آیا واقعاً شبکه‌های اجتماعی رایگان هستند؟

اگر فکر می‌کنید اینستاگرام، تیک‌تاک یا فیسبوک رایگان هستند، شاید وقت آن رسیده است که بدانید واقعاً هزینه استفاده از آن‌ها چگونه پرداخته می‌شود.
به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از یورونیوز، یکی از دلایل رونق استفاده از این رسانه‌ها، رایگان بودن آنهاست اما چگونه شرکت‌هایی با میلیاردها کاربر و سرمایه‌گذاری‌های عظیم و پرداخت هزینه‌های هنگفت برای زیرساخت‌های فناوری، حاضرند خدمات خود را به صورت رایگان ارائه دهند؟
واقعیت این است که شبکه‌های اجتماعی رایگان نیستند؛ فقط اینکه ما هزینه استفاده از آنها را به شکل دیگری پرداخت می‌کنیم.
رایگان بودن شبکه‌های اجتماعی، بخشی از یک مدل اقتصادی دقیق است که «بازارهای دوطرفه» نام دارد. بازار دو طرفه بازاری است که در آن دو گروه بسیار متفاوت (معمولا مصرف کنندگان و فروشندگان) باید توسط یک واسطه به هم متصل شوند.
به این ترتیب است که پلتفرم رسانه اجتماعی به عنوان محل ملاقات بین شرکت‌هایی که محصولات خود را تبلیغ می‌کنند و کاربران سایت عمل می‌کند. مصرف‌کنندگان برای خواندن اخبار یا لایک کردن پست به سایت شبکه‌های اجتماعی می‌آیند، اما تبلیغات کالاها و خدمات را نیز می‌بینند؛ آن‌هم تبلیغاتی که به‌طور ویژه برای آنها و مطابق با علایقشان منتشر شده است.
در واقع رایگان بودن خدمات، ابزاری برای جذب کاربران بیشتر است. هرچه تعداد کاربران بیشتر باشند و زمان بیشتری را در یک پلتفرم بگذرانند، داده‌های بیشتری تولید می‌شود و امکان انجام تبلیغات هدفمند و موثرتر بیشتر فراهم می‌شود.
همچنین «داده‌های شخصی» کاربران به‌شدت مورد توجه شرکت‌ها هستند. در برخی پلتفرم‌ها و وب‌سایت‌ها حتی داده‌های جمع‌آوری شده، دوباره به «دلالان داده» فروخته می‌شود.
اطلاعات ارزشمندی که کاربران در اختیار پلتفرم‌ها می‌گذارند، به آنها در انجام تبلیغات هدفمند کمک می‌کند؛ اطلاعاتی مانند سن و جنسیت، محل زندگی، علایق و دوستان، موقعیت جغرافیایی، تاریخچه جست‌وجو، مدت‌زمان مشاهده هر محتوا و واکنش به هر تبلیغ. این داده‌ها به شرکت‌ها کمک می‌کند تصویری بسیار دقیق از علایق و رفتار کاربران بسازند و شما را با تبلیغات سفارشی برای به حداکثر رساندن تعامل هدف قرار دهند.
مطالعه دانشگاه استنفورد نشان داد که با ۳۰۰ لایک فیس‌بوک، یک رایانه می‌تواند شخصیت فرد را حتی بهتر از همسر او پیش‌بینی کند. وبگاه‌ها از این داده‌ها برای ارائه تبلیغات شخصی‌سازی‌شده به کاربران، بر اساس پروفایل‌ها و ترجیحات آنها استفاده کرده و به‌این‌ترتیب هر کاربر در معرض پیام‌های تبلیغاتی قرار می‌گیرد که به‌احتمال زیاد او را به خرید یک محصول خاص تشویق می‌کند.
اطلاعات شخصی کودکان نیز برای تبلیغ‌کنندگان بسیار ارزشمند است، زیرا آنها یک‌سوم از کاربران اینترنت را تشکیل می‌دهند.
ارزش این داده‌ها برای شرکت‌های تبلیغاتی از آن رو است که آنها نیز در تصمیم‌گیری‌های مربوط به مصرف خانوارها نقش دارند. نظرسنجی ایپسوس در سال ۲۰۱۷ نشان داده بود که تقریباً همه والدین (۹۴درصد) نظر فرزندانشان را هنگام خرید برای خانه در نظر می‌گیرند.
به این ترتیب اگرچه به معنای سنتی پولی پرداخت نمی‌کنید اما داده‌های شما به ثروتی تبدیل می‌شود که اقتصاد رسانه‌های اجتماعی را می‌چرخاند.