خیز یمنیها برای تصاحب بندر استراتژیک المخا
سرویس خارجی-
در پی تشدید حملات نیروهای مسلح یمن به مواضع مزدوران عربستان در بندر استراتژیک المخا و همزمانی آن با هدف قرار گرفتن تأسیسات آرامکو در نجران، نشانهها از ورود درگیریها به مرحلهای تازه حکایت دارد، مرحلهای که در آن صنعا با افزایش فشار نظامی بر مواضع سعودی و نیروهای همسو با ریاض، میکوشد زمینه را برای بازپسگیری بندر استراتژیک المخا فراهم کند.
بندر المخا در جنوبغربی یمن بار دیگر به یکی از کانونهای اصلی درگیری میان نیروهای مسلح یمن و نیروهای وابسته به عربستان تبدیل شده است. سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، از حمله گسترده موشکی به مواضع نیروهای وابسته به عربستان و تجهیزات و شناورهای جنگی آنها در این منطقه خبر داده است. براساس این گزارش، تعداد زیادی موشک بالستیک به سمت اهداف تعیینشده شلیک شده و در جریان این عملیات، شماری از قایقها و تسلیحات منهدم و دهها نفر از نیروهای طرف مقابل کشته یا زخمی شدهاند. رسانههای سعودی نیز از اصابت پنج موشک بالستیک به بندر المخا و وقوع آتشسوزی در یکی از انبارهای این بندر خبر دادهاند؛ مسئلهای که اهمیت این حمله و حساسیت موقعیت المخا را بیش از پیش آشکار میکند.
فشار بر نیروهای سعودی
عملیات اخیر را نمیتوان صرفاً یک حمله موضعی دیگر در جغرافیای جنگ یمن دانست؛ چراکه المخا یکی از نقاط حساس در معادلات نظامی و دریایی این کشور است و حضور نیروهای وابسته به عربستان در آن، بخشی از تلاش ریاض و متحدانش برای حفظ نفوذ در سواحل غربی یمن محسوب میشود. یحیی سریع نیز صراحتاً اعلام کرده است که نیروهای مسلح یمن به هدف قرار دادن نیروهای نظامی سعودی و وابستگان آنها ادامه خواهند داد. این موضع نشان میدهد صنعا در حال ارسال این پیام است که حضور نیروهای مورد حمایت ریاض در مناطق ساحلی یمن، حتی اگر پشت عنوان نیروهای محلی یا متحدان داخلی پنهان شود، از نگاه انصارالله تغییری در ماهیت آنها ایجاد نمیکند.
چرا المخا مهم است؟
اهمیت المخا صرفاً به موقعیت جغرافیایی آن محدود نمیشود. این بندر در ساحل دریای سرخ قرار گرفته و نزدیکی آن به یکی از مهمترین مسیرهای دریایی منطقه، موقعیتی استراتژیک برای هر طرفی ایجاد میکند که بتواند کنترل آن را در اختیار داشته باشد. از همینرو، حفظ حضور نیروهای وابسته به عربستان در المخا برای ریاض و متحدانش اهمیت نظامی و سیاسی دارد و در مقابل، افزایش فشار نیروهای صنعا بر این منطقه میتواند بخشی از معادلات موجود در ساحل غربی یمن را دگرگون کند. حملات اخیر از همین زاویه قابلتوجه است؛ بهویژه اگر در ادامه، فشار نظامی بر نیروهای مستقر در این بندر افزایش یابد.
آرامکو زیر آتش
همزمان با حملات به المخا، یک منبع نظامی یمنی از هدف قرار گرفتن تأسیسات شرکت آرامکو در نجران با یک فروند پهپاد خبر داده است. براساس این گزارش، این حمله در واکنش به نقض حریم هوایی استان صعده توسط جنگندههای سعودی انجام شده و به گفته منبع یمنی، عملیات با موفقیت صورت گرفته است. اگرچه رسانههای سعودی درباره این حمله موضعی منتشر نکردهاند، طرح همزمان اهدافی در المخا و تأسیسات نفتی نجران، از رویکردی حکایت دارد که در آن نیروهای یمنی تلاش میکنند هزینه اقدامات نظامی عربستان را از میدان نبرد یمن به نقاط حساس اقتصادی و نظامی داخل خاک این کشور نیز منتقل کنند.
حمله سعودی و ادامه «محاصره در برابر محاصره»
این حملات در شرایطی انجام شده که به گزارش منابع یمنی، توپخانه ارتش عربستان همچنان مناطق مسکونی استان صعده را هدف قرار میدهد. شهرستان مرزی باقم و روستاهایی در منطقه غور المشواط در شهرستان غمر از جمله مناطقی معرفی شدهاند که هدف گلولهباران توپخانهای قرار گرفتهاند. نیروهای مسلح یمن در واکنش به این حملات، سیاست «محاصره در برابر محاصره و تشدید در برابر تشدید» را همچنان دنبال میکنند، سیاستی که براساس آن، هرگونه فشار نظامی و اقتصادی علیه مناطق تحت کنترل صنعا با پاسخ متقابل مواجه خواهد شد. از این منظر، حمله به المخا و نجران بخشی از تلاش یمن برای تغییر هزینه- فایده ادامه فشار نظامی عربستان است.
هدفگیری پایگاه نفوذ ریاض
در نگاه مقامهای انصارالله، مسئله تنها حضور نظامی عربستان در یمن نیست، بلکه شبکهای از نیروهای محلی و گروههای مسلح مورد حمایت خارجی است که در مناطق مختلف این کشور فعال هستند. محمد الفرح، عضو دفتر سیاسی انصارالله، با اشاره به فشارهای آمریکا بر عربستان برای جلوگیری از باز شدن جبههای تازه در یمن، گفته است: ریاض نگران است که تشدید درگیریها به تأسیسات نفتی و منافع اقتصادی این کشور آسیب بزند. به گفته او، عربستان نمیخواهد در شرایطی که تأسیسات نفتی و بهویژه آرامکو در معرض تهدید قرار دارند، دامنه درگیریها گسترش پیدا کند. این ارزیابی، نشان میدهد هزینههای احتمالی یک رویارویی تازه برای ریاض فقط در مرزهای یمن محاسبه نمیشود.
سعودی در خدمت رژیم آپارتاید
عبدالواحد ابورأس، معاون وزیر خارجه دولت انصارالله، نیز سیاست منطقهای عربستان را مورد انتقاد قرار داده و مدعی شده است که ریاض با ایجاد بحرانهای متعدد در کشورهای منطقه، توان و منابع آنها را درگیر منازعات فرسایشی میکند. او از یمن، لبنان، لیبی، سودان، عراق و سومالی بهعنوان نمونههایی یاد کرده که به باور وی تحت تأثیر این سیاست قرار گرفتهاند و مدعی شده است که نتیجه چنین رویکردی، دور شدن ملتهای منطقه از مسئله فلسطین و فراهمشدن فضای بیشتر برای پروژههای رژیم صهیونیستی است. این اظهارات در چارچوب گفتمان سیاسی انصارالله قابل ارزیابی است، اما همزمان نشان میدهد که صنعا همچنان تقابل خود با ریاض را بخشی از یک منازعه گستردهتر بر سر نقش و نفوذ قدرتهای منطقهای میداند.
خطر کردن برای ایران!
خبر دیگر آنکه فارن پالیسی در گزارشی نوشت که یمنیها همهچیز خود را برای ایران به خطر میاندازند؛ کاری که یمنیها با اعلام مسدودسازی بابالمندب به روی عربستان سعودی انجام دادند، برای اعمال قدرت تهران سودبخش است؛ اما این کار یمنیها را در خطر نبرد با سعودی قرار میدهد؛ یمنیها ریسک رویارویی با عربستان را به جان خریدند.
گفتنی است، ریاض که طی سالهای جنگ یمن تلاش کرده بود با اتکا به برتری هوایی و ائتلاف نظامی، موازنه را به نفع خود تغییر دهد، اکنون با این واقعیت مواجه است که هرگونه تشدید درگیری میتواند تأسیسات حیاتی و اقتصادی آن را نیز در معرض پاسخ قرار دهد. هدف قرار گرفتن آرامکو در نجران در کنار حملات به نیروهای وابسته به سعودی در المخا، پیام روشنی برای عربستان دارد: ادامه فشار نظامی بر یمن میتواند هزینههایی فراتر از میدان نبرد برای ریاض ایجاد کند، مسئلهای که احتمالاً یکی از دلایل نگرانیها از باز شدن جبههای تازه در غرب یمن است. در مجموع، مجموعه حملات اخیر یمن به المخا و همزمانی آن با هدف قرار دادن تأسیسات آرامکو در نجران، نشان میدهد که جغرافیای تقابل میان صنعا و ریاض بار دیگر در حال تغییر است. نیروهای مسلح یمن از یکسو بر ادامه حملات علیه نیروهای وابسته به عربستان در مناطق ساحلی تأکید دارند و از سوی دیگر، تهدید کردهاند که در برابر حملات سعودی به خاک یمن، پاسخ متقابل خواهند داد.