«مرد ابدی» روایتی از پولاد و پروانگی

کتاب «مرد ابدی» یک دانشنامه‌ای سه جلدی از تاریخ غرور، اراده و امید یک ملت است. اثر سترگ معصومه سپهری که حاصل تلاشی دوازده‌ساله است، توانسته غبار گمنامی را از چهره سردار شهید حسن طهرانی‌مقدم و یارانش بزداید و روایتی جامع از شکل‌گیری توان موشکی ایران ارائه دهد.
نخستین ویژگی که «مرد ابدی» را از سایر آثار حوزه دفاع مقدس متمایز می‌کند، عبور از لایه‌ی خشک گزارش‌های نظامی است. اگرچه کتاب به دقتِ یک مستند، تاریخچه شکل‌گیری یگان موشکی و تلاش‌های چهره‌هایی همچون سردار حاجی‌زاده را روایت می‌کند، اما هنر نویسنده در آمیختن این «اسناد» با «احساس» است. سپهری با لحنی صمیمانه، مخاطب را از فضای سرد پادگان‌ها به عمق روح لطیف و انسانی شهید طهرانی‌مقدم می‌برد. خواننده در این کتاب، نه فقط با یک فرمانده مقتدر، بلکه با انسانی رو‌به‌رو می‌شود که شادی و غمش، دلتنگی‌ها و خلوت‌هایش، ملموس و تکان‌دهنده است. نقطه قوت دیگر کتاب، توجه ویژه به نقش زنان و خانواده‌هاست. «مرد ابدی» به‌درستی تصویرگر این حقیقت است که ایستادگی مردان در میدان‌های سخت، ریشه در صبر و ایثار زنانی دارد که در پشت جبهه، بارِ سنگین فراق را به دوش کشیدند. نویسنده با ظرافت، حکایت وفای همسران را به تصویر کشیده و نشان می‌دهد که چگونه لبخند آن‌ها به غم دوری، سوختِ موشک‌های اقتدار ایران شده است. این نگاه جامع، کتاب را از یک اثر صرفاً مردانه خارج کرده و به آن بُعدی اجتماعی و خانوادگی بخشیده است. شاید بتوان گفت شاه‌بیت کتاب، ترسیم سبک مدیریتی حاج حسن طهرانی‌مقدم است؛ سبکی که مبتنی بر «تزریق امید» بود. روایت کتاب از ماجرای شکست تست موشکی و ناامیدی «ناصر میرزایی»، اوج هنر نویسنده در نمایش شخصیت کاریزماتیک شهید است. جایی که فرمانده به جای توبیخ، کوره‌ی امید را در دل صنعتگر ناامید روشن می‌کند و می‌گوید: «ما این‌قدر باید از این تست‎ها بزنیم تا جواب بگیریم!» این بخش‌ها کتاب را به یک کلاس درس مدیریتی برای نسل جوان تبدیل می‌کند؛ درسی که می‌گوید برای رسیدن به اهداف بزرگ (چه برای کشور و چه برای اعتقاد)، نخستین گام، زنده نگه داشتن حرارت درونی و ایمان به مسیر است.
«مرد ابدی» اثری است که خواننده را پا‌به‌پای شهید تا لحظه شهادت پیش می‌برد؛ به‌گونه‌ای که مخاطب خود را در غم از دست دادن «حسن» شریک می‌داند. جامعیت اثر در کنار قلم روان معصومه سپهری، این کتاب را به سندی برای تاریخ شفاهی ایران تبدیل کرده است. کتابی که نشان می‌دهد چگونه با دستان خالی اما با دلی پر از ایمان، می‌توان در برابر تحریم و دشمن ایستاد و «مردی ابدی» شد.
سعید رضایی