بحران جهانی گازوئیل با انسداد تنگه هرمز

تنگه هرمز به گلوگاه صادرات گازوئیل تبدیل شده است؛ به‌طوری‌که اختلال در تردد نفتکش‌ها و همزمانی آن با کاهش صادرات روسیه، بارگیری روزانه گازوئیل از خاورمیانه و روسیه را از حدود سه میلیون و یکصد هزار بشکه در ابتدای سال به یک میلیون و 550 هزار بشکه رسانده است.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ صادرات گازوئیل از خاورمیانه و روسیه در پی اختلالات شدید در مسیرهای صادراتی و بازار پالایش، به پایین‌ترین سطوح سال جاری رسیده است. داده‌های نمودار Vortexa نشان می‌دهد میانگین بارگیری روزانه که در ابتدای سال ۲۰۲۶ حدود سه میلیون و یکصد هزار بشکه بود، تا ۱۲ اوت (21 شهریور) به حدود یک میلیون و 550 هزار بشکه بشکه در روز کاهش یافته است؛ یعنی صادرات در این مدت تقریباً ۵۰ درصد افت کرده است. بخش مهمی از این افت به اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز بازمی‌گردد؛ مسیری که بخش قابل‌توجهی از تجارت انرژی خاورمیانه از آن عبور می‌کند. کاهش شدید تردد کشتی‌ها در این آبراه، صادرات فرآورده‌های پالایشی از کشورهای منطقه را با محدودیت مواجه کرده است؛ به‌طوری‌که جریان گازوئیل خلیج‌فارس نیز نسبت به سال گذشته بیش از ۵۲۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است. افت صادرات تنها به خاورمیانه محدود نیست. کاهش تولید پالایشگاه‌های روسیه در پی حملات و محدودیت‌های صادراتی این کشور نیز فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. صادرات گازوئیل روسیه که در سال ۲۰۲۵ به‌طور میانگین حدود ۸۱۷ هزار بشکه در روز بود، در اوایل ژوئیه (تیرماه) به حدود ۲۳۴ هزار بشکه در روز سقوط کرد.
حاصل همزمانی این دو اختلال، کاهش عرضه گازوئیل در بازار جهانی و افزایش رقابت برای محموله‌های جایگزین است. اروپا، آسیا و دیگر مصرف‌کنندگان بزرگ حالا برای تأمین گازوئیل باید به منابع دیگر متکی شوند؛ در حالی که ظرفیت پالایش و صادرات جایگزین نیز محدود است.
به همین دلیل، افت صادرات خاورمیانه و روسیه فقط یک مسئله منطقه‌ای نیست و می‌تواند به افزایش قیمت سوخت، بالا رفتن هزینه حمل‌ونقل و تشدید فشار تورمی در اقتصادهای واردکننده منجر شود.