تایم: انتقام گرفتن ایران از ترامپ طبیعی است
«آمریکا در درگیریهای اخیر در خلیج فارس، هیچ راهبرد روشنی ندارد و در برابر اقتدار و قاطعیت ایران سردرگم است».
این جملات، ارزیابی تحلیلگر نظامی انگلیسی درباره
زد و خوردهای اخیر نظامی میان ایران و آمریکاست. شان بل تأکید کرد: هربار که ایران اقدامی انجام میدهد، آمریکا روی آن نقاط متمرکز شده و همان نقطه را هدف قرار میدهد اما تنها پس از چند ساعت بعد، سپاه پاسداران وارد عمل شده و به نظر میرسد تعداد زیادی از پایگاههای آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار میدهد.
در حال حاضر در آمریکا هیچ راهبرد یا برنامه روشنی برای خروج از این وضعیت وجود ندارد. آنچه اکنون میبینید، بیش از هر چیز نشاندهنده افزایش ناامیدی و سردرگمی در آمریکا است.
عصبانیت نظامیان آمریکایی از فرماندهان
همزمان، روزنامه واشنگتن پست دیروز با اذعان به کشته شدن
۶ نظامی آمریکایی در کویت در روزهای اخیر نوشت: فرماندهان ارشد آمریکایی در جنگ ایران فرار کردند. فرماندهان آمریکایی هشدارهای حمله ایران به بندر شعیبه را نادیده گرفتند و نیروهای گرفتار را رها کردند که ۶ کشته و ۳۰ زخمی داشت. پاسخ تلافیجویانه ایران، نیروهای آمریکایی را با شوک، تلفات و نارضایتی گسترده مواجه کرده است. در پی حملات ایران به پایگاههای آمریکا در منطقه،
۶ نظامی آمریکایی کشته و دهها نفر دیگر زخمی شدند. این نظامیان با انتقاد از فرماندهان خود تأکید کردند هشدارهای امنیتی درباره آسیبپذیری پایگاه نادیده گرفته شد و آنان در برابر حملات ایران راه گریزی نداشتند. بازماندگان این حادثه میگویند که در پی آسیب دیدن و کشته شدن نیروها به دلیل دستکم گرفتن هشدارها، اینک هیچکس پاسخگو نیست و این مایه نگرانی است.
هرمز بسته شد؛ بابالمندب در آستانه انسداد
در حالی که آمریکا چند روز است عملاً تفاهمنامه را زیر پا گذاشته و به برخی شهرها و بنادر جنوبی ایران حمله میکند، شرکت اسرائیلی پایش دریایی «ویندوارد» اعلام کرد مسیر جنوبی تنگه هرمز عملاً از چرخه تردد خارج شده است.
بر اساس دادههای ماهوارهای، از میان ۱۲ کشتی که روز گذشته از تنگه هرمز خارج شدند، تنها یک کشتی از مسیر جنوبی (عمان) عبور کرده و هیچ کشتی ورودی از این مسیر تردد نداشته است.
رویترز هم گزارش داد: تردد در هرمز به پایینترین سطح دوماهه رسید؛ حملات تازه آمریکا و ایران ریسکهای ایمنی را افزایش داد. کارگزاری «گیبسون» هم نسبت به تداوم این وضعیت و کاهش شدید ذخایر جهانی هشدار داد. از سوی دیگر، تشدید تنشها میان عربستان و یمن و حمله به فرودگاه صنعا از سوی دولت سعودی، احتمال بسته شدن تنگه بابالمندب و حمله به تأسیسات نفتی عربستان را افزایش داده است. سازمان عملیات تجارت دریایی انگلستان دیروز گزارشی که به یک نفتکش در ۵۰ مایلی دریایی جنوب عدن حمله شده است.
کنترل تنگه هرمز، مهمترین عامل بازدارندگی ایران
دنی سیتیرینوویچ رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل دیروز در تحلیلی خاطر نشان کرد که ایران هرگز از سلاح قدرتمند خود در تنگه هرمز دست نخواهد کشید. او نوشت: تشدید درگیریها در خلیجفارس طی روزهای گذشته، نتیجه مستقیم برداشت متفاوت دو طرف از توافق چارچوبی است که امضا کردهاند. از دیدگاه تهران، هیچگونه خدشهای به حاکمیت ایران بر تنگه هرمز قابل قبول نیست. ایران آماده است این آبراه را باز نگه دارد و اجازه عبور کشتیها را بدهد، اما به این شرط که هر نفتکش عبور خود را با نیروی دریایی سپاه پاسداران هماهنگ کند و مطابق دستورالعملهای آن عمل کند. تهران بر این باور است که بیمیلی ترامپ برای گرفتار شدن در یک جنگ گسترده دیگر، در نهایت واشنگتن را وادار خواهد کرد واقعیت جدید در تنگه هرمز را بپذیرد. برای ایران، کنترل تنگه هرمز مهمترین عامل بازدارندگی آن است؛ عاملی که مانع بازگشت آمریکا و کشورهای عربی خلیجفارس به رویارویی نظامی میشود، بهویژه با توجه به نوسان و بیثباتی سیاست تحریمهای آمریکا. ایران هرگز اجازه نخواهد داد واشنگتن بدون هماهنگی با تهران، ترتیبات جایگزینی را در تنگه هرمز تحمیل
کند.
غلط زیادی ترامپ درباره گرفتن غرامت و عوارض!
دونالد ترامپ همچنان سردرگم، درمانده و متناقض حرف میزند و لافهای او به جای تولید اقتدار، به ضعف و سردرگمی ترجمه میشود. او دیروز گفت: «شب گذشته به ایران ضربه بسیار سنگینی وارد کردیم. ما تنگه هرمز را باز نگه خواهیم داشت و احتمالاً آن را اداره خواهیم کرد. ما تبدیل به نگهبان تنگه خواهیم شد. باید بابت این کار به ما جبران هزینه شود. وقتی این کار را انجام دهیم، هزینهاش به ما پرداخت خواهد شد. ما پول زیادی دریافت خواهیم کرد. باید غرامت پرداخت شود. برای محافظت از تنگه هرمز پول میگیریم. ما عوارضی را برای اسکورت کشتیها در تنگه هرمز دریافت خواهیم کرد. ما همه چیز را از ایران میگیریم، نفت، طلا، زمین، غذا، همه چیز متعلق به آمریکا است. ما تنها به دنبال بازپسگیری هزینههای انجام شده و دریافت غرامت بابت به خطر افتادن نیروهایمان در تنگه هستیم. تنگه هرمز باز است و باز خواهد ماند، با یا بدون ایران. ما محاصره ایران را که به این دلیل این نام را گرفته است، دوباره اعمال میکنیم. همه کشورهای دیگر از استفاده منصفانه و آزاد از تنگه بهرهمند خواهند شد. از این لحظه به بعد، ایالات متحده با عنوان «نگهبان تنگه هرمز» شناخته خواهد شد. اما بر اساس اصل انصاف، برای انجام این مأموریت و تأمین امنیت این بخش بسیار پرتنش جهان، باید همه هزینههایش جبران شود. به همین منظور، ۲۰ درصد از ارزش تمام محمولههای عبوری بهعنوان هزینه این مأموریت دریافت خواهد شد».
این سخنان در حالی است که برخی عناصر غافل و منفعل یا مغرض در داخل ایران ادعا میکردند نمیشود از آمریکا مطالبه غرامت کرد و مطالبه دریافت عوارض از تنگه هم خلاف حقوق بینالملل است!
گفتنی است ترامپ پیش از این چند نوبت با اعلام محاصره دریایی، پروژه آزادی، حمله به تأسیسات ایران و... تلاش کرده تنگه را باز کند و موفق نشده است و بنابراین اظهارات دیروز وی نشانه بنبست و درماندگی است.
درماندگی بدترین رئیسجمهور آمریکا
در همین حال، دیوید پاین افسر سابق ستاد فرماندهی ارتش آمریکا و کارشناس امنیت ملی در واکنش به اظهارات ترامپ نوشت: دقیقاً همانطور که در آخرین مقالهام در ساباستک که جمعه منتشر کردم پیشبینی کرده بودم، رئیسجمهور ترامپ محاصره دریایی ناموفق خود را علیه ایران بازگردانده است. این اقدام، همراه با بستن تنگه هرمز توسط ایران، به رکود اقتصادی در آمریکا و جهان منجر خواهد شد، درست بهموقع برای اینکه کنترل سنا را در انتخابات ۳ نوامبر به دموکراتها بسپارد. ترامپ دوباره ثابت کرد که بدترین رئیسجمهور آمریکا در حوزه سیاست خارجی از زمان ترومن است
مدعی برنامه هستهای در تنگه ایران گرفتار شده است
بنمناخم پژوهشگر ارشد مطالعات سیاسی و امنیتی، در تلویزیون ۱۴ اسرائیل به عقبگرد ترامپ پرداخت و گفت: آن چیزی که ترامپ به خاطرش وارد جنگ شد پرونده هستهای ایران بود، اما امروز ایرانیها موفق شدند موضوع هستهای را کاملاً کمرنگ کنند! امروز دیگر کسی صحبت از پرونده هستهای ایران نمیکند؛ موضوع فقط تنگه هرمز است! تا بعد از انتخابات میان دورهای نوامبر در آمریکا، هیچ تصمیم قاطعی از سوی ترامپ در مورد جنگ با ایران گرفته نخواهد شد؛ حوادث فعلی فقط مدیریت تنش است.
ایرانیها اهرم بیشتری داشتند و نباید توافق میکردند
جان مرشایمر، استاد برجسته دانشگاه شیکاگو هم گفته است: آمریکا در جنگ 40 روزه هوائی و دریایی با ایران، شکست خورده و نتوانسته به اهداف خود برسد. تفاهمنامه اساساً یک سند تسلیم بود اما بهترین توافقی بود که آمریکا میتوانست به دست آورد. ایران در سه مورد کلیدی کنترل تنگه هرمز، فروش نفت و خروج اسرائیل از جنوب لبنان معتقد است آمریکا به تعهدات خود عمل نکرده است. سختگیران ایرانی درست میگفتند که مذاکرهکنندگان ایرانی اهرم بیشتری داشتند و نباید توافق را امضا میکردند. ترامپ و دولت آمریکا هیچ تئوری پیروزی برای ادامه جنگ یا فشار بیشتر ندارند. ایران قادر است درد و فشار زیادی را تحمل کند و تسلیم نمیشود. جنگ هوائی چهلروزه و کمپین دریایی بر فرضیه غلط تسلیم سریع ایران بنا شده بود؛ اما ایران ضربههای سنگینی به اسرائیل و منافع آمریکا زد و تسلیم نشد. سختگیران ایرانی معتقد بودند ایران اهرم بیشتری در مذاکرات داشت؛ حالا با عدم پایبندی آمریکا به سه عنصر کلیدی تفاهمنامه این ادعا اثبات شده است. ادامه ضربه به ضربه هیچ فایدهای ندارد و راهحل نظامی وجود ندارد؛ چون ایران توانایی ضربه دوم دارد و میتواند زیرساختهای خلیجفارس را هدف قرار دهد. فشار بیشتر بر ایران منجر به بسته شدن تنگه، افزایش قیمت بنزین و تلفات بالا میشود که به ضرر ترامپ و منافع آمریکا است. مذاکره غیرمستقیم یا فشار حداکثری کارساز نیست؛ ایران به خاطر شکست آمریکا در جنگ و عدم پایبندی به تفاهمنامه انگیزه قوی برای مقاومت دارد.
حملات آمریکا بر ایران قوی کارگر نیست
شبکه سیانان آمریکا با بررسی این سؤال که آیا حملات آمریکا میتواند ایران را از پا درآورد؟، گفت: آتشبسی که از ابتدا شکننده بود، عملاً فروپاشیده و آمریکا و ایران طی
۴۸ ساعت گذشته دهها حمله هوایی، موشکی و پهپادی علیه یکدیگر انجام دادهاند. این درگیریها ادامه چرخه حملات متقابل پس از توافق آتشبس ماه آوریل و امضای تفاهمنامه ژوئن است؛ توافقی که قرار بود زمینه پایان دائمی جنگ را فراهم کند. بیشتر حملات آمریکا سامانههای پدافندی، رادارها، موشکهای ضدکشتی و دهها شناور کوچک را در امتداد سواحل جنوبی ایران هدف گرفتهاند تا توان تهران برای تهدید کشتیرانی در این گذرگاه راهبردی کاهش یابد، اما ارزیابیها نشان میدهد این حملات بعید است توان ایران برای اعمال فشار بر تنگه هرمز را از بین ببرد. جنگ به بنبست خورده است.
سیانان افزود: حملات هوائی قادر به حذف ظرفیت ایران برای تهدید تنگه هرمز نیست؛ بهویژه در شرایطی که فناوری پهپادی نقش پررنگتری یافته است. ترامپ همزمان با فشار برای پایان دادن به جنگ، با انتقادهای داخلی نیز روبهرو است؛ جنگی که اقتصاد جهانی را دچار شوک نفتی کرده و حتی بخشی از جمهوریخواهان و حامیان او را نگران ساخته است. سران ایران همچنان تنگه هرمز را مهمترین ابزار افزایش هزینه برای واشنگتن میدانند. حضور گسترده مردم در مراسم تشییع آیتالله علی خامنهای و شعارهای انتقامجویانه نیز نشان داد ساختار جمهوری اسلامی، با وجود فشارهای نظامی، همچنان پابرجاست.
استفان والت: آمریکا در موقعیت ضعیف قرار دارد
استفان والت، استاد روابط بینالملل دانشگاه هاروارد و سردبیر نشریه فارینپالیسی میگوید: تفاهمنامه موقت عملاً در حال فروپاشی است و دو طرف به دور جدید تبادل ضربات نظامی بازگشتهاند. ایران کنترل واقعی و اهرم عملی تنگه هرمز را حفظ کرده و حاضر به واگذاری آن بدون کسب امتیازات عمده
نیست.
ایالات متحده فاقد راهبرد نظامی معتبر و اهرم مؤثر برای تغییر موضع ایران در مورد کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز است. این درگیری یک جنگ انتخابی برای آمریکا محسوب میشود، اما برای ایران وجودی و بقایی است؛ بنابراین ایران تحمل درد و هزینه بسیار بیشتری دارد. ایران گزینههای تشدید متعدد و واقعی دارد: حمله به پایگاههای آمریکایی در منطقه، تأسیسات زیربنایی خلیجفارس، و قطع کشتیرانی در بابالمندب.
این گزینهها آمریکا را در موقعیت ضعیف اهرم و انگیزه قرار میدهد. زمان به نفع ترامپ نیست. بسته ماندن تنگه هرمز هزینه اقتصادی سنگینی برای آمریکا دارد (تورم انرژی، رکود احتمالی جهانی، آسیب به بازار سهام).
ترامپ خودش قبلاً به همین دلیل عقبنشینی کرده بود و این دور جدید نیز احتمالاً به همان نتیجه منجر خواهد شد. عدم اعتماد عمیق و ساختاری وجود دارد. آمریکا با کشتن بسیاری از رهبران ارشد ایران جنگ را آغاز کرد و ترامپ قبلاً برجام را پاره کرد. ایران به هیچ وعدهای از سوی آمریکا (بهویژه ترامپ) اعتماد ندارد. ایران همچنان گزینههای تشدید دارد و حاضر است هزینه بیشتری بپردازد.
تایم: انتقام از ترامپ طبیعی است
نشریه آمریکایی تایم با طرح این سؤال که تهدیدات ایران علیه ترامپ چقدر جدی است؟، مینویسد: در مراسم تشییع پیکر رهبر معظم ایران، عزاداران پرچمهایی را حمل میکنند که او را نشان میدهد و پسرش، رهبر جدید را؛ و بنری با نوشته: «ترامپ را بکشید». رهبر جدید ایران وعده داد که انتقام آیتالله علی خامنهای را بگیرد. مراسم تشییع و تدفین با شعارهای انتقام از دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو همراه بود.
در دومین بیانیه عمومی، رهبر معظم جدید گفت که انتقام «خون همه کسانی که شهید شدند... با به عدالت رساندن قاتلان جنایتکار و بیشرافت. این انتقام خواسته ملت ماست و قطعاً اجرا خواهد شد. این جنایتکاران، که نامهایشان از بالا تا پایین شناخته شده است، آرزوی برآورده نشده مرگ آرام در بستر خود را با خود خواهند برد». با وجود هشدارهای ترامپ درباره پیامدهای تلاش برای ترور او، رهبری ایران همچنان خواستار انتقام از ایالات متحده است،مأموریتی که رئیسجمهور ایران، آن را «حق و وظیفه مشروع» خود توصیف کرده است.
کارشناسان میگویند که این سخنان پس از حمله بزرگ به رهبری یک کشور انتظار میرود. رهبر معظم پیشین آخرین نمونه است، اما آمریکا همچنین مسئول مرگ قاسم سلیمانی، رهبر نیروی قدس ایران، در دوره اول ترامپ در سال ۲۰۲۰ بود. هرچند دشمنی بین دو کشور در ۴۷ سال گذشته شدید بوده، اما پس از ترور سلیمانی به سطح جدیدی رسید و سپس حتی مهمتر از آن، ترور رهبری رخ داد. دیوید ساترفیلد، مدیر مؤسسه بیکر برای سیاست عمومی دانشگاه رایس میگوید جمهوری اسلامی در درخواستهای انتقام خود «برای حمایت ملی» بسیج شده است. این درخواستها برای انتقام، ایمان ایرانیان به توانایی کشورشان برای اعمال نفوذ و قدرت در منطقه را پس از بسته شدن تنگه هرمز که منجر به بحران جهانی انرژی شد، حفظ میکند.
درخواستهای انتقام، هم هنجاری است برای جلب حمایت از نظام و هم تمایل استراتژیک آنها برای ظهور جهانی به عنوان یک نیروی غالب.
از ترامپ تا سلمان رشدی
تایم در پایان نوشت: دولت ترامپ در حال بررسی نصب حصارکشی دائمی برای احاطه پارک لافایت اسکوئر و در امتداد خیابان پنسیلوانیا است که به مقامات اجازه میدهد در صورت تهدید، پارک را به سرعت ببندند. ساترفیلد معتقد است که بعید است دولت ایران مستقیماً تلاش کند ترامپ را ترور کند اما این تهدیدی است که باید جدی گرفته شود. درخواستهای (آیتالله) خامنهای برای انتقام میتواند الهامبخش افراد برای حمله باشد.
ساترفیلد به فتوای آیتالله روحالله خمینی در سال ۱۹۸۹ اشاره میکند که خواستار مرگ سلمان رشدی شده بود. اگرچه ایران در سال ۱۹۹۸ اعلام کرد که این فرمان را اجرا نخواهد کرد، رشدی در سال ۲۰۲۲ از یک سوءقصد که باعث نابینایی یک چشمش شد، جان سالم به در برد. این حمله نمونهای است که نشان میدهد که چگونه سخنان یک دولت میتواند باعث خشونت در ایالات متحده شود.