جزئیاتی از حملات رژیم صهیونیستی به اهداف ترکیه در سوریه
سرويس خارجي-
رژیم اسرائیل، با حمله به پایگاه هوایی ابوالظهور در سوریه، زیرساختهای مورد نظر ترکیه را هدف گرفته است و گزارش رسانههای عبری و آمریکایی از نگرانی تلآویو نسبت به تبدیل حضور نظامی آنکارا در سوریه به یک تهدید پایدار برای برتری هوایی این رژیم حکایت دارد.
حمله اخیر رژیم اسرائیل به پایگاه هوایی ابوالظهور در شمال سوریه، در ظاهر یک حمله به زیرساخت نظامی سوریه بود، اما مجموعه گزارشهای منتشرشده از رسانههای عبری و آمریکایی نشان میدهد که هدف اصلی آن را باید در سطحی فراتر از دمشق جستوجو کرد، جایی که حضور فزاینده ترکیه در سوریه به یکی از دغدغههای امنیتی تلآویو تبدیل شده است. رژیم آپارتاید اسرائیل اکنون با نگرانی از تبدیل نفوذ سیاسی و نظامی آنکارا به حضور پایدار در زمین، بهویژه استقرار رادار، سامانههای پدافندی و زیرساختهای هوایی، تلاش میکند پیش از تثبیت این حضور، هزینه آن را به ترکیه گوشزد کند. در این میان، واشنگتن نیز در موقعیتی دشوار قرار گرفته است: از یکسو نمیخواهد متحد صهیونیست خود را محدود کند و از سوی دیگر نگران آن است که تقابل تلآویو و آنکارا، دو شریک مهم آمریکا در منطقه، به بحرانی فراتر از سوریه تبدیل شود.
نگرانی اصلی
خبرها حاکی از آن است که نگرانی اصلی رژیم مربوط است به حفظ برتری هوایی بر سوریه و باز نگه داشتن مسیرهای عملیاتی آن. رسانههای صهیونیست به نقل از منابع آمریکایی گزارش دادهاند که تلآویو نگران است ترکیه در ابوالظهور یا مناطق پیرامونی، رادارهای پیشرفته، سامانههای دفاع هوایی، موشکاندازها و حتی پهپادهای پیشرفته مستقر کند. چنین ظرفیتی میتواند آزادی عمل نیروی هوایی رژیم صهیونیستی را در آسمان سوریه محدود کند. به همین دلیل، رون بنییشای، تحلیلگر نظامی یدیعوت آحارونوت، حمله به ابوالظهور را حامل پیامی مستقیم برای آنکارا دانسته است: «اسرائیل حضور ترکیه در یک نقطه استراتژیک نزدیک مرز خود را تحمل نخواهد کرد. در واقع، مسئله برای تلآویو صرفاً سوریه نیست؛ بلکه شکلگیری هرگونه معماری پدافندی در این کشور است که بتواند انحصار عملیاتی اسرائیل را به چالش بکشد.»
ماده ۵ ناتو؛ محاسبه پُرخطر تلآویو
همچنین، روزنامه اسرائیلهیوم از بررسی نحوه فعالشدن ماده پنجم پیمان ناتو در صورت حمله رژیم صهیونیستی به نیروهای ترکیه در سوریه خبر داده است. براساس این تحلیل، ماده پنجم از اعضای ناتو در قلمرو رسمی آنها حمایت میکند، اما این حمایت الزاماً به نیروهای ترکیهای مستقر در خارج از مرزهای این کشور، از جمله سوریه یا قبرس شمالی، تسری پیدا نمیکند. البته حتی در صورت تحقق شرایط ماده پنجم نیز واکنش نظامی ناتو خودکار نیست و این ائتلاف براساس اجماع اعضا تصمیم میگیرد و هر کشور میتواند نوع واکنش خود را تعیین کند. اهمیت این بحث در آن است که تلآویو ظاهراً در حال محاسبه دقیق مرزهای حقوقی و سیاسی تقابل احتمالی با ترکیه است.
کاتس علیه اردوغان
همزمان با این محاسبات نظامی، ادبیات سیاسی تلآویو علیه ترکیه نیز تندتر شده است. یسرائیل کاتس، وزیر جنگ رژیم اسرائیل، در پیامی به زبان ترکی، رجب طیب اردوغان را به سوقدادن ترکیه به سمت «ماجراجوییهای غیرضروری در سوریه» متهم کرد و با لحنی تهدیدآمیز گفت: اسرائیل اجازه نخواهد داد هیچ طرفی امنیتش را تهدید کند. این موضع پس از آن مطرح شد که دفتر ریاستجمهوری ترکیه ادعاهای اسرائیل درباره استقرار نظامی آنکارا در سوریه را غیرقابل قبول و بخشی از سیاستهای توسعهطلبانه و ثباتزداى تلآویو دانست. با این حال، رفتار ترکیه نیز خالی از تناقض نیست؛ آنکارا از یکسو خود را مخالف تجاوز اسرائیل و مدافع ثبات سوریه معرفی میکند و از سوی دیگر با حضور نظامی و امنیتی گسترده در خاک سوریه، عملاً بخشی از معادله قدرت شده است.
واکنش خجالتآور سوریه
در این میان، موضع رژیم جولانی در دمشق نیز قابلتوجه است. اسعد الشیبانی، وزیر خارجه جولانی در واکنش به رقابت دو متجاوز بر سر تصاحب خاک کشورش، در گفتوگو با آکسیوس اعلام کرد که دمشق همچنان درهای مذاکره با اسرائیل را نبسته و از طریق میانجیگری واشنگتن برای دستیابی به توافق امنیتی با تلآویو پیشرفتهایی داشته است! او این را هم گفت که دمشق با دولت ترامپ و دیگر کشورها تماس گرفته و نسبت به تکرار حملات اعتراض کرده است، اما همزمان تأکید کرد که «سوریه به نیات اسرائیل اعتماد ندارد». این موضع خجالتآور، ضعف ساختار حاکم بر دمشق در برابر تجاوزات را آشکار میکند.