راهکارهای مقابله با جنگ نرم (۱)(پرسش و پاسخ)
پرسش:
از منظر آموزههای وحیانی چه راهکارهایی جهت مقابله با جنگ نرم دشمنان ارائه شده است؟
پاسخ:
اعتقادات و باورهای مردم، زیربنای اخلاق و رفتار افراد در جامعهاند. از اینرو در مقابله با جنگ نرم، اولویت با اصلاح و بازسازی و تثبیت باورهای جامعه است که در اینجا به اهم موارد آن میپردازیم:
۱- تعمیق و ترویج باورها و ارزشهای دینی
اعتقادات و باورها که در ایمان به خداوند و عمل صالح تجلی پیدا میکند، بزرگترین عامل پیروزی بر دشمنان اسلام و مشکلات و چالشها میباشد. هرچه این ایمان قویتر و عمیقتر باشد و در ظرف روح و قلب آدمی جای گرفته باشد، کارایی آن نیز بیشتر و مؤثرتر خواهد بود. تعمیق باورهای دینی در جامعه، همچون سدی پولادین، مانع هرگونه نفوذ و تأثیرگذاری جنگ نرم در جامعه میشود. آری، ایمان راسخ، انسانها را در مقابل آثار تخریبی جنگ نرم دشمنان اسلام، مصونیت بخشیده و بر تعهد و مسئولیت آنان میافزاید. برای اعتقادات و باورها سه مرحله وجود دارد: ۱- علمالیقین ۲- عینالیقین ۳- حقالیقین. علمالیقین یعنی اینکه انسان با دلایل گوناگونی به چیزی دانا شود، مانند: کسی که با مشاهده دود به وجود آتش اعتقاد و باور پیدا میکند. عینالیقین یعنی اینکه انسان به مرحله مشاهده میرسد و مثلاً آتش را میبیند و علمالیقین او تقویت و تشدید میشود. و بالاخره حقالیقین آخرین مرحله حقالیقین است که در آتش وارد شود و حرارت و سوزش آن را با تمام وجود حس کرده و به صفات آتش پی میبرد، که این بالاترین مرحله یقین است. به بیان دیگر مرحله اول یعنی علمالیقین جنبه عمومی دارد، مرحله دوم یعنی عینالیقین برای پرهیزکاران است، و مرحله سوم یعنی حقالیقین مخصوص خاصان و مقربان است.
در آیاتی از قرآن کریم، به نقش ایمانهای سطحی و ایمانهای عمیق در مقابله با جنگ نرم دشمنان اشاره شده است: ۱- «قالت الاعراب آمنّا قل لم تومنوا ولكن قولوا اسلمنا ولما يدخل الإيمان في قلوبكم» اعراب بادیهنشین گفتند: ایمان آوردهایم. بگو شما ایمان نیاوردهاید، ولی بگویید اسلام آوردهایم، زیرا هنوز ایمان وارد قلوب شما نشده است. (حجرات-۱۴) 2- «يا ايها الذين امنوا، امنوا بالله ورسوله والكتاب الذي نزل على رسوله و الكتاب الذي انزل من قبل» ای کسانی که ایمان آوردهاید، به خدا و پیامبرش و کتابی که بر پیامبرش نازل کرد و کتاب آسمانی که پیش از آن فرستاده است، ایمان بیاورید.(نساء-136) علامه طباطبایی (ره) در تفسیر این آیه میفرماید: در این آیه شریفه مؤمنین را با اینکه ایمان آوردهاند، دستوری میدهد برای بار دوم ایمان بیاورند، مراد از ایمان اول، ایمان به طور اجمال و سر بسته و در بسته است و مراد از ایمان، ایمان عمیق و مستحکم است. هر مومن باید خود را به مرحله بالاتری از ایمان برساند، و گاهی فراتر رفته و به ایمانش عمق بخشد و از سطحینگری بیرون بیاید، تا فشارها، هوا و هوسها، تهدید و تطمیعهای دشمن در او اثر نکند. علاوه بر این، با نهادینهسازی، ترویج و گسترش باورها و ارزشهای دینی، دشمنان را در اغواگری ناکام و ناامید سازد، و در راه فلاح و رستگاری را بپیماید. از مهمترین راهکارهای تعمیق و گسترش ارزشهای دینی، مسئله «معاد باوری» است. سورههای آغازین عصر نزول به طور کامل درباره ایمان به معاد و روز رستاخیز است.
2- رعایت تقوا و دوری جستن از وسوسههای شیطان
یکی از مهمترین راهبردهای جنگ نرم دشمنان، وسوسه و زینت جلوه دادن ناهنجاریهای اعتقادی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و... است. شیاطین و دشمنان در جنگ نرم، با اغواگری و وسوسه، در پی به دام انداختن مردم به ویژه جوانان هستند، چرا که بسیاری از لغزشها در مسیر وسوسهها قرار دارد. از این رو قرآن کریم، شیاطین این دشمنان جنگ نرم را به نام «وسواس خناس»(ناس-4) وسوسهگر پنهانکار نام نهاده است. از سوی دیگر درون آدمی نفس اماره قرار دارد که گیرنده خوبی برای وسوسههای شیطان است. و آدمی را به راههای بد و ناهنجار میکشاند؛ «ان النفس لَاَمّارةٌ بالسوء» (یوسف -53) در این راستا تنها عامل نیرومند درونی که میتواند در مقابل وسوسههای شیطانی و نفس اماره بایستد، تقوا، خداوپروائی و پرهیز از وسوسههای شیطان است. بهترین راهکاری که در این عرصه، انسان و جامعه را از انواع آسیبها مصون نگه میدارد، تقوا و پناه بردن به خداوند است. خداوند در قرآن کریم میفرماید: «وَإِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللهِ» اگر شیطانی خواست با وسوسهای زیر پایت بنشیند، به خدا پناه ببر(سوره اعراف، آیه ۲۰۰). دلیل آن هم روشن است، زیرا همواره بر سر راه انسانها، وسوسههای شیطانی، در شکل مقام، مال، شهوت، و... خودنمایی و جلوه میکند و شیطان و شیطانصفتان میکوشند با جنگ نرم، به واسطه این وسوسهها، آنان را از مسیر الهی منحرف سازند و از هدفشان باز دارند.
(ادامه دارد)