نگرانی تلآویو و آنکارا از تبدیل درگیریهای لفظی به نظامی
سرویس خارجی-
افزایش تنشهای لفظی میان ترکیه و رژیم اسرائیل بر سر تحولات سوریه، نگرانیها در تلآویو و آنکارا از احتمال تبدیل این رویارویی به برخورد نظامی را افزایش داده است؛ بهویژه در شرایطی که توسعه حضور نظامی ترکیه در سوریه با تلاش رژیم اسرائیل برای حفظ آزادی عمل هوایی و گسترش دامنه عملیاتش در این کشور تلاقی پیدا کرده است.
در پی افزایش تنشهای لفظی میان ترکیه و رژیم آپارتاید اسرائیل بر سر تحولات سوریه، نگرانیها در تلآویو درباره تبدیل این رویارویی سیاسی به یک برخورد نظامی افزایش یافته است. شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم گزارش داده است که نهادهای امنیتی این رژیم با حساسیت تحولات روابط با آنکارا را دنبال میکنند؛ این نگرانی نشان میدهد که مسئله دیگر صرفاً در سطح جنگ لفظی میان مقامهای دوطرف باقی نمانده است. در روزهای اخیر، اظهارات تند مقامهای ترکیه و رژیم اسرائیل علیه یکدیگر، بهویژه پس از حمله اخیر رژیم صهیونیستی به یک پایگاه هوایی تحت تملک ترکیه در سوریه، بر دامنه اختلافات افزوده است.
ترکیه تلاش میکند نفوذ و حضور نظامی خود را در سوریه تثبیت و ساختارهای امنیتی وابسته به خود را تقویت کند، در حالی که رژیم اسرائیل نیز با استفاده از خلأ قدرت و ضعف حاکمیت مرکزی، دامنه عملیات نظامی و حضور سرزمینی خود را گسترش داده است. به این ترتیب، سوریه عملاً به محل تلاقی دو پروژه امنیتی رقیب تبدیل شده است، پروژههایی که هر دو، با وجود تفاوتهایشان، کمترین اعتنا را به حاکمیت و استقلال سوریه نشان میدهند.
هدید وزیر جنگ رژیم
مقامهای صهیونیستی اعلام کردهاند که استقرار تجهیزات نظامی پیشرفته ترکیه در سوریه را تحمل نخواهند کرد. به گزارش رسانههای غبری، پدافند هوایی، پهپادها و موشکهایی که میتوانند آزادی عمل نیروی هوایی رژیم صهیونیستی را محدود کنند، از نگاه تلآویو یک خط قرمز محسوب میشوند. یسرائیل کاتس، وزیر جنگ رژیم اسرائیل، ضمن تهدید آنکارا و نیز در دفاع از حمله اخیر به پایگاه ابوالظهور مدعی شده است که این حمله براساس «اطلاعات روشن» انجام شده و تلآویو اجازه نخواهد داد ترکیه در سوریه مستقر شود. این موضع، بیش از آنکه نشانه نگرانی صرف از امنیت رژیم صهیونیستی باشد، بازتابی از تلاش این رژیم برای حفظ برتری نظامی و آزادی عمل خود در آسمان سوریه است.
گفتنی است، حمله رژیم اسرائیل به فرودگاه ابوالظهور، در فاصله حدود
۷۰ کیلومتری مرز ترکیه، نقطه مهمی در تشدید بحران اخیر بود. رسانههای عبری میگویند که پیش از حمله، به دلیل حضور نیروهای ترکیه در این پایگاه به آنکارا هشدار داده شده بود. با این حال، نفس انجام حمله در منطقهای نزدیک به مرز ترکیه، نشاندهنده میزان بالای ریسکپذیری تلآویو است؛ بهویژه آنکه رژیم اسرائیل در سالهای اخیر بارها زیرساختها و تأسیسات نظامی سوریه را هدف قرار داده و همزمان حضور خود را در بخشهایی از جنوب این کشور گسترش داده است.
آنکارا هم نگران است
در چنین شرایطی، انتشار خبر برقراری «تماسهای مخفیانه و بیسروصدا» میان رژیم اسرائیل و ترکیه برای جلوگیری از اصطکاک در سوریه، اهمیت ویژهای دارد. یک مقام دفاعی صهیونیستی در اینباره به شبکه «کان» گفته است که دو طرف برای جلوگیری از برخورد ناخواسته در تماس هستند. این تماسها نشان میدهد که نگرانی از تشدید بحران تنها به تلآویو محدود نیست و آنکارا نیز میداند که ادامه رویارویی در سوریه میتواند هزینههایی فراتر از جنگ رسانهای داشته باشد. ترکیه از یکسو ادعاهای تلآویو درباره ایجاد پایگاه نظامی در ابوالظهور را رد کرده و حمله به سوریه را محکوم کرده و از سوی دیگر، ظاهراً کانالهایی برای جلوگیری از برخورد مستقیم را باز نگه داشته است.
باید توجه داشت رفتار تلآویو در قبال ترکیه نیز گرفتار تناقضی آشکار است. از یکطرف مقامهای صهیونیست میگویند علاقهای به تبدیل ترکیه به دشمن ندارند و بر کاهش تنش تأکید میکنند و از طرف دیگر، همزمان با این اظهارات، از حملات نظامی و تعیین «خط قرمز» برای حضور ترکیه در سوریه سخن میگویند. وزیر خارجه رژیم اسرائیل نیز ضمن اعلام اینکه تلآویو خواهان تشدید تنش با آنکارا نیست، تأکید کرده که ایجاد پایگاههای ترکیه در سوریه را نخواهد پذیرفت. در واقع، آنچه رژیم اسرائیل «کاهش تنش» مینامد، در کنار تداوم حملات و تهدیدها، بیشتر به مدیریت یک رقابت خطرناک شباهت دارد تا تلاش واقعی برای پایان دادن به آن. در سوی دیگر، سیاست ترکیه در سوریه نیز از منطق صرفاً دفاعی فراتر رفته است. آنکارا پس از سالها مداخله نظامی و امنیتی در سوریه، اکنون میکوشد جایگاه خود را در ساختار جدید این کشور تثبیت کند و حضور نظامی خود را به اهرمی برای نفوذ سیاسی تبدیل سازد.