هشتمین نفتکش سعودی منهدم شد یحیی سریع: 29 نفتکش را هم فراری دادیم
سرویس خارجی-
سخنگوی نیروهای مسلح یمن از جدیدترین عملیات این نیروها علیه یک نفتکش سعودی و انهدام هشتمین نفتکش از آغاز درگیریها، خبر داد؛ او همچنین گفت: «ما مانع حرکت ۲۹ نفتکش سعودی شدیم.»
ازسرگیری حملات هوائی رژیم سعودی به یمن در روزهای پایانی تیر و اوایل مرداد ۱۴۰۵ (اواخر ژوئیه ۲۰۲۶)، به ویژه حمله به فرودگاه بینالمللی صنعا، بار دیگر آتش تقابل میان دو طرف را شعلهور کرد. حمله مذکور در واکنش به پرواز هواپیمای ایران و فرود آن در فرودگاه یمن بود که در واقع شکستن محاصره سعودی محسوب میشد. این حملات که از سوی صنعا نقض آشکار روند کاهش تنشها و تداوم سیاست محاصره اقتصادی و نظامی یمن توصیف شد، با واکنش مستقیم نیروهای مسلح یمن همراه بود. مقامات صنعا اعلام کردند در پاسخ به حملات عربستان و استمرار محاصره هوائی و دریایی این کشور، استراتژی جدیدی با عنوان «محاصره در برابر محاصره» را به اجرا گذاشتهاند. هدف از این استراتژی انتقال هزینههای جنگ و محاصره به طرف مقابل و ایجاد بازدارندگی از طریق مختل کردن خطوط انتقال انرژی و تجارت دریایی عربستان است. این تحول، مرحلهای تازه از درگیری میان دو طرف به شمار میرود، مرحلهای که دامنه آن از نبردهای زمینی و حملات موشکی فراتر رفته و به شریانهای اقتصادی عربستان در دریای سرخ و بابالمندب کشیده شده است. از نگاه ناظران، صنعا تلاش دارد با هدف قرار دادن نفتکشها و اعمال محدودیت بر کشتیرانی سعودی، این پیام را منتقل کند که تا زمانی که محاصره چندینساله یمن و حملات هوائی ریاض ادامه داشته باشد، امنیت صادرات نفت و مسیرهای دریایی عربستان نیز تضمین نخواهد شد. به این ترتیب، معادلهای که یمن آن را «محاصره در برابر محاصره» مینامد، به مهمترین ابزار فشار بر ریاض در دور جدید تنشها تبدیل شده است.
انهدام هشتمین نفتکش
یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، روز چهارشنبه از هدف قرار گرفتن نفتکش سعودی «وفاء» در شمال دریای سرخ و در سواحل منطقه ینبع خبر داد. وی اعلام کرد این عملیات با چند موشک بالستیک و با دقت کامل انجام شده است. به گفته سریع، این نفتکش هشتمین نفتکش سعودی است که از زمان آغاز اجرای ممنوعیت دریانوردی علیه عربستان در ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ (۳۱ تیر ۱۴۰۵) هدف حملات نیروهای یمنی قرار گرفته است.
فرار ۲۹ نفتکش سعودی
سخنگوی نیروهای مسلح یمن همچنین اعلام کرد که در کنار هدف قرار دادن هشت نفتکش، ۲۹ نفتکش دیگر عربستان نیز در نتیجه عملیات دریایی یمن ناچار به تغییر مسیر، عقبنشینی و بازگشت شدهاند. وی افزود پس از موفقیت نیروهای یمنی در اعمال محاصره دریایی در بابالمندب و جنوب دریای سرخ، عربستان مسیر نفتکشهای خود را به شمال دریای سرخ تغییر داد، اما این منطقه نیز از تیررس عملیات یمن خارج نخواهد بود و حملات تا بسته شدن همه گذرگاههای مورد استفاده نفتکشهای سعودی ادامه مییابد.
حملات جدید به صنعا
همزمان با تشدید عملیات دریایی یمن، منابع خبری از حملات هوائی جدید به صنعا خبر دادند.
رسانههای یمنی اعلام کردند بامداد چهارشنبه همزمان با پرواز جنگندهها[ی سعودی] بر فراز پایتخت، چند انفجار شدید بخشهایی از صنعا را لرزاند. پایگاه اطلاعرسانی انصارالله نیز حمله به پایتخت یمن را تأیید کرد، اما درباره جزئیات و میزان خسارات ناشی از این حملات توضیح بیشتری ارائه نداد. به نظر میرسد رژیم سعودی با احتیاط عمل میکند اما همین حملاتِ محدود هم بیتوجهی به تجربه جنگ پیشین با یمنیهاست که ائتلاف پُرادعای سعودی را گرفتار کرد.
هشدار به ریاض
در ادامه واکنشها، محمد الفرح، از مسئولان یمنی و عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله، تأکید کرد تا زمانی که یمن در محاصره و تحت فشار قرار داشته باشد، عربستان نیز روی آرامش نخواهد دید. وی، اصرار ریاض بر ادامه سیاست سلطه بر یمن را مهمترین مانع ثبات این کشور دانست. پیشتر نیز عبدالعزیز بن حبتور، عضو شورای عالی سیاسی، یمن اعلام کرده بود که تشدید اقدامات خصمانه عربستان با پاسخی دردناک روبهرو خواهد شد و استراتژی «محاصره در برابر محاصره» بهترین گزینه برای پایان دادن به محاصره، جبران خسارتهای ناشی از سالها جنگ و وادار کردن ریاض به توقف مداخله در امور داخلی یمن است.
گفتنی است، آنچه در دور جدید تقابل میان یمن و عربستان رخ میدهد، صرفاً تشدید یک درگیری نظامی نیست، بلکه نشانه تغییر ماهیت بازدارندگی در غرب آسیاست. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که بازیگران غیردولتی و دولتهای برخوردار از توان نامتقارن، دیگر صرفاً در چارچوب دفاع از سرزمین خود عمل نمیکنند، بلکه با هدف قرار دادن شریانهای اقتصادی، مسیرهای انرژی و خطوط مواصلاتی، هزینههای اقدامات نظامی طرف مقابل را بهطور مستقیم افزایش میدهند. استراتژی اعلامی صنعا با عنوان «محاصره در برابر محاصره» نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است.
در این مورد یمنیها میکوشند میان تداوم حملات هوائی عربستان و امنیت صادرات نفت این کشور پیوندی مستقیم برقرار کنند. در چنین شرایطی، اگر ریاض همچنان بر راهحل نظامی و فشار اقتصادی علیه یمن اصرار ورزد، نه تنها امنیت دریای سرخ و بابالمندب، بلکه اعتبار عربستان به عنوان صادرکننده باثبات انرژی نیز با چالشهای فزایندهای روبهرو خواهد شد.
از منظر نظریههای بازدارندگی، زمانی که یک بازیگر بتواند هزینه استمرار منازعه را به حوزه منافع حیاتی رقیب منتقل کند، معادلات قدرت وارد مرحلهای جدید میشود، مرحلهای که در آن، برتری تسلیحاتی به تنهائی تضمینکننده پیروزی نیست و توان تحمیل هزینه، به یکی از مهمترین مؤلفههای موازنه قدرت تبدیل میشود. از این منظر، تحولات اخیر بیش از آنکه یک رشته عملیات نظامی باشد، بیانگر تغییر تدریجی قواعد بازی امنیتی در منطقه و شکلگیری الگویی جدید از بازدارندگی نامتقارن است که میتواند بر محاسبات بازیگران منطقهای و فرامنطقهای تأثیرات بلندمدت بر جای بگذارد.