طرحهای بنزینی دولت غیرکارشناسی و شتابزده است
معاون مرکز پژوهشهای مجلس با رد ادعای کسری روزانه ۱۵ تا ۲۰ میلیون لیتری بنزین، سه سناریوی دولت برای مدیریت مصرف را دارای اشکالات متعدد، غیرکارشناسی و شتابزده دانست.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ «حبیبالله ظفریان» با بیان اینکه هم طرح مسئله و هم سناریوهای پیشنهادی دولت درخصوص بنزین حاوی اشکالات متعدد فنی و کارشناسی است، اظهار داشت: مسئله بنزین در همه جای دنیا برای شهروندان موضوعی مهم به شمار میرود و جامعه هر تغییری در این حوزه را با حساسیت پیگیری میکند.
وی افزود: در ایران هم به دلیل تجربه بنزینی آبان ۹۸ و هم به دلیل سابقه شتاب زدگی در اجرای طرحهای اقتصادی، مشابه آنچه در دی ماه سال گذشته اتفاق افتاد و زمینه بروز اغتشاشات و متعاقب آن جنگ دوم آمریکا و اسرائیل در ایران را فراهم کرد، این حساسیت مضاعف است. همین حساسیت مضاعف ایجاب میکند که بدنه کارشناسی با دقت و وسواس بسیار بالایی موضوع بنزین را واکاوی نماید.
معاون پژوهشهای زیربنایی و امور تولیدی مرکز پژوهشهای مجلس، با بیان اینکه برخی تلاش میکنند با بزرگنمایی اعداد و ارقام، وضعیت موضوعات را بحرانی و کشور را در وضعیت لبه پرتگاه قرار دهند، افزود: مطابق آمارهای ارائهشده از سوی دستگاههای مربوطه، مجموع تولید بنزین کشور شامل پالایشگاهی و غیرپالایشگاهی هماکنون به بیش از ۱۳۰ میلیون لیتر در روز رسیده و حدود پنج تا شش میلیون لیتر روزانه نیز واردات بنزین انجام میشود.
ظفریان تاکید کرد: از طرفی مصرف بنزین حدود ۱۳۷ میلیون لیتر روزانه است که پیشبینی میشود در شهریورماه افزایش یافته و سپس در مهرماه مجددا به همین سطوح بازگردد. بنابراین میزان کسری بنزین به طور متوسط در حدود روزانه چهار تا پنج میلیون لیتر بوده و اعداد و ارقام کسری ۱۵ تا ۲۰ میلیون لیتر روزانه بنزین صحیح نیست.
وی درخصوص مباحث مطرح شده درباره محدودیت ایجاد شده ناشی از جنگ تحمیلی اخیر و همچنین اعمال محاصره دریایی، گفت: ظرفیت تولید بنزین پالایشگاهی که در جنگ آسیب دیده و از مدار خارج شده بود هم اکنون به چرخه تولید بازگشته و از این حیث مشکلی وجود ندارد. همچنین با وجود محاصره و کاهش عرضه فرآورده روسیه، امکان تامین روزانه حداقل پنج میلیون لیتر بنزین وجود دارد.
تأمین بنزین ممکن است
معاون مرکز پژوهشهای مجلس، یادآور شد: با توجه به افزایش درآمد کشور ناشی از صادرات نفت در سال جاری و با لحاظ اعداد واقعی خسارات جنگ، کشور برای واردات این میزان بنزین به هیچ وجه با مضیقه مواجه نیست. ظفریان با بیان اینکه با استفاده از روشهایی امکان افزایش ظرفیت تولید حتی در کوتاه مدت وجود دارد، اینگونه نتیجه گرفت که اعداد مطرح شده پیرامون کسری تولید و مصرف بنزین از دقت لازم برخوردار نیست و بنابراین کشور در این خصوص در وضعیت بحرانی قرار ندارد.
او در مورد سناریوهای مطرح شده در دولت درخصوص بنزین، گفت: متاسفانه هر سه سناریو مطرح شده درباره بنزین، دارای اشکالات متعدد است که نه تنها مسئله را حل نمیکند بلکه فضای تصمیم گیریهای آتی در این خصوص را نیز مختل مینماید.
معاون پژوهشهای زیربنایی و امور تولیدی مرکز پژوهشهای مجلس افزود: حتی با فرض اینکه کسری قابل توجه بنزین در کشور وجود داشته باشد، باید در نظر داشت که اکثریت قابل توجهی از مردم مصرف عادی و پایینتر از سهمیههای بنزینیِ موجود دارند و برای حل مصارف بالا در برخی بخشها نباید دست به اقدامی زد که همه مردم را متاثر سازد؛ بلکه باید بر آن بخش خاص متمرکز شد و با لحاظ اقتضائات و توجه به ابعاد مختلف همان بخش تصمیم جزئی و موردی گرفت.
طرحهای کارشناسینشده بنزین
ظفریان در مورد سناریوی اعطای سهمیه ثابت بنزین به هر فرد که احتمالاً راهحل نهائی دولت نیز خواهد بود، گفت: بر روی این طرح نیز کار کارشناسی کافی انجام نشده است و ابهامات بزرگی درباره آن وجود دارد.
وی افزود: نشانه این موضوع آن است که هنوز طرح مکتوبی از این ایده وجود ندارد و مطابق آنچه تاکنون از این طرح شنیده شده است؛ نسخههای متعدد کاملا متفاوت از یکدیگر در مورد طرح وجود دارد.
معاون مرکز پژوهشهای مجلس ادامه داد: به عنوان مثال ابتدا بیان میشد که سهمیه به هر خودرو داده شود و سپس مازاد سهمیه مبادله گردد؛ اکنون بحث تخصیص به هر کدملی مطرح است. یا اینکه به مردم گفته نمیشود با اجرای این طرح، قیمت بنزین با چه فرمولی تعیین میشود و نرخ نهائی به چه عددی خواهد رسید؟ ۳۰ هزار تومان؟ ۴۰ هزار تومان یا بالاتر از آن؟
ظفریان افزود: همچنین این سؤال مطرح است که آیا برآوردی از گروههای اجتماعی که از اجرای طرح متضرر میشوند وجود دارد یا خیر؟ چراکه تجربه تلخ آبان ۹۸ به دلیل عدم برآورد صحیح از این موضوع به ویژه در مورد ساکنین اقماری کلان شهرها اتفاق افتاد.
او ادامه داد: در واقع طرح مذکور در حالی دم از حمایت از اقشار ضعیف و بدون خودرو میزند که برآوردی از وضعیت افراد دارای خودرو در دهکهای یک تا 5 نمیدهد و هیچ اشارهای به این مهم نمیکند که اقشار ضعیف دارای خودرو چگونه از پس هزینههای بالای بنزین با نرخ بازار آزاد بر خواهند آمد. لذا اولین مسئله در مورد این طرح، روشن شدن جزئیات طرح برای بررسی و ارزیابی کارشناسی آن است.
معاون مرکز پژوهشهای مجلس توضیح داد: این طرح که تلاش دارد به کلی پای دولت را از مسئله بنزین کنار بکشد، در ذات خود حاوی نوعی شانه خالی کردن دولت از پذیرش مسئولیت و باز کردن این موضوع از سر دولت است.
ضرورت شناسهدار کردن کارت سوخت جایگاهها
ظفریان عناون کرد: در این بین و در کوتاه مدت، راهکار شناسه دار کردن کارت سوخت جایگاهها به عنوان زیرساخت شفافیت مصرف سوخت دارای اولویت بسیار بالایی است؛ چراکه امکان سیاستگذاری در مورد مدیریت مصرف به ویژه در مورد «تاکسیهای اینترنتی» و «خودروهاي شهرهاي اقماري کلانشهرها» و همچنین موضوع «قاچاق بنزین» را فراهم میکند و میتواند موضوع مدیریت مصرف بنزین را حل نماید.