واقعیت والیبال در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ رؤیای صعود تبدیل به دغدغه بقا شد!
سرویس ورزشی-
لیگ ملتهای ۲۰۲۶ تصویری واقعی از والیبال ایران را ارائه داد؛ تیمی که هنوز توان رقابت با بزرگان را دارد، اما نوسان و بیثباتی، مانع بازگشتش به جمع مدعیان شده است.
با پایان دور مقدماتی لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۶، تکلیف تیمهای صعودکننده به مرحله نهائی مشخص شد. در پایان این مرحله، هفت تیم برتر جدول به همراه چین، میزبان رقابتها، راهی پلیآف شدند. همزمان با پایان مسابقات، فدراسیون جهانی والیبال آمار برترین بازیکنان هر پست را منتشر کرد که در میان آنها، دو ملیپوش ایران نیز عملکرد قابل توجهی داشتند.عرشیا بهنژاد که در هر ۱۲ دیدار تیم ملی ایران به عنوان پاسور اصلی به میدان رفت، با ثبت ۳۲۴ پاس موفق در جایگاه چهارم بهترین پاسورهای دور مقدماتی قرار گرفت. در این بخش، آنتوان بریزارد از فرانسه رتبه نخست را به دست آورد، فرناندو کرلینگ از برزیل دوم شد و اوروش پلانینشیچ از اسلوونی در جایگاه سوم ایستاد. مراد ینیپازار از ترکیه نیز پنجم شد.
در بخش دریافت نیز محمدرضا حضرتپور یکی از بهترین عملکردهای مسابقات را به ثبت رساند. او با وجود اینکه دریافت اول تیم ملی ایران در مجموع شرایط ایدهآلی نداشت، توانست با عملکرد فردی خود آمار قابل توجهی ثبت کند و با ۶۱ درصد دریافت مثبت، عنوان دومین دریافتکننده برتر دور مقدماتی را به دست آورد. در این ردهبندی، یاکوب پوپفیژاک از لهستان با ۶۴ درصد در صدر قرار گرفت و ماکسیمیلیان گرانیچنی، دیگر لیبروی لهستان، با ۵۹ درصد سوم شد. به این ترتیب حضرتپور در میان دو لیبروی تیم ملی لهستان قرار گرفت و یکی از معدود بازیکنان ایران بود که نامش در جمع برترینهای آماری لیگ ملتهای ۲۰۲۶ دیده شد. تیم ملی والیبال ایران در این دوره از رقابتها تنها سه پیروزی در ۱۲ مسابقه کسب کرد و نتوانست به مرحله نهائی صعود کند، اما عملکرد انفرادی عرشیا بهنژاد و محمدرضا حضرتپور از نکات مثبت ایران در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ بود.
واقعیت والیبال ایران در لیگ ملتها
تیم ملی والیبال ایران پرونده حضورش در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ را در حالی بست که روبرتو پیاتزا در دومین سال حضور روی نیمکت این تیم، از نظر نتیجهگیری نتوانست انتظارات را برآورده کند. ایران که سال گذشته با شش پیروزی و کسب رتبه هشتم مرحله مقدماتی تا آستانه حضور در مرحله نهائی پیش رفت و تنها به دلیل میزبانی چین از رسیدن به جمع هشت تیم پایانی بازماند، این بار با کسب تنها سه پیروزی و 9 شکست و قرار گرفتن در رتبه چهاردهم جدول، بخش زیادی از مسابقات را در نیمه پایین جدول سپری کرد و تا روزهای پایانی نیز خطر سقوط را احساس میکرد. این عقبگرد در حالی رقم خورد که انتظار میرفت تیم ملی پس از یک سال همکاری با پیاتزا، روندی
رو به رشد را تجربه کند. البته قضاوت درباره عملکرد ایران بدون در نظر گرفتن شرایط خاص پیش از آغاز مسابقات، منصفانه نیست. در حالی که بسیاری از تیمهای حاضر در لیگ ملتها با برگزاری چندین دیدار دوستانه و اردوهای آمادهسازی وارد این رقابتها شدند، لیگ والیبال ایران به دلیل جنگ ناتمام ماند و برنامههای تیم هم دیر شروع شد به طوری که شاگردان پیاتزا تنها دو روز پیش از آغاز لیگ ملتها موفق شدند یک دیدار تدارکاتی برابر برزیل برگزار کنند و عملاً بدون آمادگی ایدهآل پا به مهمترین تورنمنت سال گذاشتند. همین مسئله از همان هفته نخست، روی هماهنگی تیم، ریتم مسابقه و کیفیت فنی بازیکنان تأثیر گذاشت و بخشی از افت نتایج ایران را میتوان در همین شرایط جستوجو کرد. با این حال، شرایط دشوار آمادهسازی نمیتواند تمام افت نتایج ایران را توجیه کند. مهمترین ویژگی تیم ملی در لیگ ملتهای ۲۰۲۶، نوسان شدید عملکرد بود؛ تیمی که در یک مسابقه میتوانست یکی از مدعیان قهرمانی را تحت فشار قرار دهد، اما تنها چند روز بعد مقابل حریفی همسطح، با اشتباهات پرتعداد در دریافت، سرویس و توپهای سرنوشتساز، امتیازات ارزشمندی را از دست میداد. این بیثباتی باعث شد ایران هرگز نتواند روندی صعودی در جدول پیدا کند و بیشتر مسابقات را با نگرانی از فاصله گرفتن از منطقه سقوط دنبال کند.
یکی دیگر از ضعفهای مشهود تیم ملی در این رقابتها، مدیریت لحظات حساس مسابقات بود. ایران در دیدارهای مختلف بارها پس از ارائه یک ست باکیفیت یا جبران اختلاف امتیاز، در ادامه مسابقه تمرکز خود را از دست داد و امتیازات حساس را با اشتباهات فردی واگذار کرد. این موضوع نشان داد مشکل تیم ملی تنها فنی نیست و در کنار مسائل تاکتیکی، ثبات ذهنی و حفظ تمرکز در لحظات تعیینکننده نیز به یکی از چالشهای اصلی این تیم تبدیل شده است.
مقایسه ایران و ژاپن
مقایسه امروز والیبال ایران و ژاپن، شاید مهمترین پیام لیگ ملتهای امسال باشد. تا چند سال قبل ایران قدرت اول آسیا بود و ژاپن برای نزدیک شدن به آن تلاش میکرد، اما امروز ژاپن به یکی از مدعیان قهرمانی جهان تبدیل شده و ایران برای حفظ جایگاه خود در لیگ ملتها میجنگد. این فاصله، بیش از آنکه به استعداد بازیکنان مربوط باشد، نتیجه سالها برنامهریزی، ثبات مدیریتی، سرمایهگذاری روی لیگ داخلی، توسعه علمی بازیکنان و تداوم یک برنامه بلندمدت در ژاپن است؛ مسیری که والیبال ایران در سالهای اخیر بارها از آن فاصله گرفته است.
حالا پس از پایان لیگ ملتها قطعا عملکرد پیاتزا نیازمند بررسی دقیقتری است. سرمربی ایتالیایی از ابتدای حضورش در ایران، پروژه جوانگرایی را در دستور کار قرار داد و برخلاف بسیاری از مربیان، در میدان دادن به بازیکنان جوان تردیدی نداشت؛ تصمیمی که میتواند سرمایهای ارزشمند برای آینده والیبال ایران باشد. با این حال، انتظار میرود در ادامه این مسیر، اعتماد به نسل جدید با ثبات تاکتیکی و نتیجهگیری بهتر همراه شود؛ چرا که در نهایت عملکرد هر سرمربی با نتایج تیم ملی سنجیده خواهد شد.