ابرقدرت در تله افتاده است نقشههای بینقص ایران، آمریکا را زمینگیرکرد
اسناد و نشانههای شکست بیسابقه آمریکا در جنگ، هر روز بیشتر میشود و عرصه را بر دولت ترامپ تنگتر میکند. جنگ علیه ایران نهفقط دستاوردی برای آمریکا نداشت، بلکه ضعفهای راهبردی ایالات متحده را که پشت هیبت ابرقدرتی پنهان بود، آشکار کرد و همین موجب شده که ترامپ و دولتش مورد هجو و اعتراض گسترده در داخل آمریکا قرار بگیرند. به گزارش مجله اکونومیست، «محبوبیت ترامپ به پایینترین حالت خود رسیده. حتی کمتر از کمترین محبوبیت دوره اول خودش و حتی بایدن». همچنین وبگاه هیل نزدیک به کنگره آمریکا خبر داد: ۸۸ درصد از آمریکاییها معتقدند که آمریکا به اهداف خود در جنگ با ایران دست نیافته است. در این شرایط، دولتمردان ترامپ همچون خود وی، به جای اصرار بر لاف غیرقابلقبول پیروزی در جنگ، روی این ادعا متمرکز شدهاند که ایران تحت محاصره دریایی قرار گرفته و بازار انرژی در حال مدیریت شدن است. اما همزمان، روزانه بیش از ده میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی آمریکا کم میشود و به نقطه خطر نزدیکتر میگردد. خود این اتفاق، سند نقض بر ادعای مدیریت تنگه هرمز و بازگشایی آن و بازگرداندن آرامش به بازار است.
هدف جنگ تغییر کرد: پایین آوردن قیمت نفت!
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا دیروز گفت پایین نگهداشتن قیمت نفت و بنزین برای شهروندان آمریکایی، اولویت اصلی دولت دونالد ترامپ در جنگ با حکومت ایران است و جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای در اولویت بعدی قرار دارد. ونس در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت: «قیمت نفت امروز کاهش یافته و نسبت به اوج قیمتها در روزهای اولیه درگیری بسیار پایینتر آمده است. دولت آمریکا تلاش میکند کشورهای خلیجفارس به صادرات نفت و گاز ادامه دهند تا ثبات بازار جهانی انرژی حفظ شود. بازگرداندن ثبات به تنگه هرمز، قیمتهای پایدار نفت و گاز را تضمین خواهد کرد. هدف اول ما اکنون تضمین ادامه عرضه انرژی به اقتصاد جهانی و ارزان نگه داشتن نفت و گاز برای مردم آمریکاست. و البته هدف شماره دو این است که اطمینان حاصل کنیم ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نمیکند.
از وعده ۲ دلاری تا بنزین ۵ دلاری!
این اظهارات نشان میدهد معاون ترامپ، همچنان نگران افزایش قیمت نفت و عدم جبران کسری موجود در بازار است؛ ماجرایی که موجب گرانی افسارگسیخته بنزین، خشم مردم آمریکا و سقوط رکوردگونه مقبولیت ترامپ شد و زنگ خطر را برای انتخابات سه ماه بعد کنگره به صدا درآورد. ونس حتی از اسم جنگ هم میترسد و ترجیح میدهد مانند مقامات دیگر، نام درگیری بر روی آن بگذارد تا از بار روانی ماجرا بکاهد و حال آنکه در آغاز کار، همین جنگ مایه مباهات دولت ترامپ شمرده میشد. اما آنچه مایه تحقیر و تمسخر و ملامت ترامپ است، این واقعیت است که تنگه هرمز قبل از جنگ باز بود و قیمت نفت در قعر قرار داشت. جنگ احمقانه، موجب انسداد تنگه هرمز، تقریباً دو برابر شدن قیمت نفت و صعود بنزین به پنج دلار در آمریکا شد. این در حالی است که یکی از وعدههای انتخاباتی ترامپ، بنزین دو دلاری بود. حالا ونس اذعان میکند که نه برنامه هستهای و نه توان نظامی و نفوذ منطقهای تقویتشده ایران، مسئله اول نیست. بلکه آنها دستوپا میزنند تا بازار انرژی دوباره متلاطم نشود و باقیمانده حیثیت ترامپ را به زیر نکشد!
آمریکا در تله افتاد؛ ایران قویتر شد
جرارد بیکر، سردبیر والاستریت ژورنال دیروز هشدار داد: سوءمحاسبه ترامپ نتیجه عکس داد؛ ایران از دل جنگ قویتر بیرون آمد و آمریکا در تله افتاد. ترامپ تصور میکرد با کشته شدن رهبر ایران، نظام دچار فروپاشی یا در برنامه هستهای انعطافپذیرتر میشود؛ اما رهبری جدید حکومت سرسختتر شدند و با بستن تنگه هرمز و امتیاز ندادن در برنامه هستهای، محاسبات ترامپ را برهم زدند و او را ناچار کردند بار دیگر به سمت کاهش تنش و برونرفت از جنگ برود. ترامپ میداند برونرفت از جنگ، ایران را از این هم قویتر میکند؛ حکومت ایران نهتنها از دل جنگ زنده بیرون آمده، بلکه قویتر هم شده است. در نهایت، تداوم فشار اقتصادی نیز همانند تشدید تنش نظامی جواب نخواهد داد و آمریکا در برابر یک بنبست راهبردی قرار گرفته است. هیچگونه فشار اقتصادی علیه ایران جواب نخواهد داد؛ ایرانیها به هیچ عنوان بر سر تنگه هرمز امتیاز نخواهند داد و آمریکا نیز تا حد زیادی موشکهای خود را از دست داده است.
خسارتهای جنایت بزدلانه و دیگر هیچ!
از سوی دیگر، فرار ذلتبار ترامپ از ترکیه به خاطر تهدیدات امنیتی، نشانه دیگری از ضعف مطلق ناشی از جنگ تعبیر شده است. ران فیلیپ کوفسکی، دادستان سابق فدرال و ایالتی گفت: اگر قدرتمندترین ارتش جهان را کنترل میکنی، ولی در یک کامیون اشغالی مخفی میشوی، پس برنده نیستی. تامی ویتور، سخنگوی سابق شورای امنیت ملی آمریکا هم نوشت: تصویری که در ذهن از ترامپ در حال پنهان شدن از ایران داخل یک چرخدستی حمل غذا شکل میگیرد، ویرانگر است. پیرمردی ضعیف و احمق که از پیامدهای تصمیم خودش پنهان شده است. اِد کراسِنستِین، فعال رسانهای آمریکایی، در همین زمینه به طنز و طعنه مینویسد: بذار ببینم درست متوجه شدم... ترامپ صدها دختر دانشآموز را کشت. ترامپ اجازه داد سربازان آمریکایی کشته شوند. ترامپ اجازه داد صدها نیروی نظامی زخمی شوند. ترامپ باعث شد قیمت بنزین سر به فلک بکشد. ترامپ بخش قابلتوجهی از ذخایر موشکی ما را مصرف کرد. همه این کارها برای این بود که در نهایت به ایران اجازه دهد کنترل تنگه هرمز را به دست بگیرد؟!
اردک لنگِ دچار زوال عقل
در حالی که رابرت دنیرو، ستاره هالیوود میگوید «ترامپ یک اردک لنگِ دچار زوال عقل است که آلت دست قرار میگیرد و ایرانیها مضحکه او را جدی نمیگیرند»، سایروس یانسن، تحلیلگر آمریکایی تأکید کرد: ترامپ رسماً هیچ گزینهای برای حفظ آبروی خود در برابر ایران ندارد. او مسئول بزرگترین اشتباه سیاست خارجی ایالات متحده در تاریخ کشورمان است و ناگزیر باید تسلیم شود. این واقعاً باورنکردنی است که چگونه ایران، هر روز قویتر میشود، در حالی که ایالات متحده همزمان ضعیفتر میگردد. روزنامه هیل هم گزارش داد: اهرم فشار ترامپ علیه تهران شکسته است. کاهش شدید ذخایر موشکهای تهاجمی و رهگیرهای پدافندی آمریکا پس از ماهها جنگ با ایران، توان واشنگتن برای تشدید حملات علیه تهران را محدود کرده و در مقابل، قدرت چانهزنی ایران در مذاکرات را افزایش داده است. ایران احتمالاً مدتهاست از محدودیت ذخایر تسلیحاتی آمریکا آگاه بوده و این مسئله میتواند در راهبرد تهران مؤثر بوده باشد.
هیچ راهی برای پیروزی ترامپ باقی نمانده است
سیانان با رد ادعای ترامپ مبنی بر اینکه تنگه هرمز باز است، خبر داد: دونالد ترامپ، مدعی شده که تنگه هرمز باز است و نیروی دریایی ایالات متحده این آبراه را از مینها پاکسازی کرده و کنترل آن را در دست دارد؛ اما دادههای مربوط به کشتیرانی این ادعا را تأیید نمیکنند. همزمان، مت برَکن، افسر سابق نیروی دریایی آمریکا گفته است: ترامپ راهی برای اعلام پیروزی ندارد. ایرانیها حتی یک راه خروج آبرومندانه هم در اختیار او نمیگذارند. حتی کار را برای او آسان نمیکنند که بتواند اعلام پیروزی کند و به خانه برگردد. این روزها روزهای سختی برای دونالد است. چون در خاورمیانه تقریباً هیچ چیز برایش خوب پیش نمیرود. تریتا پارسی، معاون اندیشکده کوئنسی، هم گفت: آمریکاییها هر روز بیشتر به شکست در جنگ علیه ایران باور دارند. تعداد آمریکاییهایی که جنگ با ایران را یک شکست و ناکامی میدانند، بهطور پیوسته در حال افزایش است. در ماه ژوئیه، تنها ۱۲ درصد معتقد بودند که این جنگ به اهداف خود دست یافته است.
ابرقدرت، در تله بازیگری مصمم افتاده است
شکستهای نظامی آمریکا هم در کانون بحثهای سیاسی و رسانهای قرار دارد. گلن ونهرک، ژنرال بازنشسته نیروی هوائی آمریکا میگوید «پهپادها و تسلیحات هوافضائی ایران، دمار از روزگار نیروهای ما درآوردند». در همین حال، روزنامه نیویورکتایمز نوشت که ایران، پدافند آمریکا در اردن را درهم شکست. این روزنامه با بیان «ابرقدرت، در تله بازیگری مصمم افتاده و هیچ پیروزی استراتژیکی برابر ایران ندارد»، نوشت: پنج روز حملات بیامان به پایگاههای آمریکا در اردن، سرانجام هیمنه پدافندی پنتاگون را در هم شکست. در هفدهم جولای، یک موشک با عبور از تور دفاعی به یگانهای مسکونی پایگاه موفق السلطی اصابت کرد و سه سرباز را کشت و صد تن را مجروح ساخت. این فاجعه پرده از بحران لجستیکی عمیقی برمیدارد؛ زرادخانه رهگیرهای پاتریوت با سرعتی سرسامآور رو به نابودی است. ۱۵۰۰ فروند از این موشک چهار میلیون دلاری شلیک شده و موجودی به زیر ۱۷۰۰ فروند سقوط کرده است. در یک روز از آن هفته خونین، پنجاه رهگیر پاتریوت شلیک شد که بحرانی غیرقابل جبران را با توجه به تولید سالانه تنها ۶۰۰ فروند نشان میدهد. این واقعیت میدانی در تضاد مطلق با ادعاهای پیت هگست، وزیر جنگ است که در ماه آوریل زرادخانه موشکی رقیب را کاملاً نابود شده خوانده بود؛ در حالی که ایرانیها با بازیابی پایگاههای عمیق زیرزمینی خود، نهتنها حملات را از سر گرفتند، بلکه تردد تجاری در تنگه هرمز را نیز فلج کردند.
نقشههای بینقص ایران، آمریکا را زمینگیر کرد
نیویورکتایمز افزود: نیروهای مهاجم، با ارسال ترکیبی پیچیده از موشکهای بالستیک، کروز و دستههای پهپادی، رهگیرها را اشباع میکنند. اوج این بلوغ عملیاتی در سرنگونی جنگنده شصت میلیون دلاری اف-۱۵ ئی به نمایش درآمد. این ضربه، فرماندهان نظامی آمریکا را مجبور به توقف موقت درگیریها برای بازنگری در تاکتیکهایشان کرد. در همین حال، گسترش عامدانه جغرافیای نبرد و فعالسازی جبهههای جدید توسط نیروهای حوثی در صدها مایل دورتر در یمن، نشاندهنده برنامهای جامع ایران برای کشاندن سیستمهای دفاعی ایالات متحده به یک جنگ فرسایشی همهجانبه است. با وجود تکذیبهای عصبی سخنگوی پنتاگون و مقصر دانستن رسانهها، واقعیت تهی شدن انبارها، دونالد ترامپ را به عقبنشینی وادار کرد. در غیاب چتر حمایتی مطمئن آمریکا، هرگونه تشدید تنش به نابودی کامل زیرساختهای انرژی منطقه توسط حملات تلافیجویانه منجر خواهد شد. این تقاطع مرگبار از کمبود مهمات و مواجهه با دشمنی که جنگ نامتقارن را بینقص مدیریت میکند، ثابت کرد چگونه یک ابرقدرت جهانی میتواند توسط یک بازیگر مصمم، زمینگیر شود.
فارین پالیسی: کیهان پیشبینی کرده بود
نشریه تخصصی فارین پالیسی از نقشه جامع ایران در جنگ خبر داده و مینویسد: حوثیها همهچیز را برای ایران هزینه میکنند؛ نقشه جامع تهران برای خفه کردن اقتصاد جهانی و باجگیری از آمریکا. همزمان با ادعای کاخ سفید مبنی بر باز بودن تنگه هرمز، تهران جبهه بابالمندب را از طریق حوثیها فعال کرد تا بنبست گلوگاه اول را جبران کند. این بازی استراتژیک پس از انهدام باند فرودگاه صنعا برای جلوگیری از نشستن هواپیمای ایرانی کلید خورد؛ رویدادی که بهانه حملات حوثیها به فرودگاه ابها و تأسیسات آرامکو شد و قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار رساند. حسین شریعتمداری نماینده رهبر ایران در کیهان، پیشتر گشودن این جبهه را با موشکهای ۲۳۰۰ کیلومتری پیشبینی کرده بود. همزمان، حملات پهپادی گروههای شبهنظامی عراق به تأسیسات انرژی ریاض، محور هماهنگی را برای محاصره کامل عربستان و شوک اقتصادی به جهان تکمیل کرد. حوثیها با تاکتیکهای ارزانقیمت نظیر پهپادهای کمهزینه و هشدارهای رادیویی، هزینههای هنگفتی بر واشنگتن و ریاض تحمیل کرده و سامانههای پدافندی آمریکا را فرسوده ساختهاند. همانطور که اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس، تأکید کرده بود، کمربند امنیتی مقاومت اکنون از تنگه هرمز تا بابالمندب گسترش یافته است.
فشار بابالمندب
و فعال شدن گسلهای سیاسی در واشنگتن
فارین پالیسی در ادامه نوشت: رسانههای حوثی این نبرد را جنگی اقتصادی تصویر میکنند که با هدف لغو بیمه کشتیهای وابسته به عربستان طراحی شده است. عربستان که سرمایهگذاری سنگینی بر تنشزدایی کرده بود، در دام امتیازخواهی ساختاری گرفتار شده است. راهبرد ایران بر اعمال حداکثر فشار پیش از انتخابات آمریکا استوار است. تهران با تداوم ناامنی در بابالمندب و نوسان بازار انرژی، گسلهای سیاسی واشنگتن را فعال کرده و هزینهها را به متحدان خلیجفارس و اروپا تحمیل میکند. نفوذ تنشهای کاپیتول هیل بر منازعات منطقهای، اهرمی به تهران داده تا نبرد با آمریکا را به بحرانی دائمی با هزینه دیگران تبدیل کند. شبکه نیابتی ایران فعال میماند، حوثیها با بودجه عربستان تثبیت میشوند.
باتلاقی کاملاً جدید با گزینههای بد
نشریه پولیتیکو دیروز گزارش داد: مقامهای دولت ترامپ به بنبست در قبال ایران اذعان دارند. جنگ متجاوزانه علیه ایران، باتلاقی کاملاً جدید برای ایالات متحده است. مقامات دولت از نبود راهبرد مشخص در درگیری با ایران نگران هستند. الیوت آبرامز، مشاور پیشین ترامپ در امور خاورمیانه وضعیت کنونی را بسیار خطرناک توصیف کرد و گفت دولت آمریکا در این زمینه از خود تردید و ناتوانی نشان میدهد. مقامات دولت ترامپ معتقدند ترامپ در بنبستی قرار دارد که همه گزینهها برای او بد هستند. یک مقام آگاه گفت: من راهی برای خروج از این وضعیت نمیبینم. تیم دونالد ترامپ، فاقد درک اولیه از نظام ایران است.
خستگی و فرسودگی به ارتش آمریکا رسیده است
شبکه انبیسی دیروز گفت: فرماندهان ارتش آمریکا نگرانی خود را درباره کاهش روحیه و فرسودگی نیروهایی مطرح کردهاند که ماهها برای پشتیبانی از جنگ با ایران در منطقه مستقر بودهاند. این هشدارها به پنتاگون و کاخ سفید منتقل شده و نشان میدهد طولانیشدن مأموریتها، علاوهبر فشار تسلیحاتی و لجستیکی، به مسئله نیروی انسانی و توان ادامه حضور نظامی آمریکا نیز تبدیل شده است. همزمان، وبسایت سیانان نوشت: فرسایش ذخایر موشکی، خستگی مفرط نیروها در ناو لینکلن و تهدیدات امنیتی علیه ترامپ، جنگ را به باتلاقی سیاسی بدل کرده است. جنگ ایران برای رئیسجمهور دونالد ترامپ از زمان آغازش، خوب پیش نرفته است. با وجود حملات گسترده نظامی آمریکا و فشارهای اقتصادی، ایران نیازی به تسلیم شدن در برابر خواستههای ترامپ احساس نکرده است. و حتی زمانی که آتشبسهایی با شرایط مطلوب برای ایران برقرار شد، تهران همچنان به آنها پایبند نماند. در میان همه اینها، ایران فقط جسورتر به نظر میرسد و خواستههایش را افزایش میدهد و باور دارد که نفوذش در حال افزایش است. ترامپ جنگی بسیار کوتاهتر را پیشبینی میکرد که چهار تا شش هفته طول بکشد. اما این چیزی نیست که او به دست آورده است. با توجه به اینکه جنگ قبلاً مانند یک باتلاق به نظر میرسید – با کمتر از سه ماه دیگر انتخابات میاندورهای – این تحولات نسبتاً ناامیدکنندهای هستند.
آمریکا اولین بار در جنگ شکست خورد
جیک اوچینکلاس، عضو کنگره آمریکا، با بیان اینکه «ترامپ، جنگ را به ایران باخت و موجب خفت آمریکا شد»، اظهار کرد: دونالد ترامپ شبکه فاکس نیوز را تماشا میکند، بنابراین میخواهم اینجا مستقیماً بگویم: آقای ترامپ، شما نخستین رئیسجمهور در تاریخ هستید که یک جنگ را خودتان آغاز کردهاید و خودتان نیز آن را باختهاید. شما آمریکا را ضعیفتر، منزویتر و بیاحترامتر کردهاید. در این میان، اسکات ریتر، افسر اطلاعاتی سابق، خاطر نشان کرد: طالبان ما را شکست نداد، شورشیان عراقی ما را شکست ندادند، ویتنامیهای شمالی ما را شکست ندادند؛ ما خودمان را شکست دادیم، اما جنگ ایران متفاوت است. ما به وضوح توسط ایرانیها در میدان نبرد شکست خوردیم. مردم آمریکا هنوز حتی نمیدانند که چه اتفاقی دارد میافتد و نمیفهمند که چطور باختیم؛ به ما گفته شد که ارتشی تریلیون دلاری داریم و ناگهان هیچ منابعی نداریم. ایرانیها این جنگ را تا آخر ادامه دادند؛ آنها برخی از حرفهایترین ذهنهای نظامی قابل تصور را دارند و بهتر از ما برای این جنگ آماده شدند. آنها فناوری عالی و استراتژیای داشتند که نهتنها از نظر نظامی قابلدستیابی بود، بلکه توسط مردم ایران که صددرصد از نظام خود در این درگیری حمایت میکنند، پشتیبانی میشد.
مقامات آمریکایی
از تابآوری ایران غافلگیر شدهاند
نشریه آتلانتیک تحلیلی دارد با این مضمون که تشدید جنگ برای آمریکا پرهزینهتر شده و دیپلماسی و امتیازدهی کمخطرترین گزینه ترامپ است: یکی از مهمترین پیامدهای کمبود موشکهای رهگیر این است که تشدید جنگ با ایران برای آمریکا اکنون به گزینهای بسیار پرخطرتر تبدیل شده است. در نتیجه این محدودیتها، دیپلماسی و حتی دادن برخی امتیازات به ایران ممکن است اکنون به کمخطرترین گزینه پیش روی ترامپ تبدیل شده باشد. دولت ترامپ در آغاز تصور میکرد افزایش فشارهای اقتصادی میتواند جمهوری اسلامی را در مدت کوتاهی مجبور به پذیرش مذاکره و عقبنشینی کند. اما مقامهای آمریکایی از میزان تابآوری تهران غافلگیر شدهاند. ایران در همین دوره، تولید پهپادها و موشکهای بالستیک خود را افزایش داده و همزمان به حمله علیه کشتیها در تنگه هرمز ادامه داده است. این روند باعث شده است مزیت زمانی که واشنگتن تصور میکرد در اختیار دارد، بهتدریج کاهش پیدا کند. کاخ سفید نگران بیاعتبار شدن تهدیدهای ترامپ علیه ایران است. تهران اکنون بیش از گذشته از محدودیتهای ایالات متحده آگاه است و میداند که واشنگتن هم در زمینه اجرای حملات گستردهتر و هم در زمینه دفاع در برابر پاسخ احتمالی ایران با محدودیتهای جدی مواجه است.
حیرت اسرائیل از سرعت بازسازی دفاعی ایران
روزنامه صهیونیستی جروزالمپست با استناد به ارزیابی مقامهای ارتش اسرائیل و سازمان جاسوسی موساد گزارش داد: سرعت خیرهکننده ایران در بازسازی توان دفاعی خود در جنگ اخیر باعث شوکه شدن تلآویو شده است. از ماه مارس سال جاری برخی از رسانههای غربی در ادعاهای اسرائیل مبنی بر اینکه صنعت نظامی ایران به مدت چند سال عقب افتاده تردید ایجاد کرده بودند. با این حال، موضع کارشناسان ارتش اسرائیل طی چند ماه گذشته همواره این بود که حجم خسارتها آنقدر سنگین بوده که تردیدی در عقبرفت چندساله ایران وجود ندارد. اما حالا با گذشت چهار ماه از پایان جنگ در ماه آوریل، ارتش اسرائیل متوجه شده که ایران با سرعتی غیرمنتظره در حال بازسازی است؛ آن هم نه فقط در یک بخش خاص، بلکه در بسیاری از زمینهها و بهویژه در تولید موشکهای بالستیک.