همه خسارتهای آمریکا در جنگ 40 روزه از گرانی افسارگسیخته تخممرغ تا رسوایی ناوها
اشاره:
وقتی از جنگ 40 روزه ایران با دو قدرت اتمی و متحدان منطقهای اش صحبت میکنیم، غالبا روی خسارتهای نظامی و گاهی اقتصادی آمریکا از این جنگ متمرکز میشویم. این در حالی است که نگاهی به رسانههای آمریکا نشان میدهد این کشور در مسائل گوناگون، از اقتصاد گرفته تا شکافهای اجتماعی و سیاسی دچار مشکلات جدی شده و محبوبیت ترامپ نیز به 33 درصد کاهش یافته و از هر 3 آمریکایی دو نفر به این باور رسیده اند که، کشور شان نباید وارد این جنگ میشد. جوانان و نوجوانان آمریکایی نیز غالبا بر این باورند که کشورشان در این جنگ شکست خورده و...در این گزارش با استناد به گزارش رسانههای معتبر و شناخته شده غربی نگاهی به این خسارتها کردهایم.
سرویس خارجی-
دونالد ترامپ، رئیس جمهورآمریکا در حالی در 28 فوریه(9 اسفند) از آغاز عملیات نظامی علیه ایران سخن گفت که برنامهریزیهای پنتاگون تنها برای یک عملیات 4 تا 6 هفتهای برنامهریزیشده بود؛ مسئلهای که با مقاومت ملت ایران و ضربات دردناک نظامی به آمریکا و متحدانش، اکنون دولت ترامپ و جمهوریخواهان را در آستانه انتخابات ماه نوامبر (12 آبان) با مشکل جدی مواجه ساخته است. زمانی که از شکست آمریکا در جنگ فوریه با ایران در رسانههای غربی سخن گفته میشود، تمرکز اصلی بر شکست نظامی است. مثلاً بیبیسی گزارش میدهد نیروهای مسلح ایران طی جنگ اخیر موفق شدند 20 پایگاه آمریکا در 8 کشور مختلف را هدف قرار دهند. دهها فروند جنگنده، بالگرد، و انواع مختلف پهپاد طی این جنگ نابود شد. تنها در یک مورد، حملات ویرانگر دائمی ایران به ناوگان پنجم آمریکا در بحرین، باعث از رده خارج شدن این پایگاه حیاتی دریایی شد به طوری که ناوهای آمریکایی حمایتهای لجستیکی خود را به طور کامل از دست دادند.
این در حالی است که جنگ تبعات ویرانگری را نیز در داخل آمریکا به همراه داشته که اکنون به یک سونامی سهمگین تبدیل شده است. این گزارش رویترز دراین رابطه مینویسد: 2 سال پیش ترامپ برای تحقیر دموکراتها و سیاستهای اقتصادی دولت بایدن تصویری از خود و اقلام اساسی سبد خواربار منتشر کرد و وعده داد دولت هزینههای زندگی را کاهش و تورم را مهار خواهد کرد. با این حال، با تشدید فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ، اکنون تصویر 2 سال پیش ترامپ به ابزاری علیه خود او تبدیل شده و به طور گسترده در حال دست به دست شدن در میان مردم آمریکاست زیرا آنها به شدت از شرایط اقتصادی کشور ناراضی هستند.
نظرسنجیهای جدید نیز به طور گسترده بر این مسئله صحه میگذارند. نظرسنجی فایننشالتایمز و فوکالدیتا نشان میدهد 53 درصد از مردم آمریکا بر این باورند به دلیل جنگ ایران و تبعات اقتصادی آن اکنون فقیرتر شدهاند و از زمان روی کار آمدن دولت ترامپ وضعیت مالی به مراتب بدتری دارند. جدیدترین نظرسنجی رویترز- ایپسوس نیز نشان میدهد میزان محبوبیت ترامپ به 33 درصد سقوط کرده است که پایینترین سطح محبوبیت وی از زمان سکانداری کاخسفید است. تبعات جنگ ایران از جمله دلایل سقوط آزاد مقبولیت ترامپ در جامعه آمریکا بهشمار میرود. گرچه رئیسجمهور آمریکا بارها در لفاظیهایش خود را پیروز جنگ خوانده است، اما نظرسنجی رویترز- ایپسوس نشان میدهد تنها 23 درصد از مردم آمریکا که (بیشتر آنها جمهوریخواه هستند) بر موضع برتر واشنگتن در جنگ با ایران باور دارند.
جهش قیمت سوخت
«فایننشالپست» نیز از گذر میانگین بهای هر گالن بنزین در آمریکا از مرز 4 دلار خبر داده است. گرچه برخی ایالتهای آمریکا بهای بالاتری نیز برای سوخت ثبت کردهاند اما خط قرمز اقتصادی دولت ترامپ، مرز 4 دلار برای هر گالن بود. ترامپ که در ابتدای دوره ریاستجمهوری خود وعده کاهش بهای سوخت به زیر 2 دلار در هر گالن را داده بود، اکنون بهدلیل بسته بودن تنگه هرمز و ناآرامیها در تنگه بابالمندب که منجر به اختلال جدی در چرخه عرضه شده است، شاهد جهش بهای سوخت و نارضایتی مردم آمریکا از افزایش قیمتهاست. براساس اعلام انجمن خودروی آمریکا از زمان آغاز جنگ ایران، بهای سوخت در آمریکا بیش از 36 درصد افزایش یافته است.
با این حال، ماجرا تنها به افزایش بهای سوخت خلاصه نمیشود. سوخت به طور مستقیم در بهای تمام شده تمامی کالاها تاثیرگذار است زیرا یا در تولید آن کالا از نفت خام استفاده شده و یا دستکم برای جابهجایی آن برای رسیدن به دست مشتری به سوخت نیاز است. از این رو، افزایش بهای خواربار در آمریکا اجتنابناپذیر است. برای مثال، جنگ ایران بهای گوشت گاو را 15 درصد، تخممرغ را 73 درصد و نان را 78 درصد افزایش داده است. از طرفی، اوره که ماده پایه تولید کودهای شیمیایی است از جمله موادی است که بهدلیل بستهشدن تنگه هرمز شاهد افزایش بها در بازار جهانی بوده است. بدیهی است با افزایش هزینه تمام شده تولید کود شیمیایی، محصولات کشاورزی با هزینه تمامشده بیشتری به بازار عرضه خواهند شد، مسئلهای که خود بر شدت تورم در حوزه خواربار خواهد افزود.
آمارهای رسمی چه میگویند؟
براساس گزارش وزارت کار آمریکا، نرخ تورم سالانه در ماه فوریه (اسفند 404) و پیش از آغاز جنگ ایران 2.4 درصد بود. آخرین آمارهای منتشر شده درباره نرخ تورم در آمریکا در ماه ژوئیه(تیر) حاکی از تورم 3.4 درصدی در این کشور است. این در حالی است که هدفگذاری فدرال رزرو برای نرخ تورم در سال جاری میلادی 2 درصد بوده است. این نگرانی وجود دارد که با ادامه بسته ماندن تنگه هرمز و افزایش بهای نفت، نرخ تورم در این کشور روند صعودی به خود بگیرد. برای مثال، تورم آمریکا در ماه مِه و تنها 2 ماه پس از آغاز جنگ بهدلیل هدف قرار گرفتن زیرساختهای انرژی در خلیج فارس و نبود افق روشن برای پایان منازعه، به 4.2 درصد رسید که بیش از 2 برابر هدفگذاری فدرال رزرو برای سال 2026 بود.
دولت ترامپ برای مهار تبعات اقتصادی ویرانگر جنگ ایران، شیر ذخایر استراتژیک کشور را باز کرده تا بازار بتواند حذف گسترده میلیونها بشکه نفت را تحمل کند. گرچه این اقدام شیب افزایش بهای طلای سیاه را کندتر کرد، اما حقیقت این است که ذخایر نفت خام آمریکا بی انتها نیست. آمارهای ارائهشده از سوی وزارت انرژی آمریکا نشان میدهد پیش از شروع جنگ ایران در 28 فوریه، میزان ذخایر نفت استراتژیک آمریکا 415 میلیون بشکه بود. ترامپ در ماه مارس برای مقابله با اختلال عرضه نفت خام، دستور آزادسازی 172 میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک را صادر کرد. آمارهای وزارت انرژی آمریکا نشان میدهد ذخایر استراتژیک فعلی در هفته منتهی به هفتم اوت به 298 میلیون بشکه رسیده که پایینترین میزان از اوایل دهه 1980 بهشمار میرود. برآورد میشود با تحقق آزادسازی کامل 172 میلیون بشکهای نفت، در نهایت میزان ذخایر استراتژیک آمریکا به زیر 243 میلیون بشکه سقوط کند که نصف میزان ذخایر استراتژیک پیش از آغاز جنگ ایران است.
کاهش ذخایر استراتژیک آمریکا بدان معناست که با بسته بودن تنگه هرمز و اختلال عرضه نفت از طریق تنگه بابالمندب، آمریکا در بلند مدت دیگر توان مدیریت بازار انرژی با عرضه نفت خود به بازار را نخواهد داشت و بهای سوخت میتواند به صورت جهشی افزایش یابد. به همین دلیل این کشور اکنون بهشدت به دنبال یافتن راهکاری برای پایان بخشیدن فوری به جنگ با ایران است.
از سوی دیگر، از جنبه شاخص کلان اقتصادی همانند تولید ناخالص داخلی نیز جنگ ایران تبعات فاجعهباری برای آمریکا به همراه داشته است. براساس آمارهای منتشر شده در حالی که اقتصاد آمریکا در 3ماهه نخست سال 2026 و پیش از آغاز جنگ رشد اقتصادی 2.1 درصدی را تجربه کرده بود، تبعات جنگ ایران باعث شد رشد اقتصادی آمریکا در 3ماهه دوم سال جاری میلادی به 1.5 درصد سقوط کند.
جان مرشایمر، از تئوریسینهای برجسته جهان بر این باور است ایران اکنون دست بالا را در جنگ دارد و نباید به راحتی تن به مصالحه دهد. مرشایمر میگوید: ادامه بسته بودن تنگه هرمز در یک بازه طولانیتر منافع ایران را بیشتر تأمین میکند زیرا با افزایش فشارهای اقتصادی به آمریکا و متحدانش، تهران میتواند امتیازات بیشتری بگیرد. وی در کنار استفن والت و سایر اندیشمندان رئالیست، جنگ ایران را مغایر با منافع ملی آمریکا میداند و بر این باور است لابی اسرائیل در آمریکا و شخص نتانیاهو، ترامپ را به این جنگ کشاندند که در نهایت به شکستی خفتبار منجر شد. مرشایمر تأکید دارد هرچه ترامپ زودتر به شکست در جنگ با ایران اذعان کند و آن را بپذیرد، این مسئله میتواند تبعات اقتصادی شکست را برای ایالات متحده و جهان کاهش دهد.
انتخابات سرنوشتساز ماه نوامبر
پیش از جنگ ایران، جمهوریخواهان بهترین شرایط سیاسی را در قوه مقننه و مجریه آمریکا داشتند. هر دو مجلس نمایندگان و سنا در کنگره تحت اختیار این حزب است و رئیسجمهوری جمهوریخواه سکان کاخسفید را در دست دارد و این مسئله به معنای برتری بیچونوچرای این حزب در برابر دموکراتها است. با این حال، جنگ با ایران به یکی از مهمترین متغیرهای انتخاباتی در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر تبدیل شده است. آمارها و نظرسنجیها نشان میدهد این جنگ نهتنها محبوبیت ترامپ و حزب جمهوریخواه را بهشدت کاهش داده، بلکه پیشبینیها حاکی از دست رفتن کنترل کنگره توسط جمهوریخواهان است.
اشتباهات ترامپ در سیاست خارجی و به ویژه شروع جنگ ایران اکنون دامن وی و حزب متبوعش را گرفته است. ترامپ که در کارزار انتخاباتی خود وعده پایان بخشیدن به جنگهای بیپایان را داده بود، اکنون خود گرفتار منازعهای است که به نظر نمیرسد جز شکستی خفتآمیز، نتیجهای دیگر داشته باشد. فراتر از نارضایتی شهروندان دموکرات و رأیدهندگان مستقل، نظرسنجیهای نشان میدهد میزان محبوبیت ترامپ در میان پایگاه رأیدهندگان جمهوریخواه نیز پس از جنگ 10 درصد سقوط کرده است.
نظرسنجی رویترز- ایپسوس نشان میدهد تنها یک نفر از هر 3 آمریکایی موافق جنگ ایران است. همچنین تنها 25 درصد از پرسششوندگان بر این باورند جنگ ایران ارزش هزینههای سنگین آن را داشته است. این در حالی است که میزان حمایت از جنگ افغانستان در ماههای ابتدایی حدود 90 درصد و جنگ عراق حدود 70 درصد بود. این مسئله به روشنی نشان میدهد تبعات گسترده اقتصادی این جنگ که در سفره مردم آمریکا و زندگی آنها نمود یافته به چه میزان بر حمایت آنها از این تجاوز تاثیرگذار بوده است.
برای سالها این نگرش در میان مردم آمریکا وجود داشت که جمهوریخواهان مدیریت اقتصادی بهتری از دموکراتها دارند. با این حال، نظرسنجی رویترز- ایپسوس نشان میدهد تبعات جنگ اقتصادی با ایران باعث از بین رفتن مزیت جمهوریخواهان در مسائل اقتصادی شد به طوری که اکنون 37 درصد از مردم بر مدیریت اقتصادی بهتر دموکراتها باور دارند. این رقم برای حزب جمهوریخواه 36 درصد است و برتری مطلق در میان رأی دهندگان مستقل با دموکراتهاست. نظرسنجیهای انتخاباتی متعدد نیز از برتری دموکراتها در انتخابات ماه نوامبر حکایت دارد. نظرسنجی رویترز- ایپسوس در اوایل ماه جاری میلادی نشان از برتری 5 درصدی دموکراتها بر جمهوریخواهان در میان رأیدهندگان دارند. نتایج نظرسنجیهای سیانان- اساسآراس در ماه ژوئیه نیز از برتری 8 درصدی دموکراتها حکایت دارد.
شکاف گسترده سیاسی
گرچه بسیاری از جمهوریخواهان به دلیل شخصیت ترامپ مجبور به حمایت از تصمیمات وی فارغ از تبعات آن هستند، اما نزدیک بودن انتخابات میان دورهای و نیز خطر از دست رفتن مقبولیت عمومی جمهوریخواهان باعث شده حتی آنها نیز زبان به انتقاد از جنگ ایران بگشایند.
نخستین شکاف در صفوف جمهوریخواهان در همراهی آنها با طرح دموکراتها برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ درباره ایران رخ داد. رند پال از نخستین سناتورهای جمهوریخواه بود که با تأکید بر قانون اساسی آمریکا، در رأیگیریهای آوریل و مِی در سنا با دموکراتها همراه شد. سناتور لیسا مرکاوسکی نیز در مخالفت با جنگ ایران گفت: دولت ترامپ مدعی پایان درگیریهاست. این در حالی است که ایران همچنان نیروها و داراییهای ایالاتمتحده در منطقه را هدف قرار میدهد.
با این حال، شورش اصلی در حزب جمهوریخواه در مجلس نمایندگان رغم خورد، جایی که شمار زیادی از نمایندگان جمهوریخواه به جمع دموکراتهای مخالف جنگ پیوستند. رهبر حزب جمهوریخواه در مجلس نمایندگان در 21 مِی 2026 مجبور شد رأیگیری برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ را لغو کند زیرا نمایندگان جمهوریخواه تحت فشار افکار عمومی به دنبال همراهی با دموکراتها بودند.
با این وجود، شکاف اصلی در حزب جمهوریخواه در جریان ماگا (MAGA) رخ داد، جایی که بسیاری از حامیان ترامپ به جمع مخالفان او پیوستند. تاکر کارلسون، مجری پیشین فاکسنیوز و از افراد پرنفوذ در جریان ماگا در گفتوگو با جان مرشایمر اعلام کرد من به ترامپ پیش از حمله به ایران درباره تبعات ویرانگر این جنگ هشدار داده بودم اما او به سخنان من گوش نداد.
اکنون در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره، جمهوریخواهان به شدت در موضع ضعف قرار گرفتهاند. نخست، برخلاف وعدههای جریان ماگا برای در اولویت قرار دادن منافع ملی آمریکا، جنگ فعلی با ایران نه تنها در راستای منافع آمریکا نیست بلکه به درخواست صهیونیستها انجام شد و بار دیگر به جنجال نفوذ لابی اسرائیل در آمریکا دامن زد. جوزف کنت، رئیس مرکز مبارزه با تروریسم دولت ترامپ در نامه استعفای خود اذعان کرد: «ایران هیچ تهدید قریبالوقوعی برای ملت ما ایجاد نکرده بود و ما این جنگ را تنها به دلیل فشار از سوی اسرائیل و لابی وابسته به آن آغاز کردیم.» همین مسئله بر شدت خشم جمهوریخواهان از دولت ترامپ افزوده است. از طرفی، تبعات اقتصادی جنگ با ایران در زندگی روزمره آمریکاییها به وضوح لمس میشود. کاهش رشد اقتصادی، افزایش نرخ تورم، و فراتر از آن نبود افقی روشن برای پایان منازعه که به معنای تشدید شرایط موجود است، شهروندان آمریکایی را به ستوه آورده است. در نهایت نظرسنجیهای متعدد شکست جمهوریخواهان در انتخابات کنگره در ماه نوامبر (آبانماه) را قطعی نشان میدهد. مرشایمر بر این باور است 2 سال باقی مانده از دوره ریاستجمهوری ترامپ میتواند بهشدت تحت تأثیر این مسئله باشد زیرا بعید نیست به دلیل رسواییهای بیحدوحصر وی، دموکراتها همانند دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، روند استیضاح وی را کلید بزنند. مدارک زیادی از پرونده اپستین همچنان منتشر نشده باقی مانده است که میتواند کار را بر رئیسجمهور متوهم آمریکا دشوار سازد.
ابوالفضل هاشمی