افزایش قیمتهای جهانی نفت و گاز با لفاظی جدید ترامپ و برخورد محکم ایران در تنگه هرمز
سرویس اقتصادی-
در پی اظهارات اخیر ترامپ مبنی بر پایان یافتن تفاهمنامه با ایران و بالا گرفتن درگیریها در
تنگه هرمز، روند صعودی قیمت نفت و گاز در بازار جهانی از سر گرفته شد.
به گزارش خبرنگار ما، سهشنبه شب، تعدادی کشتی تجاری در بخش عمانی تنگه هرمز هدف قرار گرفتند. عبور این کشتیها، نقض تفاهمنامه ایران و آمریکا مبنی بر تردد از تنگه با ترتیبات ایرانی بود. آمریکاییها به بهانه این اتفاق، به نقاطی در جنوب کشور حمله کردند که با پاسخ متقابل ایران مواجه شد.
همزمان با بالا گرفتن دوباره درگیریها، رئیسجمهور آمریکا در حاشیه نشست سران ناتو در آنکارا در لفاظیهایی جدید گفت که تفاهمنامه پایان جنگ با ایران برای من تمام شده است. آتشبس با ایران به پایان رسید. وی در عین حال با سخنانی که حاکی از استیصال و نیاز او به مذاکره است، افزود: تصمیمگیری درباره ادامه مذاکرات با ایران برعهده مذاکره کنندگان آمریکایی ویتکاف و کوشنر است!
نقض آتشبسهای مکرر آمریکا و حملات شامگاه سهشنبه به جنوب ایران و بهدنبال آن پاسخ کوبنده سپاه پاسداران و توقف تردد از بخش عمانی تنگه هرمز در کنار ادعاهای ترامپ موجب شد تا قیمت نفت و گاز افزایش یابد.
دیروز هر بشکه نفت برنت نزدیک به شش دلار گران شد و به 79 دلار رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) نیز حدود هفت درصد افزایش یافت و به 76 دلار و 53 سنت در هر بشکه رسید.
جهش قیمت گاز در اروپا
قیمت گاز طبیعی اروپا هم که در روزهای اخیر و به دنبال آرامش نسبی و بازگشایی روان مسیر تنگه هرمز، روند کاهشی ملایمی را تجربه کرده بود، با وقوع تنشهای جدید دیروز بار دیگر مسیر صعودی در پیش گرفت.
شاخص قیمت گاز اروپا یعنی «تیتیاف (TTF)» که مربوط به معاملات گاز در بازار هلند و مرجع اصلی قیمتگذاری در اروپاست، شب سهشنبه به 46 یورو و 25 سنت (نزدیک ۵۳ دلار) در هر مگاواتساعت رسید که چهار و سه دهم درصد نسبت به روز قبل از آن افزایش نشان میدهد.
در طول تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل و از کار افتادن تأسیسات انرژی قطر در قیمت گاز اروپا به
۷۵ یورو در هر مگاواتساعت رسید که بالاترین سطح از دسامبر ۲۰۲۲ بود.
به گزارش آژانس بینالمللی انرژی، سالانه
۱۱۲ میلیارد مترمکعب گاز مایع (۲۰ درصد تجارت جهانی) از هرمز عبور میکند و اروپا هفت درصد نیاز خود را از این مسیر تأمین میکند.
آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده است که در صورت بستهشدن تنگه هرمز، قیمت گاز در آسیا و اروپا به بالاترین سطح از بحران ۲۰۲۲ خواهد رسید و کمبود ۲۰ درصدی عرضه، بازار جهانی را با شوکی بیسابقه مواجه میکند.
البته بازارهای داخلی هم از این تحولات بینصیب نماند. قیمت دلار در بازار آزاد بار دیگر به 180 هزار تومان رسید و بازار سرمایه هم پس از ثبت رکوردهای متوالی در روزهای گذشته، وارد فاز اصلاح شد. شاخص کل بورس تهران دیروز با افت بیش از ۲۴ هزار واحدی به سطح پنج میلیون و ۲۸۷ هزار واحد بازگشت.
مهمترین اهرم ایران
به گزارش خبرگزاری تسنیم، خبرگزاری رویترز هم در گزارشی با بررسی تحولات پس از جنگ اخیر، مدعی شد جمهوری اسلامی ایران در مرحله جدید، تلاش دارد تنگه هرمز را به مهمترین اهرم راهبردی خود در تعاملات منطقهای و مذاکرات با آمریکا تبدیل کند و از دستاوردهای جنگ برای تثبیت جایگاه خود در این آبراه راهبردی بهره ببرد.
رویترز در ابتدای گزارش خود با اشاره به مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب در تهران، این مراسم را فراتر از یک رویداد داخلی توصیف کرده و مدعی شده است که این مراسم حامل پیامی سیاسی به آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است.
پیامی مبنی بر اینکه تلاش برای تضعیف جمهوری اسلامی به نتیجه نرسیده و تهران قصد دارد از بقای خود در جنگ، در مرحله بعدی دیپلماسی استفاده کند.
رویترز مدعی است جنگ اخیر، جایگاه تنگه هرمز را در محاسبات ایران پررنگتر کرده و به تهران این امکان را داده است که هرگونه توافق احتمالی درباره برنامه هستهای را به پذیرش نقش و جایگاه ایران در این آبراه گره بزند.
از نگاه این رسانه، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران اکنون به دارایی مهمتری نسبت به برنامه هستهای برای تهران تبدیل شده است.
این گزارش با اشاره به آتشبس 60 روزه میان ایران و آمریکا مینویسد که برخلاف تصور اولیه واشنگتن، این دوره به فرصتی برای پیشبرد مذاکرات هستهای تبدیل نشده، بلکه به صحنه رقابتی تازه بر سر تثبیت دستاوردهای ایران در تنگه هرمز بدل شده است.
الماس در برابر آبنبات
رویترز در بخش دیگری از گزارش خود با استفاده از تعبیر «الماس در برابر آبنبات» مدعی شده است که در نگاه تهران، تنگه هرمز ارزشی بهمراتب بالاتر از رفع تحریمهای آمریکا یا آزادسازی داراییهای مسدود شده دارد.
به نوشته این رسانه، هرچند دریافت هزینه از کشتیهای عبوری میتواند منافع اقتصادی قابل توجهی برای ایران ایجاد کند، اما اهمیت اصلی تنگه هرمز از منظر تهران، تثبیت جایگاه حاکمیتی و راهبردی ایران در این آبراه است. موضوعی که از دید این رسانه، ارزش آن از امتیازهای اقتصادی ناشی از کاهش تحریمها بیشتر ارزیابی میشود.
این گزارش در ادامه مدعی است ایران با طولانی کردن روند مذاکرات، تلاش دارد پیش از ورود دوباره به پرونده هستهای، جایگاه خود در تنگه هرمز را تثبیت کند.
رویترز همچنین ادعا میکند تهران بر این باور است که دولت دونالد ترامپ به دلیل محدودیتهای داخلی و نگرانی از شکلگیری یک درگیری جدید پیش از انتخابات میاندورهای کنگره، برای دستیابی به توافق با ایران تحت فشار زمانی قرار دارد و همین مسئله دست ایران را در مذاکرات تقویت کرده است.
این رسانه در پایان مدعی شده است واشنگتن احتمالاً ناچار خواهد شد در هرگونه توافق آینده، واقعیتهای جدید شکلگرفته در تنگه هرمز را بپذیرد و شرایطی را قبول کند که به گفته رویترز، تا حد زیادی از سوی تهران تعیین خواهد شد.
به نوشته این رسانه، در چنین سناریویی هیچیک از طرفین برنده مطلق نخواهند بود، اما ایران نسبت به آمریکا هزینه کمتری متحمل خواهد شد.
رویترز پیش از این هم گزارش داده بود که جنگ علیه ایران بزرگترین شوک عرضه نفت را از نظر کاهش تولید روزانه در تاریخ ایجاد کرده است.