تورم امروز نتیجه حذف ارز ترجیحی است

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز با بیان اینکه اگر جنگ هم نمی‌شد، تورم همین‌قدر بود، گفت: بازی‌های مربوط به آزادسازی ارز که پیش از این نیز چندین بار آزموده شده‌اند و هر بار حتی در شرایط عادی با شکست مواجه شده‌اند، در این مقطع نیز پیامدهای ناخواسته‌ای داشتند که افزایش شدید قیمت‌ها، نتیجه‌ای قابل‌انتظار برای آن بود.
«مرتضی افقه» عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز در گفت‌وگو با خانه اقتصاد، گفت: سیاست‌گذاری‌هایی که صورت گرفت، به‌ویژه آزادسازی ارزی که در دی‌ماه انجام شد، علی‌رغم مخالفت‌های عده‌ای از اقتصاددانان، با چالش‌های جدی مواجه بود.
وی افزود: از منظر زمان‌بندی، به‌ویژه در شرایطی که احتمال وقوع تنش‌های نظامی وجود داشت، این تصمیم اصلاً فرصت مناسبی نبود. 
افقه ادامه داد: این بازی‌های مربوط به آزادسازی ارز که به نظر من پیش از این نیز چندین بار آزموده شده‌اند و هر بار حتی در شرایط عادی با شکست مواجه شده‌اند، در این مقطع نیز پیامدهای ناخواسته‌ای داشتند که افزایش شدید قیمت‌ها، نتیجه‌ای قابل‌انتظار برای آن بود.
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: همان گروه از اقتصاددانانی که حامی این طرح بودند، استدلال‌هایی مطرح می‌کردند که به باور من، یا نسنجیده بود و یا بسیار فراتر از دانش یک فرد عادی بود؛ آن‌ها مدعی بودند که با حذف رانت از مبدأ و بازتوزیع آن به مصرف‌کننده از طریق سیاست‌های یارانه‌ای، کالابرگ یا سایر حمایت‌های دولتی، می‌توان تفاوت را ایجاد کرد.
افقه تصریح کرد: تجربیات دوران مدیریت آقای احمدی‌نژاد و سپس آقای رئیسی به‌روشنی نشان داد که طوفان قیمتی ناشی از آزادسازی، بسیار فراتر از توانِ سیاست‌های حمایتی دولت برای جبرانِ کاهش قدرت خرید مردم است. بخش قابل‌توجهی از این افزایش قیمت‌ها، حتی اگر شرایط جنگی هم نبود، همچنان با آن مواجه بودیم.
وی گفت: درخصوص موضوع جنگ، اگرچه التهاباتی ایجاد شد، اما انصافاً برخلاف برخی کشورها، ما با کمبود کالا یا خالی شدن قفسه‌ها مواجه نشدیم، همین امر باعث شد اضطراب اولیه در بازار فروکش کند و تقاضا کاهش یابد؛ به طوری که اکنون فروشگاه‌ها مملو از کالا هستند، اما قدرت خرید مردم برای تهیه آن‌ها وجود ندارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز اظهار داشت: این همان وضعیت رکود تورمی است که چند سالی است بر اقتصاد حاکم شده است. با این حال، در آن دوره سیاست‌گذاری‌هایی انجام شد که به‌ویژه در مدیریت جابه‌جایی جمعیت و تأمین کالا در شهرهای مقصد، دولت توانست مدیریت نسبتاً مطلوبی داشته باشد و در زمینه سوخت نیز با مشکل جدی روبه‌رو نشدیم که این امر قابل تقدیر است.
اما در نهایت، باید بگویم این ادعا که اگر ارز ترجیحی حذف نمی‌شد، با قحطی مواجه می‌شدیم، متأسفانه ادعایی نادرست و تنها نوعی توجیه برای یک سیاست‌گذاری غلط است که منجر به بروز مشکلات فراوان شد.
وی در نهایت تصریح کرد: با توجه به اینکه دولت خود یکی از بزرگ‌ترین تقاضاکنندگان در بازار است، افزایش قیمت‌ها مستقیماً منجر به کسری بودجه خود دولت نیز می‌شود. بنابراین، این تصور که بدون ارز ترجیحی با قحطی رو‌به‌رو می‌شدیم، اصلاً درست نیست؛ چرا که حتی اگر شرایط فعلی نیز حفظ شود، ما هرگز به آن سطح از قحطی که برخی پیش‌بینی می‌کنند، نزدیک نخواهیم شد.