آثار طرحهای کاهش مصرف انرژی و آلودگی هوا نیازمند راستیآزمایی است
رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت راستیآزمایی میزان صرفهجویی واقعی و سنجش اثربخشی پروژهها، خواستار اصلاح فرآیند ایجاد تعهدات دولت، اولویتبندی طرحها متناسب با منابع موجود و نظارت مستمر بر نتایج اقدامات به منظور جلوگیری از بازگشت صرفهجوییهای حاصل شده به چرخه مصرف شد.
در جلسهای تخصصی به ریاست مسعود پزشکیان، رئیسجمهور روز دوشنبه (26 مردادماه) آخرین اقدامات و برنامههای دستگاههای اجرائی در حوزه کاهش آلودگی هوا، بهینهسازی و مدیریت مصرف انرژی و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بررسی شد و میزان اثربخشی اقدامات انجامشده، وضعیت سرمایهگذاریهای صورتگرفته و نحوه ایفای تعهدات دولت در قبال طرحها و پروژههای مرتبط مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
در این جلسه که با حضور وزیران کشور، راه و شهرسازی و نیرو، معاون اجرائی رئیسجمهور، رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی و جمعی از معاونان و مدیران دستگاههای اجرائی برگزار شد، گزارشی از عملکرد و نتایج اقدامات انجامشده در سالهای گذشته در بخشهای مختلف ارائه شد.
نوسازی و جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده با موتورسیکلتهای برقی، توسعه اتوبوسهای برقی و نوسازی ناوگان حملونقل عمومی، توسعه و تقویت شبکه حملونقل ریلی، همچنین بهسازی و بهروزرسانی موتورخانهها و سایر طرحهای مرتبط با بهینهسازی مصرف انرژی، از جمله محورهای مورد بررسی بود که آثار و نتایج آنها براساس شاخصها و دادههای آماری ارائه و ارزیابی شد.
رئیسجمهور در این جلسه با اشاره به هزینهها و سرمایهگذاریهای انجامشده طی سالهای گذشته، بر ضرورت ارزیابی دقیق و مبتنی بر داده از میزان اثربخشی این اقدامات تأکید کرد و گفت: با وجود اجرای طرحهای متعدد و صرف منابع قابل توجه در سالهای گذشته، شواهد موجود نشان میدهد که کاهش متناسب و پایدار در مصرف انرژی و آلودگی هوا محقق نشده است.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت تفکیک صرفهجویی واقعی از کاهش ظاهری یا محاسباتی مصرف، تصریح کرد: باید بهطور دقیق مشخص شود کاهش اعلامشده در مصرف انرژی و آلودگی هوا، تا چه میزان مستقیماً ناشی از اجرای پروژهها و اقدامات انجامشده بوده و چه میزان تحت تأثیر سایر عوامل قرار داشته است. رئیسجمهور خاطرنشان کرد: در مواردی، هر میزان صرفهجویی ایجاد شده در یک بخش، بهدلیل شکلگیری تقاضای جدید یا مصرف غیرضروری در بخشهای دیگر، عملاً به افزایش مصرف نهائی منجر شده است.
از اینرو، ارزیابی موفقیت طرحهای بهینهسازی نباید صرفاً بر مبنای میزان صرفهجویی محاسباتی انجام شود، بلکه باید آثار واقعی آن بر مصرف نهائی انرژی، شدت مصرف انرژی و کاهش آلایندگی مورد سنجش و راستیآزمایی قرار گیرد.
ضرورت پایش مستمر و جلوگیری
از بازگشت صرفهجویی به چرخه مصرف
پزشکیان توسعه حملونقل عمومی، بهویژه حملونقل ریلی، را از مهمترین و اثربخشترین راهکارهای مدیریت تقاضای انرژی، کاهش مصرف سوخت و کنترل آلودگی هوا دانست و با اشاره به محدودیت منابع و شرایط اقتصادی کشور، توسعه و تقویت این بخش در چارچوب امکانات و ظرفیتهای موجود را اولویت اصلی دولت برای دستیابی همزمان به اهداف کاهش مصرف انرژی و آلودگی هوا عنوان کرد.
در بخش دیگری از این جلسه، موضوع تعهدات ایجادشده در دولتهای گذشته برای اجرای پروژههای مدیریت مصرف انرژی و کاهش آلودگی هوا مورد بررسی قرار گرفت.
رئیسجمهور با تأکید بر اینکه دولت در مسیر تعیین تکلیف و ایفای تعهدات گذشته حرکت خواهد کرد، تصریح کرد: پیش از هرگونه تصمیمگیری درباره ادامه یا تأمین مالی این پروژهها، باید میزان صرفهجویی و کاهش مصرف مورد ادعا در هر پروژه، بهصورت دقیق، مستند و قابل راستیآزمایی ارائه شود. پزشکیان با طرح این پرسش که چگونه در سالهای گذشته بدون پیشبینی منابع مالی پایدار، تعهدات جدید برای دولت ایجاد شده است، گفت: باید مشخص شود اگر منابع مالی اجرای این تعهدات وجود داشته، چرا تعهدات بموقع ایفا نشده و اگر منابعی وجود نداشته است، بر چه مبنایی چنین تعهداتی ایجاد شده است.
رئیسجمهور تأکید کرد: دولت ضمن تلاش برای تعیین تکلیف تعهدات گذشته، اجازه نخواهد داد این رویه در آینده تکرار شود. از این پس، ایجاد تعهد باید متناسب با ظرفیتها و محدودیتهای واقعی کشور و بر مبنای منابع مالی قابل تأمین انجام شود. پزشکیان همچنین بر ضرورت اولویتبندی طرحها و پروژهها تأکید کرد و افزود: در شرایط محدودیت منابع، اجرای پروژهها باید بر اساس میزان اثربخشی، اولویت ملی، ظرفیت ایجاد صرفهجویی واقعی و آثار آن بر کاهش آلودگی هوا و امکان تأمین مالی اولویتبندی شود.
رئیسجمهور در ادامه، نظارت بر نتایج واقعی پروژههای بهینهسازی را یکی از الزامات حکمرانی صحیح در حوزه انرژی دانست و تأکید کرد: صرف اجرای یک پروژه به معنای تحقق هدف آن نیست؛ باید آثار اجرای پروژهها بر مصرف انرژی بهصورت مستمر پایش و ارزیابی شود. پزشکیان تصریح کرد: یکی از الزامات اساسی در اجرای طرحهای بهینهسازی، اطمینان از تثبیت صرفهجویی ایجادشده است؛ بهگونهای که منابع آزادشده ناشی از کاهش مصرف، مجدداً صرف ایجاد تقاضای جدید و افزایش مصرف نشود.
دانشآموزان ما با باور و ایمان میتوانند ایران را
به سوی پیشرفت هدایت کنند
همچنین رئیسجمهور در رویداد چهارمیلیونی «ایران دیجیتال» با ابراز خرسندی از حضور در این نشست، دانشآموز را سرمایه، ثروت و قدرت ایران نامید و اظهار داشت: شما عزیزان ذخایر کشورمان هستید؛ اگر به شکل اصولی و صحیح راه درست را در مسیر شکوفایی استعداد و خلاقیتهایتان طی کنید، میتوانید کشور را از هرگونه گرفتاری نجات دهید.
وی با اعلام تعهد دولت برای فراهمساختن بسترهای رشد و شکوفایی دانشآموزان، یادآور شد: در قرآن مفاهیم متعددی وجود دارد که جهانبینی ما را در مسیر رشد و پیشرفت به سوی بینهایت شکل میدهد. این مفاهیم پیوسته به دنبال ارتقای سطح زندگی ما به سمت بالا هستند تا آنگونه که خداوند میخواهد رشد یابیم. من هم مثل شما یک دانشآموز ساده بودهام ولی ضربهای من را بیدار کرد. بنابراین برای تحقق اهداف و برنامههایتان، تلنگری نیاز است تا استعداد و سرمایههای نهفته در وجود شما شکوفا شود.
پزشکیان با تأکید بر فراهمسازی بستر رشد علمی تمام دانشآموزان ایران گفت: چنانچه شما دانشآموزان باور و ایمان داشته باشید، میتوانید از سد تمام موانع بگذرید و ایران را به سوی عزت و پیشرفت هدایت کنید. برای این حرکت اثرگذار، کافی است بیدار شوید، خوب ببینید و عمیق یاد بگیرید و به مردم جامعهای که در آن هستید خدمت کنید تا مشکلات برطرف شود. رئیسجمهور از دانشآموزان خواست تا به عنوان عنصری فعال و پویا در راستای تحقق مسئولیتهای اجتماعی گام بردارند و تصریح کرد: تمام تلاشتان این باشد که در خدمت انسانیت و سربلندی و عزت جامعه خود باشید؛ تمام وجود خود را وقف استان و محلهای کنید که در آن درس میخوانید و زندگی میکنید. تمام وزرا و مسئولان دستگاههای اجرائی نیز موظف هستند تلاش کنند تا عدالت آموزشی تحقق یابد.