خسارت میلیارد دلاری ساکنان برجهای گرانقیمت تلآویو از موشکهای ایران
یک سال بعد از جنگ 12روزه، بازسازی بناهای آسیبدیده از حملات موشکی ایران همچنان چالشی برای کابینه نتانیاهوست.
یک سال از حمله رژیم صهیونیستی به ایران با چراغ سبز آمریکا و رضایت ضمنی اروپاییها و وقوع جنگ ۱۲ روزه میگذرد. در جریان این نبرد، طرفهای مقابل گمان میکردند با استفاده از عنصر غافلگیری میتوانند مواضع جمهوری اسلامی ایران را در حوزههای مختلف منطقهای و هستهای تغییر دهند؛ اما نیروهای مسلح کشورمان با بهرهگیری از توانمندی موشکی و پهپادی خود موفق شدند معادله ذهنی غربیها را برهم زنند. در واقع، استفاده موفقیتآمیز از طیف متنوعی از موشکهای ساخت داخل که برای نخستین بار در یک جنگ طولانی کارآیی خود را نشان دادند، صحنه نبرد را دگرگون کرد. در نتیجه این واکنش دفاعی مؤثر و علیرغم وجود سه لایه دفاع هوائی اسرائیل در کنار مشارکت نیروهای هوائی آمریکا و اروپا در رهگیری موشکها، خسارات هنگفتی به اسرائیل وارد شد.
در همین راستا و در سالگرد این نبرد، گزارشی از وضعیت تخریب ساختمانهای آسیبدیده در اراضی اشغالی منتشر شده که در آن تأکید شده است: «پس از شلیک موشکهای بالستیک از ایران، جبهه داخلی اسرائیل در معرض خساراتی قرار گرفت که پیش از آن سابقه نداشت. این عملیات تنها ۱۲ روز طول کشید، اما زیانهای وارده به اسرائیل شدیدتر از جنگ دومی بود که ۳۹ روز بهطول انجامید.»
همچنین در متن این گزارش که در وبسایت اقتصادی «کلکلیست» انتشار یافته، آمده است: «در سلسله رویدادهای امنیتی که از آن زمان تاکنون اسرائیل با آنها درگیر بوده، بهنظر میرسد که جنگ ۱۲ روزه دیگر به تاریخ پیوسته است، اما برای تعداد زیادی از شهرکنشینان صهیونیست پیامدهای آن هنوز هم احساس میشود.»
این اعتراف مؤید آسیبهای جدی حملات موشکی ایران به ساختار اقتصادی و اجتماعی اسرائیل است. بنا بر گزارشهایی که در سالگرد این جنگ منتشر شده، در کنار ساختمانهایی که برای بازسازی علامتگذاری و برخی از آنها مرمت شدهاند و ساکنانشان به آنها بازگشتهاند، هنوز ساختمانهایی وجود دارد که فرآیند بازسازی آنها طولانی و پیچیده است. همچنین تعدادی از ساختمانهای آسیبدیده بهطور کامل تخریب شدهاند و گفته میشود این فرآیندها تا سالهای آینده ادامه خواهد داشت.
در این راستا، دادههای اداره مالیات رژیم صهیونیستی نشان میدهد کابینه نتانیاهو تاکنون هزینههای هنگفتی را صرف جبران خسارت مستقیم و اجارههای جایگزین کرده است. طبق آمار رسمی، بیش از ۹ هزار نفر در جریان این درگیری آواره و به هتلها فرستاده شدند و برخی نیز خانههای جدیدی اجاره کردند که کابینه رژیم صهیونیستی مجبور به پرداخت تمام این هزینهها شد. اگرچه با وجود سپری شدن یک سال از جنگ، تقریباً هیچ آوارهای در هتلها ساکن نیست، اما کماکان کابینه نتانیاهو پرداخت اجارهبهای خانههای این گروه از آوارگان را بر عهده دارد. مسئله قابلتأمل این است که این روند برای بازسازی کامل ساختمانها سالها ادامه خواهد داشت تا در نهایت کابینه بتواند پرداخت هزینههای مسکن جایگزین و نوسازی بناها را متوقف کند.
طبق اعلام سازمان امور مالیاتی، تاکنون نزدیک به ۴۰ هزار پرونده درخواست خسارت ساختمان به «صندوق جبران خسارت» ارائه شده که تقریباً ۲۸۰۰ مورد از آنها بهعنوان «بازسازی بلندمدت» تعریف شده است.
در تفکیک شهرها، تلآویو با بیش از ۱۰ هزار درخواست خسارت، با اختلاف قابلتوجهی از دیگر مناطق پیشتاز است. پس از آن، رمتگان با ۶۶۵۴ درخواست، رخووت با ۳۹۶۹، بتیم با ۳۲۵۴ و پتختیکوا با ۳۰۵۵ درخواست، در رتبههای بعدی قرار دارند.
دادههای شهرداری تلآویو در مورد «معافیتهای مالیات املاک برای آپارتمانهای غیرقابل سکونت»، میزان آسیبهای واردشده به این شهر در جریان جنگ ۱۲ روزه را بهخوبی نشان میدهد. در این گزارش آمده است: پس از این نبرد، ۳۳۶ آپارتمان از پرداخت مالیات بر املاک معاف شدند، در حالی که این رقم در جنگ دوم با ایران تنها ۱۹۳ آپارتمان بود.
بنابراین تلآویو شهری بود که هم از نظر میزان خسارت مالی و هم از نظر تعداد آپارتمانهای آسیبدیده، بیشترین صدمه را دید. طبق دادههای شهرداری، ۵۶ ساختمان در تلآویو بهعنوان ساختمانهای خطرناک اعلام شدند و تا امروز، ۲۴ مورد از آنها همچنان در حال مرمت هستند و دستور تخریب برای دو ساختمان دیگر نیز صادر شده است.
آسیب به برج لوکس داوینچی در تلآویو بههمراه صدمات وارده به برج الیت در رمتگان، پیچیدهترین پرونده ساختمانهای آسیبدیده در سرزمینهای اشغالی بر اثر اصابت موشکهای ایرانی در جنگ ۱۲ روزه محسوب میشود. برج دوقلوی داوینچی که در منطقه مرکزی تلآویو قرار دارد و تنها حدود یک سال و نیم قبل از جنگ بهرهبرداری شده بود، صدمه جدی دید. برج جنوبی آن پس از چند ماه تعمیرات بازگشایی شد، اما به برج شمالی خسارات ساختاری شدیدی وارد آمد؛ تا جایی که اکنون نیاز به تعویض دیوارهای حائل گرانقیمت خود دارد. این اقدام هرگز در چنین مقیاسی در فلسطین اشغالی و شاید حتی در جهان انجام نشده و همین مسئله پیچیدگی مهندسی قابلتوجهی ایجاد کرده است.
یک منبع درگیر در فرآیند مرمت این پروژه اخیراً اعلام کرد: «مدت زیادی طول کشید تا متخصصان روش کار این پروژه را تدوین کنند و در حال حاضر، انتظار میرود سکونت دوباره در آن تنها از سال ۲۰۲۸ امکانپذیر شود.» سازمان امور مالیاتی نیز اخیراً هزینه تعمیر خسارت برجهای داوینچی و الیت را در مجموع حدود یک میلیارد شِکِل (حدود ۳۰۰ میلیون دلار) تخمین زده است.
مسئله دیگر، پرداخت غرامت مربوط به وسایل داخل آپارتمانهاست که در حال حاضر به تقریباً ۱۰۰ هزار شِکِل (حدود ۳۰ هزار دلار) برای هر خانواده (بسته به تعداد فرزندان) محدود میشود. طبیعتاً ارزش وسایل داخل آپارتمانهای لوکس بسیار بالاتر از حد متوسط است و این موضوع باعث ایجاد حس ناامیدی میان برخی از مستأجرانی شده که خانههای خود را از دست دادهاند و معتقدند غرامت کاملی برای اموال خود دریافت نکردهاند.
شهر بتیم در نزدیکی تلآویو نیز یکی دیگر از مناطقی است که بهدلیل آسیبهای وارده در این جنگ، نیاز فوری به تصویب قوانینی دارد تا امکان ارتقای سریع مجتمعهای نوسازی شهری را فراهم کند. در نتیجه صدمات این جنگ، ۵۲ اخطار صادرشده برای ساختمانهای خطرناک در شهر بتیم ثبت شد. انتظار میرود اکثر ساختمانهایی که بهطور قابلتوجهی آسیب دیدهاند، روند تخریب و بازسازی را طی کنند و پیشرفت این برنامهها منوط به آن است که کابینه این مناطق را رسماً بهعنوان مکانهای تخریب اعلام کند. تاکنون ۱۱ ساختمان برای تخریب تعیین شدهاند.
شهر پتختیکوا در منطقه گوشدان و در شمال شهر تلآویو نیز از این آسیبها در امان نماند. طبق آخرین گزارشها، بازسازی ساختمانها در پتختیکوا در مرحله نسبتاً پیشرفتهای قرار دارد. مهمترین مورد، خسارت در خیابان «آسیری صیون» است که در آن چهار برج و یک ساختمان عمومی آسیب دیدهاند؛ این مجتمع نسبتاً جدید تخریب نخواهد شد، بلکه تحت بازسازی و نوسازی قرار میگیرد.
در بخش جنوبی، شهر بئرالسبع نیز هدف ضربات موشکی ایران قرار گرفت. در جریان این جنگ ۱۱۱ ساختمان آسیب دید که هفت مورد از آنها خطرناک اعلام شد. یک ساختمان بهطور کامل تخریب گردید و در حال حاضر کابینه نتانیاهو در حال برنامهریزی برای بازسازی آن است. پیشبینی میشود روند مرمت ساختمانهای صدمهدیده این شهر تا پایان سال ۲۰۲۶ به درازا بکشد.
به گزارش تسنیم، بر این اساس، اگرچه نهادهای مختلف رژیم صهیونیستی از جمله وزارت دارایی، اداره مالیات و شهرداریها از ارائه اطلاعات دقیق درخصوص مبلغ خسارات واردشده، هزینههای پرداختی کابینه برای بازسازیها و رقم غرامتهای پرداختی به آوارگان جنگ در یک سال گذشته خودداری کردهاند، اما ارزیابیها مشخص میسازد که این جنگ حداقل ۱۲ میلیارد دلار برای اسرائیل خسارت بههمراه داشته که فقط بخشی از آن مربوط به حوزه نظامی، مهمات و تجهیزات تسلیحاتی است. نکته مهم دیگر اینکه هزینههای پرداختی بابت آسیب به ساختمانها همچنان ادامه دارد؛ بهویژه آنکه در جریان جنگ دوم با ایران نیز خسارات جدیدی به این ساختارها وارد شده است.