مقاومت یمن؛ دو خیز اساسی(یادداشت روز)
تحولات هفته اخیر یمن نشان داد فضای منطقه در وضعیتی محاسبه ناپذیر قرار دارد. ۱۲ سال از زمان آغاز جنگ ائتلاف عربستان علیه یمن میگذرد در این میان سه کشور عربی یمن، عربستان و امارات بیش از هشت سال درگیر جنگ بودند و در نهایت ائتلاف ضد یمن را از هم گسیخت، امارات خاک یمن را ترک کرد و مذاکراتی میان ریاض و صنعا شکل گرفت اما نتیجه ملموسی در پی نداشت. جنگ علیه غزه، یمن را وارد معادله جدیدی نمود. این معادله با جنگ علیه لبنان و جنگ علیه ایران استمرار پیدا کرد و یمن را به ضلعی خاص با ظرفیتی ویژه در همه معادلات منطقه تبدیل نمود. شکست آمریکا در جنگ علیه ایران سبب شد یمنیها یک بار دیگر درباره مسائل میان خود و عربستان که در جریان هشت سال جنگ و دو سال مذاکره به جایی نرسیده بود و امیدی هم به نتیجه در زمانی نزدیک وجود نداشت، تامل کنند.
حاصل تامل یمنیها این شد که معادله نظامی را برای رفع حصار دریایی و هوائی برقرار کنند به این معنا که ادامه استفاده سعودی از دریای سرخ را به رفع حصار از فرودگاهها و بنادر یمن منوط کردند. در این میان سعودی که به دلیل وضعیت جدید تنگه هرمز و تسلط عملیاتی ایران بر آن، خود را در تنگنای زمان میدید برای حل مسئله ظرفیت نظامی خود شامل بمبافکنها و نیروهای شبه نظامی قبایلی را علیه یمن وارد کار کرد و البته همزمان پالسهای مذاکراتی هم برای طرف مقابل ارسال کرد اما هدف آن احیاء مذاکراتی که از دو سال پیش متوقف گردید نبود، نوعی غافلگیری و خرید زمان مد نظر داشت. به نفع سعودیها بود که برای کنترل بحرانی که به دلیل جنگ میان آمریکا و ایران دامنگیر آنان شده است، محاصره یمن را شُل کنند تا آسیبی به وضع عادی بابالمندب و دریای سرخ وارد نگردد اما گویا در عربستان هم مانند آمریکا، شخص حسابگری وجود ندارد تا مصلحت واقعی کشورش را تشخیص دهد و یا اینکه از منظر سعودی هر گونه امتیازدهی به مبارزان سخت کوش یمن، گسترش نفوذ داخلی و منطقهای آنان را در پی خواهد داشت. از این رو عربستان راه سخت حمله نظامی به صنعا با استفاده از بمبافکنها و مزدوران را انتخاب کرد.
با ورود عربستان به فاز نظامی علیه دولت یمن، سید مجاهد عبدالملک بدرالدین الحوثی معادله محاصره در برابر محاصره را به اجرا گذاشت و تردد در دریای سرخ را برای کشتیها و نفتکشهای از مبدأ بنادر یا به مقصد بنادر سعودی ممنوع کرد. انصارالله همزمان معادله فرودگاه در برابر فرودگاه و بندر در برابر بندر را به اجرا گذاشت و در دورهای کوتاه به چندین پایگاه نظامی، فرودگاه و بندر عربستان حمله کرد و حتی دامنه آن را به میدان نفتی بقیق در شرق عربستان کشاند.
واکنش چند وجهی یمنیها غافلگیرکننده بود چرا که در قامت یک ارتشِ قدرتمندِ کامل و مجهز به تکنولوژی روز و سیستم اطلاعات نظامی درجه یک ظاهر شد. عربستان تلاش کرد تا کشورهای چین و روسیه را عامل تحرک مؤثر تکنولوژیک ارتش جوان یمن معرفی و پای عراق را نیز به معرکه باز کند. از این رو دو هفته پیش به شش نقطه در استانهای جنوبی عراق حمله کرد. در واقع این فرافکنی اعتراف به قدرت یمن و فقدان قدرت مواجهه عربستان با آن به حساب میآيد.
پس از شکست در حملات هوائی و بسته شدن دریای سرخ روی کشتیهای سعودی، ریاض تلاش کرد تا بلکه از داخل یمن گریزگاه و چارهای پیدا کند. بر این اساس در سه استان مأرب در شرق، الجوف در شمال و تعز در جنوب صنعا به تجمیع نیرو با هدف تصرف صنعا یا به هرج و مرج کشیدن آن دست زد. خبرها بیانگر آن است که عربستان دستکم چهار لشکر پیاده و زرهی را برای رسیدن به مقصود در این سه استان وارد کار کرد و این در حالی است که به دلیل استفاده از مشابه این ظرفیت در جنگ پیشین علیه یمن، ابتکار به حساب نمیآید. در این بین انصارالله چهار روز پیش ۱۳ مرداد دست به عملیات پیشدستانه علیه نیروهای تجمیع شده زد. یمنیها توانستید در هر سه استان نقاطی را به تصرف درآورند و بخصوص در رویک، عبر و ثنیه ضربات سنگینی به مزدوران سعودی بزنند که رویتر از دهها نفر کشته و صدها نفر زخمی خبر داد و سعودی به ۸۸ زخمی تصریح نمود. «بسیج عمومی جمهوری یمن» همزمان با این روند طی بیانیهای اعلام کرد حرکت ترکیبی ارتش و نیروهای بسیج مردمی جهت آزادسازی بخشهای اشغال شده و بازپسگیری ثروتهای غارت شده آغاز شده است. در این زمان، ارتش یمن نقطهای در شمال ینبع، مهمترین بندر صادراتی سعودی را مورد هدف قرار داد تا به ریاض یادآور شود در پی راههای جایگزین نباشد.
اینکه یمنیها همزمان از آزادسازی مناطق جدا شده که لااقل هشت استان اکثراً پهناور را شامل میشود و هم از محاصره مطلق عربستان، صدها کیلومتر دورتر از سواحل یمن در دریای سرخ حرف میزنند و عملا به این سمت در حرکت هستند نشان داد در حد فاصل آتشبس سال ۱۴۰۰ تاکنون انصارالله یمن بیکار نبوده و علیرغم نقشآفرینی نظامی به نفع متحدان خود، فلسطین، لبنان و ایران در حدفاصل ۱۴۰۲ تاکنون چه قدرتی به هم زده است! این اعجاب برای دشمنان اسلام بسیار نگرانکننده و برای امت اسلامی بسیار شوقانگیز است. دست زدن به عملیات سنگین علیه سه لشکر پیاده و زرهی سعودی در سه منطقه از یمن که «محمد شوکه» عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله، آن را پیشدستانه خوانده است دارای اثر راهبردی است. سعودی به خوبی میداند که ظرفیت فعال نظامی بومی آن برای انجام عملیات پیاده و زرهی کمتر از ظرفیت فعال یمن است و گسیل عناصر استخدام شده بعضی از قبایل جنوب و شرق یمن نمیتواند معادله نظامی کنونی که به نفع انصارالله و ارتش یمن هست را تغییر بدهد. پس به نفع عربستان است که همانطور که یمنیها به آن تصریح میکنند اولاً راه وحدت و تمامیت ارضی یمن از المهره در مرز عمان تا صعده در شمال با پایتختی صنعا را با سنگلاخ مواجه نکند و ثانیاً حصار یمن و موانع ظالمانه بر سر راه رفت و آمد هوائی و دریایی به یمن را کنار بگذارد. این دو خواستهای گزاف نیست. اگر گزاف میداند باید در انتظار شکلگیری همین دو مشکل برای خود باشد؛ مشکلی در تعامل با قومیتهای خود و مشکلی در برخورداری از اتصالات هوائی و دریایی با محیط بیرونی. هر چیز خوب برای همه خوب است و هر چیز بد برای همه بد است. روا نیست خوب و بد تقسیم شود، سهم یک ملت، بد و سهم دیگری، خوب باشد.
سعدالله زارعی