تردد آزادانه نظامیان و مقامات صهیونیستی در خاک سوریه!
سرویس خارجی-
رژیم آپارتاید در سایه انفعال دمشق، حضور نظامی خود در جنوب سوریه را گسترش داده است: از تردد آزادانه نیروهایش به روستاهای درعا تا حضور علنی وزیر جنگ این رژیم در جبلالشیخ و اعلام ماندگاری نیروهای اشغالگر در خاک سوریه...!
استان درعا در جنوب سوریه بار دیگر شاهد ورود مستقیم نیروهای رژیم آپارتاید اسرائیل بود، اقدامی که نشان میدهد تجاوزات این رژیم به خاک سوریه صرفاً به حملات هوایی محدود نمانده و به حضور زمینی و بازرسی مناطق مسکونی نیز رسیده است. منابع محلی اعلام کردند یک گشتی ارتش رژیم صهیونیستی متشکل از بیش از ۱۰ خودروی نظامی وارد روستای «جمله» در ریف غربی درعا شده و پس از بازرسی چند منزل مسکونی، منطقه را ترک کرده است. اهمیت این رخداد در آن است که چنین تحرکاتی در شرایطی صورت میگیرد که دمشق عملاً با یک واقعیت تلخ مواجه است: نیروهای خارجی بدون دریافت مجوز، در بخشهایی از خاک سوریه رفتوآمد میکنند و حتی وارد مناطق مسکونی میشوند، بیآنکه با واکنشی بازدارنده مواجه شوند.
گفتنی است، رژیم صهیونیستی از زمان سقوط دمشق در آذر ۱۴۰۳، از خلأ امنیتی ایجادشده در سوریه برای گسترش دامنه اقدامات نظامی خود استفاده کرده است. بمباران گسترده تأسیسات دفاعی و هواپیماهای جنگی سوریه، پیشروی در منطقه قنیطره و اشغال بخشهایی از جنوب سوریه، از جمله ارتفاعات استراتژیک «جبلالشیخ»، بخشی از این روند بوده است. در میان مناطق جنوبی، درعا نیز به یکی از کانونهای نقض حاکمیت سوریه تبدیل شده است؛ بهگونهای که گزارشها از ۳۲ مورد نقض حریم این استان خبر میدهند. نکته قابلتوجه این است که اقدامات رژیم صهیونیستی در درعا تنها به پرواز جنگندهها محدود نیست و حملات توپخانهای، نفوذ زمینی و پروازهای فشرده نظامی را نیز شامل میشود؛ مجموعهای از اقدامات که نشان میدهد تلآویو در حال آزمودن میزان واکنش دمشق و تثبیت تدریجی حضور خود در جنوب سوریه است.
وزیر جنگ رژیم در خاک سوریه
همزمان با این تحرکات، یسرائیل کاتس، وزیر جنگ رژیم اسرائیل، نیز به همراه معاون رئیس ستاد ارتش، رئیس فرماندهی شمالی و شماری دیگر از مقامهای ارشد نظامی این رژیم وارد منطقه جبلالشیخ در خاک سوریه شد. حضور یک مقام بلندپایه سیاسی- نظامی رژیم اشغالگر در این منطقه، آنهم در حالی که تلآویو مدعی است صرفاً برای مسائل امنیتی در آنجا حضور دارد، معنایی فراتر از یک بازدید نظامی دارد. کاتس در جریان این حضور اعلام کرد نیروهای رژیم صهیونیستی تا زمانی که به ادعای او «تهدیدها علیه اسرائیل» وجود داشته باشد، جبلالشیخ و آنچه «منطقه امنیتی» میخواند را ترک نخواهند کرد. این اظهارات عملاً بیانگر تلاش تلآویو برای تبدیل یک حضور نظامی مورد مناقشه به یک واقعیت دائمی در جغرافیای سوریه است.
تهدید از فراز جبلالشیخ
کاتس حتی پیام خود به دمشق را به شکلی صریحتر بیان کرد و گفت: رئیسجمهور سوریه هنگام بیدار شدن و نگاه کردن به جبلالشیخ باید ارتش اسرائیل را در آنجا ببیند. فارغ از ادعاهای امنیتی تلآویو، چنین ادبیاتی بیش از آنکه بیانگر یک اقدام موقت دفاعی باشد، نشانه تلاش برای تحمیل یک وضعیت جدید بر سوریه است. رژیم اسرائیل سالهاست با استناد به مفهوم مبهم «تهدید امنیتی»، دامنه عملیات نظامی خود را توجیه میکند؛ اما مسئله اینجاست که همین منطق میتواند هرگونه تجاوز و حضور نظامی را به اقدامی ظاهراً دفاعی تبدیل کند. حتی اظهارات کاتس درباره مقابله با تلاش ترکیه برای استقرار در سوریه نیز نشان میدهد تلآویو فراتر از دفاع از مرزهای ادعایی خود، برای تعیین حدود حضور دیگر بازیگران در خاک یک کشور مستقل نیز برای خود حق قائل است.
انفعال دمشق، جسارت تلآویو
در واکنش به ورود کاتس، وزارت خارجه سوریه اقدام رژیم صهیونیستی را محکوم و عبور او از مرزهای بینالمللی سوریه را غیرقانونی و نقض توافقنامه ۱۹۷۴ دانست و از جامعه بینالمللی خواست اسرائیل را به عقبنشینی از خط مرزی وادار کند. این موضع دیپلماتیک اگرچه از منظر حقوقی قابلتوجه است، اما در برابر روندی که با پیشروی زمینی، حملات هوایی و استقرار نظامی همراه شده، پرسش مهمتری را پیشروی دمشق قرار میدهد: صرفاً محکوم کردن تجاوز تا چه زمانی میتواند جای سیاست بازدارنده را بگیرد؟ در شرایطی که نظامیان رژیم صهیونیستی بهصورت زمینی وارد روستاهای سوریه میشوند و وزیر جنگ این رژیم در خاک سوریه حاضر میشود، فاصله میان «اعتراض دیپلماتیک» و «ممانعت عملی» بیش از پیش آشکار شده است. همین خلأ، میتواند محاسبات تلآویو را برای ادامه فشار بر سوریه جسورتر کند. قطر نیز در واکنش به ورود غیرقانونی وزیر جنگ رژیم آپارتاید اسرائیل به خاک سوریه، این اقدام را نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه دانست و خواستار اقدام فوری جامعه جهانی برای متوقف کردن تجاوزات اسرائیل شد. دوحه همچنین بر لزوم پایبندی به توافق آتشبس سال ۱۹۷۴ و قطعنامههای بینالمللی تأکید کرد. با این حال، تجربه سالهای اخیر نشان داده است که محکومیتهای سیاسی، بدون هزینه عملی برای رژیم صهیونیستی، الزاماً مانع استمرار اقدامات آن نمیشود. اکنون مسئله فقط یک ورود غیرقانونی یا یک حمله مقطعی نیست؛ موضوع، روندی است که در آن اسرائیل با بهرهگیری از خلأ قدرت و ضعف واکنش دمشق، در حال گسترش حضور خود در جنوب سوریه است. اگر این روند بدون ایجاد بازدارندگی متوقف نشود، «منطقه حائل» میتواند از یک عنوان موقت به پوششی برای تثبیت اشغالگری جدید در خاک سوریه تبدیل شود.