یمن: آتشبس تمام شد پاسخی به عربستان میدهیم که تا ابد فراموش نکند
سرویس خارجی-
دیروز و در پی تجاوز رژیم سعودی به فرودگاه صنعا برای ممانعت از فرود هواپیمای ایرانی، یمن اعلام کرد که عربستان سعودی آتشبس را نقض کرد. همچنین سخنگوی نیروهای مسلح این کشور نیز گفت: «پاسخی به عربستان خواهیم داد که تا ابد فراموش نکند.»
حمله هوایی ارتش رژیم سعودی به فرودگاه بینالمللی صنعا، پس از چند سال کاهش نسبی تنش میان دوطرف، بار دیگر پرونده رویارویی مستقیم ریاض و صنعا را وارد مرحله تازهای کرد. جنگندههای سعودی در چند نوبت باندهای فرود و بخشهایی از این فرودگاه غیرنظامی را هدف قرار دادند، حملهای که همزمان با نزدیکشدن یک هواپیمای مسافربری ایرانی حامل هیئت یمنی به فرودگاه صنعا انجام شد. منابع یمنی اعلام کردند این حملات خساراتی به تأسیسات فرودگاه وارد کرده، اما هواپیمای ایرانی با وجود تهدیدها با سلامت در فرودگاه الحدیده به زمین نشست و مأموریت خود را انجام داد تا باز هم ضربهای به محاصره هوایی یمن توسط سعودی وارد شود.
آنچه به نظر میرسد- و البته میتواند تحلیلی ناپخته باشد- آن است که رژیم سعودی هنوز در محاسبات خود، یمن امروز را با یمن سال ۲۰۱۵ یکی میپندارد؛ در حالی که معادلات منطقه طی یک دهه گذشته دگرگون شده است. یمنی که روزی زیر بمبارانهای گسترده تنها در موضع دفاع قرار داشت، اکنون از توان موشکی، پهپادی و دریایی و مهمتر از همه از ابتکار و خلاقیت کمنظیری برخوردار است و بارها نشان داده میتواند معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. همین یمن بود که با شلیک موفق به ناوها و جنگندههای آمریکایی آنها را فراری داد. از اینرو، حمله به فرودگاه صنعا نهتنها ممکن است به اهداف موردنظر ریاض نرسد، بلکه میتواند جرقه مرحلهای تازه از درگیری باشد که هزینههای آن، اینبار بیش از هر زمان دیگری متوجه عربستان و منافع دوستانش در خشکی و دریا خواهد بود. مثل بستهشدن تنگه بابالمندب!
آتشبس تمام شد
ساعاتی پس از این حمله، یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرد که عربستان با حمله به فرودگاه صنعا عملاً مرحله «کاهش تنش» و آتشبس را پایان داده است. وی با تأکید بر اینکه این تجاوز بیپاسخ نخواهد ماند، هشدار داد: «پاسخی به عربستان خواهیم داد که تا ابد فراموش نکنند.» وزارت امور خارجه دولت صنعا نیز در بیانیهای این اقدام را به منزله اعلام جنگ از سوی ریاض دانست و تأکید کرد که عربستان باید مسئولیت کامل پیامدهای این تصمیم را برعهده بگیرد.
منافع حیاتی عربستان!
یحیی سریع همچنین یادآور شد که نیروهای مسلح یمن پیش از این نیز هشدار داده بودند هرگونه تجاوز تازه با حملات هدفمند علیه «منافع حیاتی عربستان» پاسخ داده خواهد شد. منابع یمنی نیز اعلام کردند شکستن محاصره فرودگاه صنعا روندی برگشتناپذیر است و نیروهای مسلح این کشور در آمادهباش کامل قرار دارند. محمد الفرح، عضو دفتر سیاسی انصارالله، نیز تأکید کرد پاسخ هرگونه تجاوز مستقیم عربستان یا نیروهای وابسته به آن، مستقیم، قاطع و در عمق خاک عربستان خواهد بود.محمد عبدالسلام، رئیس هیئت مذاکرهکننده و سخنگوی رسمی انصارالله نیز حمله به فرودگاه صنعا را نقض آشکار حاکمیت یمن و تخلفی بزرگ از توافق آتشبس سال ۲۰۲۲ توصیف کرد. وی گفت هدف قرار دادن یک تأسیسات کاملاً غیرنظامی، ادامه همان سیاستی است که عربستان از سال ۲۰۱۵ با بمباران فرودگاه صنعا آغاز کرد و نشان میدهد ریاض همچنان به جای حرکت در مسیر صلح، راهبرد فشار نظامی و محاصره یمن را دنبال میکند. عبدالسلام با اشاره به روند مذاکرات سالهای اخیر افزود که از زمان برقراری آتشبس، بارها از عربستان خواسته شده بود نقشه راه توافقات را اجرا و زمینه بازگشایی کامل فرودگاه صنعا را فراهم کند، اما ریاض نهتنها به تعهدات خود عمل نکرد بلکه با ادامه محاصره و مخالفت با راهحلهای ارائهشده، روند صلح را به بنبست کشاند. وی تأکید کرد دفاع از یمن و پاسخ به این تجاوز، حقی مشروع و وظیفهای دینی، ملی و انسانی است.
سعودی گور خودش را کند
حزام الاسد، از اعضای ارشد جنبش انصارالله، در واکنش به حمله عربستان اعلام کرد: «رژیم سعودی گور خود را با دستانش کنده است.» وی با اشاره به فرود موفق هواپیمای ایرانی در صنعا نوشت: «هیئت اعزامی به سلامت رسید و محاصره با زور شکسته شد.» این مقام انصارالله تأکید کرد مردم یمن بهزودی شاهد تحولاتی خواهند بود که معادلات جدیدی را بر دشمن تحمیل خواهد کرد؛ اظهاراتی که از سوی ناظران به عنوان نشانهای از آمادگی صنعا برای ورود به مرحلهای جدید از تقابل با عربستان ارزیابی میشود.
حمله به فرودگاه غیرنظامی؛ جنایت جنگی
خالد الشایف، مدیر فرودگاه بینالمللی صنعا، حمله به این فرودگاه را «اشتباهی بزرگ» و «جنایت جنگی» توصیف کرد. وی گفت: عربستان بدون هیچ توجیه نظامی یک مرکز کاملاً غیرنظامی را هدف قرار داده و این اقدام نشان میدهد محاصره و تجاوز علیه یمن، بهویژه علیه فرودگاه صنعا، همچنان ادامه دارد. دفتر سیاسی انصارالله نیز این حمله را تجاوزی آشکار به حاکمیت یمن و اقدامی در راستای خواست آمریکا برای تداوم محاصره بیش از دهساله این کشور دانست و تصریح کرد: ملت یمن حق کامل پاسخ به این تجاوز را دارد.
پیامی برای بابالمندب!
همزمان با افزایش تنشها، سازمان تجارت دریایی انگلیس (UKMTO) از وقوع یک حادثه امنیتی در آبهای جنوب عدن خبر داد. براساس این گزارش، شش قایق کوچک به یک نفتکش در حال حرکت نزدیک شدند و پس از آنکه یکی از قایقها تا فاصله حدود ۹۳۰ متری نفتکش رسید، تیم امنیتی کشتی اقدام به شلیک تیر هشدار کرد. هرچند جزئیات بیشتری از این حادثه منتشر نشده، اما همزمانی آن با تهدیدهای مقامات یمنی باعث شده برخی ناظران این رخداد را هشداری عملی درباره امنیت کشتیرانی در آبهای منطقه و پیامی مبنی بر احتمال بازگشت فشارهای دریایی در مسیر بابالمندب ارزیابی کنند.
تهدیدهای اخیر مقامات یمنی مبنی بر پاسخ به «منافع حیاتی عربستان» در کنار حادثه دریایی جنوب عدن، این احتمال را تقویت کرده است که در صورت ادامه حملات سعودی، بار دیگر تنگه استراتژیک بابالمندب به یکی از اهرمهای فشار صنعا تبدیل شود. این آبراه که یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی و تجارت جهانی بهشمار میرود، در ماههای گذشته شاهد عملیات متعدد نیروهای یمنی علیه کشتیهای مرتبط با رژیم صهیونیستی بود و اکنون، برای سعودی و همپیمانان آن، بیم آن میرود دامنه این تنشها با ورود مستقیم عربستان به درگیری، ابعاد گستردهتری پیدا کند.
مجموع مواضع رسمی دولت صنعا، انصارالله و نیروهای مسلح یمن نشان میدهد حمله اخیر رژیم سعودی صرفاً یک عملیات محدود نظامی تلقی نمیشود، بلکه از نگاه یمنیها پایان دوره آتشبس و آغاز مرحلهای جدید از تقابل است. هشدارهای مکرر درباره پاسخ نظامی، تهدید منافع استراتژیک عربستان و همزمانی آن با تحرکات مشکوک در آبهای جنوب یمن، همگی حاکی از آن است که در صورت تداوم این روند، منطقه ممکن است وارد دور تازهای از تنشهای نظامی و دریایی شود که آثار آن فراتر از مرزهای یمن و عربستان خواهد بود.