کشتن مادر چهار کودک به خاطر نژادش
فاطمه قاسمآبادی
در جامعه آمریکا برخلاف فیلمهایشان، نژادپرستی بههیچوجه شستهرفته و در چارچوبهای خاص اتفاق نمیافتد. در دنیای واقعی هنوز هم سیاهپوستان برای زندگی در کنار سفیدپوستان دچار مشکلات و درگیریهای فراوان هستند.
در روزگاری نهچندان دور، در برخی ایالتهای آمریکا نهتنها محله، بیمارستان، مدارس، کلیسا و... سیاهپوستان جدا از سفیدپوستان بود، که رد شدن اتوبوس سیاهپوستان از محلههای سفیدپوستان هم با پرتاب سنگ و رفتارهای بد و توهین همراه بود!
در یک کلام، سفیدپوستانی که روزگاری حتی تحمل چند دقیقه دیدن سیاهپوستان از جلوی چشمانشان در اتوبوس را نداشتند، یکمرتبه تغییر نمیکنند و بهاصطلاح روشنفکر نمیشوند تا همه نژادها را برابر بدانند. به خاطر همین هم هنوز نزدیکی سیاهپوستان و سفیدپوستان میتواند منجر به تنش و درگیریهایی شود که در نهایت به جنایت ختم میشود.
مستند «همسایه بینقص» به کارگردانی «گیتا گاندبیر»، محصول سال ۲۰۲۵ شبکه نتفلیکس است. در این مستند، درگیری یک همسایه سفیدپوست با همسایه سیاهپوستش که به قتل زن سیاهپوست ختم شد، به تصویر کشیده میشود.
داستان دو همسایه و دو نژاد متفاوت
ماجرای مستند «همسایه بینقص» از زمانی شروع میشود که یک خانواده سیاهپوست به محلهای سفیدپوست میروند، ولی در این محله، زن میانسالی زندگی میکرد به نام «سوزان» که طاقت دیدن آنها را نداشت!
«آجیک اونز» مادری سیاهپوست و جوان بود که چهار فرزند داشت و تمام هم و غم زندگیاش، رسیدگی به فرزندانش بود و حتی در این راه، ساعتهای کاریاش را مدام به خاطر بیشتر بودن کنار فرزندانش، تغییر میداد. ولی از زمانی که آنها به این محله آمدند، اذیت و آزارهای سوزان هم شروع شد. او به بهانههای مختلف، هفتهای چند بار با پلیس تماس میگرفت و از خانواده سیاهپوست و فرزندان این خانواده شکایت میکرد.
طبق فیلمهای پلیس، از سال ۲۰۲۲ این شکایتها شروع شد و هر بار پلیس سوزان را به آرامش و کنار آمدن با بچهها دعوت کرد، ولی در نهایت در سال ۲۰۲۴ درگیری بین سوزان و بچهها بسیار شدت گرفت؛ طوری که او تبلت بچهها را برداشت و در حیاط خانهاش انداخت و وقتی بچهها برای برداشتن تبلتشان به حیاط او رفتند، سوزان کفشهای اسکیتی را به سمت سر آنها پرت میکند!
بچهها میترسند و فرار میکنند و وقتی مادرشان میفهمد سوزان چه کار کرده است، با عصبانیت به دم خانه سوزان میرود و در خانهاش را محکم میکوبد.
سوزان در مقابل این کار با اسلحه و از پشت در به سمت آجیک شلیک میکند و او را میکشد!
برده همیشه برده است!
در مستند «همسایه بینقص»، میبینیم که رفتار سوزان از همان ابتدا با خانواده سیاهپوست خصمانه بوده است.
این مسئله با شکایتهایش به پلیس به دلایل دروغین شروع شده بود و در ادامه به توهین و آزارهای فیزیکی و روحی و روانی کشیده میشود.
در قسمتی بچههای آجیک عنوان میکنند که سوزان مدام به آنها میگفت «بردههای لعنتی» یا «شما سیاهها همیشه همینطور هستین» و...
در فیلمها و سریالهای هالیوودی مربوط به سیاهپوستان، معمولاً سازندهها سعی میکنند حتی رفتارهای بد سفیدپوستان علیه سیاهپوستان را روتوش کنند و از کلمات زشتی مانند «کاکاسیاه» هرگز استفاده نمیشود، ولی در دنیای واقعی انواع توهینها از جانب سفیدپوستان به سر سیاهپوستان فرومیریزد و کسی هم نمیتواند کاری بکند.
در مورد سوزان هم وضعیت به همین منوال است. او از ابتدای آمدن این خانواده سیاهپوست به محل، از هیچ اذیت و آزاری دریغ نکرد و حتی یک روز خوش برای آنها نگذاشت. جالب این است که بقیه مردم محل هم تنها و در سکوت، تنها رفتارهای بد او را تماشا میکردند و هیچ حرکتی برای آرام کردن تنش بین آنها نکردند.
عدالت بعد از یک سال اجرا میشود
بعد از شلیک بیرحمانه سوزان به آجیک از پشت در و کشتن آجیک، پلیس سر میرسد و اینبار سوزان دستگیر میشود. در بازجوییها سوزان عنوان میکند که به خاطر محکم کوبیدن در خانهاش توسط آجیک، چنان ترسیده که دست به اسلحه شده است!
واقعیت این است که طبق گفته همسایهها و پسران کوچک آجیک، سوزان قبلاً هم سر مسائل بیسر و ته برای آنها اسلحه کشیده بود و تهدیدشان کرده بود که نباید به خانه او نزدیک شوند یا از محدوده جلویش رد شوند...
در ادامه میبینیم که کسی که رفتارش تهاجمی بوده سوزان بوده و نه آجیک، ولی در نهایت سوزان بعد از بازجویی بهراحتی آزاد میشود و به خانهاش برمیگردد!
اینبار بقیه همسایهها که از هفتتیرکشی سوزان عصبانی بودند، با پلیس تماس گرفتند و در اعتراض به آزادی او شکایت کردند.
در انتها مخاطبین میبینند که بعد از ماهها اعتراض و پیگیری، در دادگاه، سوزان که هیچ مدرک درستی برای تهدید جانی از طرف آجیک نداشت، به ۲۵ سال حبس محکوم میشود و سرانجام به زندان فرستاده میشود.
بچههای بیمادر و عذاب وجدان
بعد از کشته شدن آجیک، فرزندان او از نظر روحی، حال بسیار بدی پیدا کردند. پسران کوچک آجیک احساس میکردند که مادرشان به خاطر آنها جانش را از دست داده و حالشان بسیار بد بود.
در حقیقت آجیک برای دفاع از فرزندانش که مدام از طرف سوزان تهدید میشدند و در نهایت هم به سمتشان اسکیت سنگین پرت شده بود و برای اعتراض، به دم خانه سوزان رفت و سوزان هم از فرصت استفاده کرد و خشم و احساس نفرتش را با شلیک به او از پشت در، خالی کرد.
طبق شهادت بقیه مردم، آجیک بدون هیچ وسیله دفاعی و از پشت در، هیچ خطری برای سوزان نداشته است، اما سوزان از این فرصت برای کشتن آجیک استفاده کرد.
بعد از این اتفاق شوم، سیاهپوستانِ دیگر برای محافظت از فرزندان آجیک پیش آنها آمدند و با برگزاری مراسمهای بزرگداشت برای آجیک، حمایت او از فرزندانش را مایه افتخار دانستند و مدام به فرزندانش یادآوری کردند که آنها هیچ تقصیری در عمل پلید سوزان نداشتهاند و آجیک این کار را کرد تا فرزندانش در آینده حس نکنند آنها انسانهایی هستند که هر کسی میتواند تحقیرشان کند و این ازخودگذشتگی مادری است که برای بچههایش ارزش قائل است.
در نهایت سوزان به ۲۵ سال زندان محکوم شد، ولی این حکم نمیتواند ضرر مادی و معنوی که با کشتن مادر یک خانواده به آنها زد را جبران کند و بار دیگر این ماجرا ثابت کرد که نژادپرستی کور، تا چه حد در جامعه آمریکا زنده است و میتواند همچنان قربانی بگیرد و سیاهپوستان را از حقوق طبیعیشان محروم کند.