هوایی آمریکا، اظهار کرد: چیزی که درباره جنگ با ایران نمیفهمم این است که چه توصیهای به رئیسجمهور شد که او را به آغاز این درگیری سوق داد. جدا از اینکه هرگز از کنگره مجوز نگرفت، نتایج حمله اولیه تقریباً همان چیزی بوده که میشد پیشبینی کرد. این تصور که حکومت ایران ناگهان سقوط خواهد کرد و این درگیری خیلی کوتاه خواهد بود، چیزی نبود که تا همین حالا هیچکس دیگری تصور کند.
افسران و نیروهای وظیفه، اگر بخواهند درباره پنتاگون یا پیت هگزث چیزی بگویند، میترسند. افراد بسیار خوبی را که میشناسم، بهدلیل همین فضای ترس و همچنین بهدلیل کارهایی که از ارتش خواسته میشود انجام دهد، دارند ترک خدمت میکنند. چند روز پیش با فردی صحبت کردم که در آموزش اخلاق حرفهای در آکادمی نیروی هوایی نقش دارد. نمیدانند چطور توضیح دهند که تصمیمهایی که این دولت میگیرد، با اصول اخلاقی آموزشدادهشده، مطابقت دارد.»
ضربه سیستماتیک به قدرت آمریکا
یک استاد دانشگاه میامی و تحلیلگر ژئوپلیتیک هم در شبکه ایکس مینویسد: قیمت گازوئیل و بنزین تا زمان انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا بهشدت بالا خواهد رفت و کاخ سفید هم نمیتواند هیچ کاری برای جلوگیری از این روند صعودی انجام دهد. هیچ دولتی نمیتواند با چنین وضع اقتصادی دوام بیاورد؛ ما داریم مستقیم به سمت یک دیوار فولادی (یعنی یک بحران جدی و غیرقابل عبور) میرویم.
آلون میزراحی، تحلیلگر سیاسی و فعال رسانهای اسرائیلی-آمریکایی نیز نوشت: ایران بهطور سیستماتیک در حال تضعیف و نابود کردن قدرت نظامی آمریکاست. طولی نخواهد کشید که آمریکا عملاً بیدفاع خواهد شد.
فرسایش قدرت ابرقدرت
نشریه آمریکایی «اسلیت» از فرسایش آمریکای ابرقدرت خبر داد و افزود: دونالد ترامپ در گفتوگو با مشاوران خود به پایان دادن جنگ با ایران فکر میکند؛ تصمیمی که یادآور نسخه مشهور سناتور جورج آیکن در دوران ویتنام است: «پیروزی را اعلام کنید و به خانه برگردید.» ترامپ میتواند همان روایت همیشگی را تکرار کند: برنامه هستهای ایران «نابود» شده است. او همچنین میتواند از توانمندی نظامی نابودشده ایران بگوید و مأموریت را موفق اعلام کند. اما این ادعاها یا گمراهکنندهاند یا به بنبست فعلی ربطی ندارند.
وضعیت تأسیسات هستهای از حمله ژوئن ۲۰۲۵ برقرار بوده و حمله به ارتش ایران نیز مانع توقف رفتوآمد در تنگه هرمز یا خسارت به پایگاههای آمریکا نشده است. هرچه جنگ طولانیتر شود، ایالات متحده ضعیفتر به نظر میرسد. حملات نیروهای هوایی و دریایی آمریکا هیچ هدف راهبردی را محقق نکرده است. حملاتی که رده بالای رهبران سیاسی و مذهبی ایران را کشت، افسران ارشد یگان نخبه نظامی ایران را بالا کشید؛ نیروهایی سختگیرتر که اکنون کنترل کشور را در دست دارند.
آمریکا بیاعتبار شد
اما عقبنشینی کمهزینهتر است
اسلیت مینویسد: این کارزار همچنین بخش بزرگی از مهمات حیاتی آمریکا را مصرف کرده؛ از جمله بیش از نیمی از موشکهای کروز و تسلیحات پیشرفته پدافند هوایی. ناو «لینکلن» نیز جای خود را به «واشنگتن» داد؛ تنها ناو ناوگان اقیانوس آرام. این جابهجایی پس از حملات موشکی ایران به مرکز تدارکاتی بحرین رخ داد که پنج هزار ملوان را با کمبود غذای تازه و اقلام پایه روبهرو کرد. فشار نظامی و اقتصادی نتیجه نداده است. ترامپ و اطرافیانش راهحل روشنی ندارند؛ تا جایی که یک افسر ارشد اطلاعاتی سنتکام یک ماه پیش خواست راههای «خلاقانه و نامتعارف» تازهای برای فشار ایران پیشنهاد شود. تکرار تهدید به نابودی ایران و سپس عقبنشینی، اعتبار واشنگتن را فرسوده و متحدان را به جستوجوی زنجیرههای تأمین و تضمینهای امنیتی دیگر سوق میدهد. راه خروج، پایان حملات به ایران و کاهش چرخه حملات متقابل است؛ سپس ایران و عمان میتوانند برای بازگشایی تنگه هرمز به توافقی برسند که احتمالاً شامل عوارض عبور خواهد بود، اما از هزینهها و بیثباتی وضع موجود بهتر است. بازگرداندن ناو «جورج واشنگتن» و برکناری پیت هگست، نسخه کاملتر این عقبنشینی است.
ترامپ در بنبستی ترسناک گرفتار شده است
لئون پانهتا، وزیر دفاع سابق آمریکا و رئیس اسبق سازمان سیا، به روزنامه گاردین گفت: جنگ ایران خطر تبدیل شدن به یک جنگ ابدی دیگر را بدون هیچ پایان روشنی دارد. این یک راز نیست که آمریکا در یک بنبست وحشتناک گرفتار شده که در آن گزینههای بسیار کمی دارد. سربازان ما در زمانی به جنگ میروند که آشفتگی عظیمی در پنتاگون و در ساختار فرماندهی وجود دارد و این واقعاً این حس را ایجاد میکند که هیچکس مسئول نیست و من فکر میکنم که چه ایران باشد و چه دیگر دشمنان ما، در توانایی نظامی ما ضعف میبینند. ما در حال ارسال پیام ضعف به دشمنان خود هستیم. این جنگ تنها زمانی قابل پیروزی است که تغییر چشمگیری در رویکرد ایجاد شود و نشان دهد هدف اصلی در این مقطع، بازگشایی تنگه هرمز است. ترامپ با تکرار ادعاهای نادرست مبنی بر اینکه توافقی برای پایان دادن به جنگ بهزودی حاصل خواهد شد و تنگه هرمز باز است، به اعتبار خود آسیب زده و حتی تهدیدات او نیز نادیده گرفته میشوند.
پانهتا به گاردین گفت که معتقد است بسیاری از آمریکاییها اعتماد خود را به توانایی ترامپ برای مدیریت این جنگ از دست دادهاند. در نظرسنجیهای اخیر، اکثریت آمریکاییها معتقدند درگیری با ایران یک اشتباه بوده و با ادامه آن مخالفند.
مردم آمریکا پاسخ ۱۰۰ میلیارد دلار هزینه اضافی را در انتخابات میدهند
در حالی که اکسیوس میگوید «جنگ در ایران تاکنون ۱۰۰ میلیارد دلار هزینه اضافی ناشی از افزایش قیمت انرژی بر مصرفکنندگان آمریکایی تحمیل کرده و در آستانه تا انتخابات میاندورهای کنگره، مهار خشم و نارضایتی عمومی از این وضعیت برای ترامپ دشوار خواهد بود»، خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشت: قیمت بنزین در آمریکا در آستانه تعطیلات روز کارگر به میانگین ۴ دلار و ۱۴ سنت رسید که از رکورد سال ۲۰۱۲ نیز فراتر رفته است و هزینه سفرهای تابستانی را برای میلیونها آمریکایی افزایش داد؛ همزمان، کاهش شدید عبور نفت از تنگه هرمز، اختلال در پالایشگاهها و کاهش عرضه گازوئیل، چشمانداز کاهش قیمت سوخت را با ابهام روبهرو کرده است. کارشناسان، عامل اصلی این جهش قیمت را تداوم درگیریها با ایران، انسداد تنگه هرمز و کاهش تردد نفتکشها میدانند.
موضوعی کوچک یا دردسر عظیم؟
در همین زمینه، سیانان میگوید: سهچهارم آمریکاییها میگویند که جنگ ایران ارزش هزینههایش را ندارد. رئیسجمهور ترامپ، اگر همین الآن تلفن رو برداری و با هر آمریکایی صحبت کنی، احتمال بسیار زیاد بهت میگه ما این جنگ رو دوست نداریم.»
روزنامه فایننشالتایمز هم گزارش داد: جمهوریخواهان ارشد نگرانند دونالد ترامپ با کاهش محبوبیت و کماهمیت جلوه دادن نگرانی رأیدهندگان درباره جنگ ایران و تورم، شانس حزب را در انتخابات میاندورهای نوامبر کاهش دهد. جنگ شش ماه طول کشیده؛ بسیار بیشتر از آنچه انتظار میرفت و باعث افزایش قیمت سوخت برای خانوارها و کسبوکارهای آمریکایی شده است. ترامپ روز جمعه تأثیر این جنگ را «موضوعی کوچک» خواند؛ اظهارنظری که برخی جمهوریخواهان در حوزههای رقابتی را وادار کرد از او فاصله بگیرند. جمهوریخواهان اکنون با نبرد دشوارتری برای حفظ کنترل کامل کنگره روبهرو هستند و برخی پیشبینیها از احتمال تصاحب مجلس نمایندگان و حتی سنا توسط دموکراتها حکایت دارد.
جنگ احمقانه؛ پنهان شدن و ناتوانی در خروج
تیم میلر، استراتژیست سابق جمهوریخواه، درباره چشمانداز انتخابات کنگره گفت: دموکراتها مجلس را پس میگیرند، اگر که جنگ احمقانه ایران و خیانت اقتصادی ترامپ را رها نکنند. پیام درست درباره ایران این است: جنگ احمقانه ترامپ؛ پنهان شدن از موشک؛ ناتوانی در خروج. اگر رئیسجمهور دموکرات بود، فاکس نیوز همین را «خیانت» مینامید. مجلس نمایندگان را دموکراتها «حتماً» میگیرند؛ پرسش اندازه است، نه اصل. اگر جنگ ایران هزینه زندگی است و خروج ندارد، پیام میاندورهای باید جنگ باشد، نه هویت درونحزبی. اگر مجلس نمایندگان، میدان ملی نارضایتی است، موج ضدحاکم کافی است. جنگ ایران، پرونده سیاست خارجی جدا نیست؛ سوخت پیام داخلی است: هزینه، ضعف، بنبست. مجلس نمایندگان تابع نارضایتی سراسری است.