فاجعهای دیگر در سودان مردم آبی برای خوردن نمییابند
سرویس خارجی-
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، با بیان اینکه کمبود آب سالم در شهر الابیض سودان به سطح بحرانی رسیده، درباره وقوع یک فاجعه انسانی جدید در استان «کردفان» شمالی سودان هشدار داد.
جنگ داخلی سودان که از ۱۵ آوریل ۲۰۲۳ (۲۶ فروردین ۱۴۰۲) آغاز شد، درگیری خونینی میان نیروهای مسلح سودان (SAF) به رهبری عبدالفتاح البرهان و نیروهای واکنش (پشتیبانی) سریع (RSF) به فرماندهی محمد حمدان دقلو (حمیدتی) است که ریشه در رقابت بر سر قدرت پس از کودتای ۲۰۲۱ و تلاش برای ادغام نیروهای شبهنظامی در ارتش رسمی داشت. این درگیری که ابتدا در خارطوم شعلهور شد، به سرعت به مناطق مختلف از جمله دارفور گسترش یافت و فجایع انسانی گستردهای را به بار آورد؛ از قتلعامهای قومی و تجاوزهای سیستماتیک گرفته تا آوارگی میلیونها نفر و بحرانهای قحطی و بیماری که یادآور جنایات پیشین در دارفور (از ۲۰۰۳ میلادی معادل حدود ۱۳۸۱-۱۳۸۲ شمسی) با صدها هزار کشته و آوارگی گسترده است. سودان که سابقهای طولانی از جنگهای داخلی، کودتاها و درگیریهای قومی دارد، در این دور جدید با یکی از بدترین بحرانهای انسانی جهان مواجه شده و گزارشها از دهها هزار کشته مستقیم، آوارگی بیش از ده میلیون نفر و تکرار الگوهای وحشیانه گذشته حکایت دارند که غیرنظامیان را به قربانیان اصلی تبدیل کرده است.
ادامه فجایع
بحران فاجعهبار در سودان همچنان ادامه دارد. ولکر تورک، در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، اعلام کرد که غیرنظامیان در کردفان شمالی در سودان به مدت ۱۸ ماه در شرایطی شبیه به محاصره قرار دارند. وی با بیان اینکه کمبود آب سالم در شهر الابیض در این استان به سطح بحرانی رسیده است، گفت: «اجازه تکرار فجایعی که در زمزم و الفاشر در سودان رخ داد، داده نمیشود.» به گزارش روز جمعه ایرنا از الجزیره، این مقام سازمان ملل متحد خاطرنشان کرد: «فاجعهای جدید برای حقوق بشر در شهر الابیض سودان در حال وقوع است.» بر اساس شواهد و گزارشهای مستند، امارات با حمایتهای تسلیحاتی، مالی، پشتیبانی و نظامی نقش اصلی را در حمایت از نیروهای «واکنش سریع» در ارتکاب جنایات گسترده علیه مردم سودان و قتلعام غیرنظامیان بر عهده دارد.
شهر خارطوم پس از سه سال جنگ به شهری شبیه به شهر ارواح تبدیل شده است. کودکان در میان پارک تفریحی متروکهای بازی میکنند که در سایه برخی از شناختهشدهترین ساختمانهای پایتخت سودان قرار دارد و ساختمانهایی که در نتیجه حملات، اکنون به سازههایی ویران و نیمهمخروبه تبدیل شدهاند. سطح زمین پوشیده از پوکههای گلوله، ترکشها و مهمات منفجر نشده است. خطر بازگشت دوباره درگیری همچنان وجود دارد، زیرا جنگ در بخشهای دیگر این کشور پهناور میان ارتش سودان و نیروهای واکنش سریع ادامه دارد. خیابانهای خارطوم با گورستانهای موقت و دستساز پوشیده شدهاند که اکنون توسط داوطلبان در حال نبش قبر هستند. هویت برخی از اجساد مشخص شده است، اما هزاران نفر از قربانیان همچنان ناشناس باقی ماندهاند. برای کسانی که به دنبال عزیزان مفقود خود هستند، ممکن است در پایگاه دادههای سردخانه بیمارستان الناو باشد، بیمارستانی در شهر همجوار خارطوم. این بیمارستان که چندینبار بمباران شده، همچنان به درمان مجروحان ادامه میدهد. همین روند در برخی از مناطق دیگر به شکل فاجعهبارتری ادامه دارد.
ایران خواستار پاسخگویی حامیان خارجی جنایات
همچنین سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد، در ژنو، با محکوم کردن حمایتهای تسلیحاتی، مالی و نظامی بازیگران خارجی از نیروهای واکنش سریع سودان، خواستار پاسخگویی حامیان این گروه در قبال کشتار غیرنظامیان و نقض گسترده حقوق بشردوستانه شد. به گزارش ایرنا، علی بحرینی طی سخنانی در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی عمیق از تشدید وضعیت انسانی و حقوق بشری در سودان، تأکید کرد که ناتوانی جامعه جهانی در واکنش مؤثر به بحران این کشور، موجب انتقال دامنه این فاجعه از یک منطقه به منطقهای دیگر شده است. وی با اشاره به تحولات اخیر در دارفور و الفاشر اظهار داشت که اکنون ایالت کردفان شمالی و شهر العبید نیز با همان الگوی نگرانکننده نقض حقوق بشر و خشونت علیه غیرنظامیان مواجه هستند.
گفتنی است، دخالتهای امارات با ارائه حمایتهای تسلیحاتی، مالی و لجستیکی به نیروهای واکنش سریع، وضعیت را به مراتب پیچیدهتر کرده و آتش جنگ را شعلهورتر نگه داشته است؛ این دخالتها نهتنها با نقض احتمالی تحریمهای تسلیحاتی سازمان ملل همراه بوده، بلکه با تسهیل ورود مزدوران خارجی و تأمین پهپاد و تجهیزات، توازن قوا را به نفع یکی از طرفین تغییر داده و مانع دستیابی به آتشبس پایدار شده است. امارات از این بحران منافع متعددی میبرد، از جمله دسترسی به طلای سودان که بخش عمده آن از طریق شبکههای وابسته به RSF به دبی قاچاق میشود و منبع مهمی برای تأمین مالی جنگ و اقتصاد امارات فراهم میکند، همچنین کنترل بر اراضی کشاورزی حاصلخیز برای تأمین امنیت غذایی خود به عنوان «سبد نان» امارات، و گسترش نفوذ استراتژیک در دریای سرخ و شاخ آفریقا از طریق بنادر و پایگاههای احتمالی. این سیاستها سودای ژئوپلیتیک گستردهتری را دنبال میکنند که سودان را به ابزاری برای پیشبرد اهداف منطقهای ابوظبی تبدیل کرده و فاجعه انسانی را طولانیتر میسازد.
در چند سال اخیر، سیاست خارجی امارات به شدت خصمانهتر شده و ابوظبی با مداخله مستقیم یا غیرمستقیم در بحرانهای منطقهای از یمن و لیبی گرفته تا سودان، به دنبال تضعیف رقبا، سرکوب جنبشهای مردمی و...، و ایجاد شبکهای از دولتهای وابسته یا شبهنظامیان مورد حمایت خود بوده که این رویکرد نهتنها ثبات منطقه را برهم زده بلکه انتقادات بینالمللی گستردهای را به همراه داشته است. این سیاستها سودای ژئوپلیتیک گستردهتری را دنبال میکنند که سودان را به ابزاری برای پیشبرد اهداف منطقهای ابوظبی تبدیل کرده و فاجعه انسانی را طولانیتر میکند.