موفقیت اسپانیا در مهار مهاجران؛ دهها هزار مراکشی برگشتند
با فروکش کردن بحران مهاجران در اسپانیا بازگشت دهها هزار تن از این مهاجران غیرقانونی به مراکش آغاز شده است؛ همزمان رسانهها جزئیات بیشتری را از نقش رژیم صهیونیستی در این بحران فاش میکنند.
موج بیسابقه ورود دهها هزار مهاجر به ۲ شهر «ملیلیه» و «سبته»، یکی از بزرگترین بحرانهای به ظاهر مرزی سالهای اخیر اروپا را طی سه روز گذشته رقم زد. گزارشها حاکی است دولت و ارتش اسپانیا ظاهراً کنترل اوضاع را به دست گرفته و موج بازگشت این مهاجران به شهرهای خود در مراکش آغاز شده است. روز جمعه «پدرو سانچز»، نخستوزیر اسپانیا خود شخصاً راهی «سبته» شد تا از نزدیک روند مدیریت بحران را پیگیری کند. همچنین مقامهای اسپانیا گذرگاه مرزی شهر ملیلیه را نیز برای جلوگیری از گسترش بحران بستند. در تصاویری که رویترز منتشر کرده است دیده میشود که گروه بزرگی از این مهاجران توسط پلیس و نیروهای نظامی اسپانیا به سمت گذرگاه مرزی هدایت میشوند. به نوشته یورونیوز، مقامهای اسپانیا اعلام کردند که تقریبا تمامی حدود ۶۰هزار مهاجری که طی روزهای اخیر وارد منطقه خودمختار سبته شده بودند، به مراکش بازگشتهاند. با این وجود دولت اسپانیا اعلام کرد که دست کم 57 جسد در سمت اسپانیایی مرز پیدا شده و ممکن است تلفات بیشتری در سمت مراکش وجود داشته باشد. بنابر این گزارش، برخی از مهاجران غرق شده و برخی دیگر هنگام تلاش برای بالا رفتن از موجشکنی که حصار مرزی روی آن قرار دارد، زیر دستوپا ماندهاند.
بحران چگونه شروع شد؟
روزنامه اسپانیایی «الپائیس» و روزنامه فرانسوی «لا دپش» گزارش دادهاند که جرقه بحران فعلی با انتشار شایعهای در شبکههای اجتماعی زده شد؛ شایعهای که مدعی بود گذرگاه مرزی «سبته» به طور کامل برای ورود به خاک اسپانیا باز شده است. براساس این گزارش، یکی از جوانانی که از شهر طنجه، در حدود ۷۰ کیلومتری سبته خود را به مرز رسانده بود، گفت تنها به این دلیل آمده که شنیده بود مرزها باز شدهاند. ظرف چند ساعت، خودروها صدها جوان، از جمله افراد کمسنوسال، را از شهر الفنیدق و مناطق اطراف به سمت مرز منتقل کردند و این روند به موجی کمسابقه از عبور مهاجران تبدیل شد. به گزارش ایسنا با این حال، روزنامه الپائیس به نکته دیگری نیز اشاره کرده است. این روزنامه به نقل از منابع اطلاعاتی اسپانیا نوشت که ناپدید شدن نیروهای ژاندارمری مراکش از سوی دیگر مرز برای چندین ساعت، صرفاً یک اختلال عادی نبوده و احتمال دارد اقدامی مدیریتشده باشد. براساس این گزارش، همزمان با برگزاری مراسم روز عرش مراکش و حضور محمد ششم، پادشاه این کشور، در شهر المضیق، نیروهای امنیتی مراکش از منطقه مرزی غایب بودند و همین مسئله امکان عبور هزاران نفر، از جمله خانوادههای کامل، را به سمت سبته فراهم کرد.
دستهای پشتپرده
روزنامه «الپائیس» این بحران را با سفر اخیر «پدرو سانچز» نخستوزیر اسپانیا به الجزایر و اعلام ازسرگیری روابط عادی مادرید و الجزیره مرتبط دانسته و احتمال داده است که این موضوع؛ بهویژه در سایه رقابتهای منطقهای میان مراکش و الجزایر، باعث نارضایتی رباط (پایتخت مراکش) شده باشد. گزارش وبسایت رادیو بینالمللی فرانسه نیز حاکی است، مادرید به «ابراهیم غالی»، رهبر استقلالطلبان صحرای غربی اجازه داد تا برای معالجه به اسپانیا برود. اما مراکش که خود ادعای مالکیت بر صحرای غربی را دارد، بهشدت از این رفتار اسپانیا عصبانی شد. رباط با احضار سفیر اسپانیا، نارضایتی خود را رسماً اعلام کرد. با این وجود اقدام مراکش تنها به احضار سفیر محدود نشده و دولت رباط با باز کردن مسیر ورود مهاجران غیرقانونی به بندر سبته از دولت اسپانیا انتقام گرفته است.
در اینباره روزنامه نیویورکتایمز نیز گزارش داده است که هنوز برای نتیجهگیری درباره نقش احتمالی مراکش زود است، اما همکاری رباط در کنترل مرزها همواره یکی از عوامل کلیدی مدیریت پرونده مهاجرت میان مراکش و اسپانیا بوده است. در مقابل، مقامهای مراکش تاکنون توضیح رسمی درباره دلایل این رخداد ارائه نکردهاند، اما یک مقام رسمی این کشور در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه اعلام کرده است که رباط و مادرید برای تقویت هماهنگی و بازگرداندن سریع مهاجرانی که به صورت غیرقانونی وارد اسپانیا شدهاند، به توافق رسیدهاند. برخی گزارشها نیز رژیم صهیونیستی را در پشت این ماجرا میدانند. به گفته کارشناسان، اسرائیل میخواهد از طریق ایجاد بحران مهاجرت دولت سانچز (منتقد اسرائیل) را زمین بزند تا راست افراطی اسپانیا (ضد مهاجر و طرفدار اسرائیل) به قدرت برسد چراکه لابی صهیونیست هیچ مخالفتی را در جهان تحمل نمیکند. به گزارش خبرگزاری آناتولی، تحلیلگران اسپانیایی نیز معتقدند که تحولات شهر سبته در شمال آفریقا بهمثابه تقلای رژیم صهیونیستی برای تضعیف دولت اسپانیا بهشمار میرود چراکه این دولت بارها از نسلکشی اشغالگران صهیونیست در نوار غزه انتقاد کرده است. براساس این گزارش تحولات شهر سبته با حمایت رژیم صهیونیستی و جریان راستگرای تندرو صورت گرفته است. «خوزه وزنر» خبرنگار اسپانیایی نیز به پست سابق پسر نتانیاهو در سال ۲۰۱۹ اشاره کرد و نوشته است: «پسر نتانیاهو در سال ۲۰۱۹ به این نکته اشاره کرده بود که تلآویو از جریانهای جداییطلب در سبته و ملیلیه حمایت مالی میکند. پس هنوز شک و تردیدی وجود دارد که آنچه امروزه اتفاق میافتد، انتقامجویی از دولت این کشور است؟»
مشاجره مقامات رژیم اسرائیل و دولت اسپانیا در شبکههای اجتماعی نیز نشان میدهد که دولت اسپانیا رژیم صهیونیستی را در پشت این تحولات میداند. «دانی دانون» نماینده دائم رژیم صهیونیستی در سازمان ملل و «اسکار پوئنته» وزیر حملونقل اسپانیا پس از آغاز بحران، در شبکههای اجتماعی به تبادل اظهارات انتقادی پرداختند. «دانون» در واکنش به انتقادهای ماههای اخیر اسپانیا از اقدامات رژیم صهیونیستی علیه فلسطینیها، نوشت: «اسپانیا همچنان از اسرائیل انتقاد میکند، اما اکنون خود به دلیل بحران مهاجرت در سبته وضعیت اضطراری اعلام کرده است. شاید بهتر باشد پیش از آنکه به ما درس بدهد، توضیح دهد چرا در آفریقا شهرکسازی کرده است.» در مقابل، وزیر حملونقل اسپانیا در واکنشی کوتاه نوشت: «به نظر میرسد اکنون همهچیز روشنتر شده است»؛ جملهای که از سوی برخی کارشناسان به عنوان اشاره به نقش رژیم صهیونیستی در تحولات اخیر تعبیر شد. در همین راستا، «کارولینا آلونسو» کارشناس مسائل سیاسی اسپانیا هم در گفتوگو با خبرگزاری آناتولی اظهار کرد: اسرائیل که به ارتکاب نسلکشی در غزه متهم است، تلاش میکند با استفاده از بحران سبته و ملیلیه، دولت اسپانیا را که مواضع انتقادی نسبت به جنگ غزه دارد، تضعیف کند. وی همچنین با اشاره به درخواست ایتالیا برای تعلیق شینگن در قبال اسپانیا، گفت: این روند با حمایت اسرائیل و جریانهای راست افراطی در اروپا و اسپانیا دنبال میشود و آمریکا نیز در پی تضعیف دولت مادرید است.
بهرهبرداری جریانهای راستگرا
این بحران به سرعت به عرصه رقابتهای سیاسی نیز کشیده شد. در اسپانیا، «آلبرتو نونیس فیخو» رهبر حزب مردم، دولت سانچز را مسئول ایجاد «بحران امنیت ملی» دانست. «سانتیاگو آباسکال» رهبر حزب راستگرای افراطی «وُکس» نیز این موج مهاجرت را «تهاجم» توصیف و دولت را به تشویق مهاجرت غیرقانونی متهم کرد. در ایتالیا نیز «جورجیا ملونی»، نخستوزیر این کشور موضعی تند اتخاذ و اعلام کرد: در صورت ادامه بحران، امکان تعلیق اجرای توافق شنگن با اسپانیا را بررسی خواهد کرد؛ اقدامی که آن را برای حفاظت از امنیت مرزهای اروپا ضروری دانست. جدای از ایتالیا، جمهوری چک، فنلاند و دانمارک هم خواستار تعلیق موقت اسپانیا از شنگن شده بودند.
انتقاد سانچز از اتحادیه اروپا
نخستوزیر اسپانیا اما از برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا به دلیل درخواست برای تعلیق این کشور از حوزه شنگن بهشدت انتقاد کرد و خواستار برگزاری فوری نشست وزیران کشور اتحادیه اروپا شد. به گزارش ایرنا از گاردین، پدرو سانچز، اعلام کرد که واکنش برخی دولتهای اروپایی به این رویداد «خودخواهانه، دوقطبیساز و مغایر با قوانین اروپا و اصول همبستگی» بوده است. سانچز در نامهای به اورسولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، و مایکل مارتین، نخستوزیر ایرلند، تأکید کرد که برخی دولتهای عضو بهجای همبستگی با اسپانیا، خواستار حذف موقت این کشور از حوزه شنگن شدهاند. وی از اتحادیه اروپا خواست هرچه سریعتر نشست ویدئویی وزیران کشور را برای بررسی بحران سئوتا برگزار کند.