ضربات سنگین به پایگاههای آمریکا برای تثبیت معادله پساجنگ در تنگه هرمز
دیروز، روز صد و بیست و یکم و آغاز پنجمین ماه جنگ تحمیلی بود. هر روز که از روز اجرای تفاهم نامه بیشتر میگذرد، معلوم میشود آمریکا نه در پی اجرای تعهداتش بلکه به دنبال تجدید نفس و ضمنا اهرم سازی و نقض تعهد برای فشار بیشتر به طرف ایرانی به عنوان طرف پیروز جنگ است.
از اصرار بر نقض آتشبس در جبهه لبنان تا تعلل در آزادسازی اموال بلوکه، حمله به تاسیسات راداری و دفاعی ایران در خلیجفارس، انتقال و تجهیزات نظامی به منطقه، ادامه تهدیدات علیه ایران و اصرار بر ایجاد کریدور مجعول در تنگه هرمز (و نقض حقوق حاکمیتی ایران) نشان میدهد که دولت ترامپ، با وجود بازگشایی تنگه و کاهش قیمت نفت از مسیر تفاهم نامه، مایل به نقض توافق و بستن دست ایران است.
پاسخ دندانشکن ایران به عهدشکنی آمریکا
ارتش تروریستی آمریکا در دومین شبانهروز متوالی، بامداد یکشنبه به برخی زیرساختهای نظامی، راداری و پدافندی در سواحل سیریک و قشم حمله کرد. پس از این اقدام که نقض تفاهمنامه است، ترامپ نوشت: هواپیماهای ایالات متحده به تازگی به دلیل نقض توافق آتشبس به انبارهای موشک و پهپاد ایران و سایتهای رادار ساحلی حمله کردند. بسیار محتمل است که آنها هرگز درس نگیرند ممکن است زمانی فرا برسد که دیگر نتوانیم منطقی باشیم و مجبور شویم کاری را که با موفقیت آغاز کردهایم به صورت نظامی تکمیل کنیم. اگر این اتفاق بیفتد جمهوری اسلامی ایران دیگر وجود نخواهد داشت.
این لفاظیها در حالی است که ترامپ در اثر درماندگی و استیصال بیسابقه در جنگ، نابودی 20 پایگاه آمریکا در منطقه و انهدام 200 هواپیما و پهپاد نظامیاش، خواستار آتشبس شد.
در مقابل اقدام جنایتکارانه سنتکام، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پایگاههای آمریکا در بحرین و کویت را در هم کوبید. در بیانیه سپاه خاطر نشان شد: «نیروهای دریایی و هوافضای سپاه طی عملیات مشترک، با پرتاب موشکهای بالستیک و پهپاد به سوی هشت زیرساخت مهم ارتش کودککش آمریکا در پایگاه علیالسالم کویت و ناوگان پنجم دریایی در بندر سلمان بحرین آنها را منهدم کردند و تجاوزهای اخیر آمریکا را با قاطعیت پاسخ دادند».
در این عملیات سپاه پاسداران، ۸ نقطه مرتبط با نیروهای آمریکایی شامل شیلترهای راهبردی، مرکز کنترل و دادهپردازی دریایی، برجهای دیدبانی، سامانههای راداری و ارتباطی در پایگاه علیالسالم و ناوگان پنجم آمریکا هدف قرار گرفته و منهدم شدهاند.
روایت افسران سابق سیا و پنتاگون از ضربات سنگین ایران
شدت عملیات ایران چنان بود که لری جانسون تحلیلگر سابق سیا گفت: ایران اینبار ضربه سنگینی به مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین وارد کرد! ایرانیها امروز تصمیم گرفتند و به بحرین حمله کردند و خسارت قابل توجهی در بحرین وارد کردند. این در مطبوعات گزارش نمیشود، اما من از کسی که مطلع است شنیدم که آنها واقعاً به مقر ناوگان پنجم آسیب جدی وارد کردهاند.
همچنین داگلاس مکگرگور، مشاور پیشین پنتاگون و سرهنگ بازنشسته ارتش آمریکا گفت: ایران محکمتر و قدرتمندتر از قبل ایستاده و معلوم نیست که آمریکا چه غلطی میکند! جنگ با ایران تمام نشده و ایرانِ امروز از نظر نظامیو سیاسی نسبت به آغاز جنگ در موقعیت قدرتمندتری قرار دارد. در بیشترِ ۱۰۰۰ سال گذشته، قدرت برتر در غرب آسیا، ایران بوده است. آمریکا در آشفتگی و فاقد راهبرد است و تنها هدفی که در کاخ سفید دنبال میشود، کمک به اسرائیل است!
وبسایت الجزیره با اشاره به پیمانشکنی آمریکا نوشت: ایالات متحده برای دومین شب متوالی اهدافی را در جنوب ایران هدف حملات هوائی قرار داده که عملاً توافق آتشبس را به آستانه فروپاشی کشانده است. ریشه اصلی این بحرانِ پیاپی در تفسیر متناقض تهران و واشنگتن از توافقنامه دریایی نهفته است که در آن ایران با تکیه بر بندهای توافق بر حقِ نظارت و صدور مجوز برای تمامی شناورهای عبوری از تنگه هرمز اصرار دارد اما آمریکا این رویکرد را غیرقابل پذیرش میداند و با حملات نظامی به زیرساختهای نظارتی و دفاعی ایران پاسخ میدهد. در حالی که ترامپ با تهدید به حذف فیزیکی در صورت عدم تمکین به انتظارات واشنگتن فضای تنش را به اوج رسانده، افزایش قیمت جهانی نفت و احتمال گسترش درگیری باعث شده تا دموکراتهای کنگره با استناد به قانون اختیارات جنگی، رئیسجمهور را تهدید کنند که در صورت تداوم عملیات نظامی بدون مجوز قانونی، برای متوقف کردن این روند علیه او دست به اقدام حقوقی خواهند زد.
تفاهمنامه در آستانه نابودی کامل
در همین حال، دیگر، نشریه هیل متعلق به کنگره آمریکا مینویسد: ایران و آمریکا مشغول آزمایش خطوط قرمز یکدیگر هستند. شلیک مجدد موشکهای آمریکایی به مواضع نظامی، توافق آتشبس موقت میان واشنگتن و تهران را در بوته آزمایشی خطرناک قرار داده است. ایالات متحده در پاسخ به آنچه نقض آشکار مفاد آتشبس شصت روزه خوانده، حملات هوائی گستردهای را علیه تاسیسات ساحلی و راداری ایران آغاز نمود. دونالد ترامپ حمله سپاه پاسداران به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز را نقضی احمقانه توصیف کرد که پاسخ فوری ارتش آمریکا را به همراه داشته است. در مقابل، تهران با یک حمله پهپادی تلافیجویانه به خاک بحرین که محل استقرار ناوگان پنجم آمریکا است، پاسخ داد. تنشهایی که پیش از آتشبس با حملات مکرر به پایگاههای آمریکایی همراه بود و اکنون بار دیگر ثبات منطقه را به شدت تهدید میکند. دیپلماسی متزلزل خاورمیانه که با هدایت معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، در جریان بود، اکنون در پی ادعاهای متناقض طرفین درباره دستاوردهای تفاهمنامه اولیه در آستانه فلج کامل قرار دارد. ترامپ با انتشار پیامی مدعی شد که تهران به طور کامل با بازرسیهای آینده از تاسیسات هستهای خود موافقت کرده است؛ ادعایی که بلافاصله با تکذیب تند مقامات ایران روبهرو شد.
توافق روی کاغذ مانده است
هیل میافزاید: بحران جاری با امضای توافقنامه چهارچوب میان بیروت و اسرائیل وارد مرحله نوینی شده است، توافقی که صراحتاً خواستار خلع سلاح شبهنظامیان مورد حمایت ایران در لبنان است. شیخ نعیم قاسم، رهبر حزبالله لبنان، بلافاصله این توافق را باطل اعلام کرد و آن را سندی مایه تحقیر، رسوایی و تسلیم حاکمیت ملی توصیف نمود. این تقابل، ایران را بر آن داشت تا تهدید کند در صورت تداوم حملات در لبنان، محدودیتهای شدیدی را مجدداً بر تردد در تنگه هرمز اعمال خواهد کرد. همزمان، تجارت دریایی بریتانیا از اصابت یک پرتابه ناشناس به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز گزارش داد که به اتاق فرمان آن آسیب زد. تداوم حملات نشان میدهد که تفاهمنامه اولیه تنها بر روی کاغذ دوام آورده و اصرار واشنگتن بر خلع سلاح محور مقاومت، کل منطقه را به سمت بازگشت به جنگ تمامعیار سوق میدهد.
قاطعیت ایران در اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز
وبسایت شبکه سیانان هم معتقد است: آمریکا و ایران روی کاغذ توافق دارند؛ اما در دریا، تنگه هرمز آشفته است. با وجود توافق تهران و واشنگتن، وضعیت میدانی در تنگه هرمز هنوز عادی نشده و ایران همزمان با پذیرش عبور کشتیها، بر حفظ کنترل خود بر تنگه پافشاری میکند. سپاه نیز به کشتیها هشدار داده فقط از مسیرهای مورد تأیید تهران عبور کنند. همزمان سه مسیر متفاوت برای عبور کشتیها شکل گرفته است؛ مسیر جنوبی نزدیک عمان، مسیر میانی که پیش از جنگ استفاده میشد و مسیر شمالی تحت کنترل ایران، وضعیتی که شرکتهای کشتیرانی را میان خطر حمله در مسیرهای غیرایرانی و نگرانی از تحریمهای احتمالی آمریکا در صورت همکاری با تهران گرفتار کرده است ایران همچنین نهادی تازه برای مدیریت عبور کشتیها ایجاد کرده و از کشتیها میخواهد برای دریافت «ضمانت عبور امن» درخواست رسمی ارسال کنند این شکاف میان توافق سیاسی و واقعیت میدانی باعث شده بسیاری از شرکتهای کشتیرانی هنوز برای بازگشت کامل به تردد در این آبراه حیاتی تردید داشته باشند و تنگه هرمز وارد دورهای از سردرگمی و بیثباتی عملی شود.
جنگ جابهجایی ابرقدرت
ویل شرایور تحلیلگر آمریکایی درباره جا به جایی معادله قدرت در منطقه نوشت: امپراتوریها زمانی رو به فروپاشی میروند که کنترل خود را بر گلوگاههای اصلی جهان از دست بدهند. ایران همچنان دروازهبان تنگه هرمز و باب المندب و به تبع آن کانال سوئز است، سه گلوگاه برتر دنیا.
همچنین، جان آساف، سناتور آمریکایی درباره میراث دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ پس از شکست در جنگ با ایران گفته است: تعرفههای غیرقانونی، جنگ شکستخورده، کاهش بودجه مراقبتهای بهداشتی و فساد بیسابقه. ۳۴ درصد محبوبیت و میراث ریاست جمهوری که با رسوایی تثبیت شده است.
ایران از اعمال حاکمیت بر تنگه عقبنشینی نمیکند
دنی سیترینوویچ رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل تاکید میکند که ایران از تلاش برای تحمیل کنترل خود بر تنگه هرمز عقبنشینی نخواهد کرد. او در یادداشتی خاطر نشان کرد: ایران قصد ندارد از تلاش برای تحمیل اقتدار خود در تنگه هرمز دست بکشد؛ از جمله با تهدید یا حتی آسیب رساندن به نفتکشهایی که تصمیم بگیرند در مسیری حرکت کنند که تهران آن را «کانال عمانی» مینامد. از نگاه تهران، این موضوع مسئلهای مربوط به حاکمیت و بازدارندگی است، نه یک رویداد تاکتیکی یا مقطعی. بنابراین حتی اگر ایالات متحده تهدید کند یا از زور استفاده کند، وضعیت پیش از جنگ در تنگه هرمز تا زمانی که رژیم کنونی در ایران بر سر کار باشد بازنخواهد گشت. تهران حاضر است برای اعمال حاکمیت خود بر تنگهها، درباره توافق با ایالات متحده نیز ریسک کند. این همان واقعیت راهبردی است که باید با آن مواجه شد.
آمریکا با تهدید نمیتواند مشکل را حل کند
تحلیلگر صهیونیست میافزاید: حملات بیشتر آمریکا مشکل تنگه هرمز را حل نمیکند. ایران به احتمال زیاد پاسخ خواهد داد و این پاسخها ناگزیر بر تنگه هرمز تأثیر خواهد گذاشت. دولت آمریکا باید یک انتخاب راهبردی انجام دهد. حملات بیشتر احتمالاً به تلافیهای بیشتر ایران منجر میشود و تهران بعید است اجازه دهد عبور کشتیهای تجاری طوری از سر گرفته شود که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده است، بهویژه در مسیری که در مجاورت عمان قرار دارد و ایران بر سر آن اختلاف دارد. اینکه واشنگتن حملات را تشدید کند، از توافق فاصله بگیرد یا صرفاً این واقعیت را نادیده بگیرد، در اصل مسئله تغییری ایجاد نمیکند. مسئله اصلی همان بازگشت به وضعیت پیش از جنگ در تنگه هرمز است. دولت آمریکا نمیتواند بهطور واقعبینانه هم انتظار آزادی کامل کشتیرانی در تنگه را داشته باشد و هم بدون رسیدگی به موضع اصلی تهران درباره این مسئله، به توافقی پایدار با ایران دست پیدا کند. رهبری فعلی ایران بارها نشان داده بعید است در موضوعی که آن را مسئله حاکمیت و بازدارندگی میداند، عقبنشینی کند.
عبور از کریدور امن
دیروز در حالی که سی ان ان ادعا میکرد، «نشانههای فزایندهای از استفاده از مسیری نزدیک به ساحل عمان وجود دارد و چندین کشتی تجاری بزرگ از بخش جنوبی تنگه هرمز به سمت بنادر خلیجفارس عبور کردند که نشان میدهد کشتیهای بیشتری مایل به استفاده از مسیری در مجاورت سواحل عمان هستند»، بیبیسی ورلد گزارش داد: کشتی فرانسوی از مسیری که ایران تعیین کرده بود از تنگه هرمز عبور کرد. کشتی گالاپاگوس متعلق به شرکت کشتیرانی فرانسوی «سیامای سیجیام»از مسیری که سپاه پاسداران بهعنوان مسیر «امن» تعیین کرده بود از تنگه هرمز گذشت. شرکت مذکور در بیانیهای اعلام کرد: «این عبور، نقطه عطفی مهم در وضعیت منطقه است که همچنان پیچیده و نیازمند هوشیاری و مراقبت دائم است.» وزیر حملونقل فرانسه، با استقبال از این عبور، در شبکه ایکس نوشت که این کشتی با پرچم فرانسه حرکت میکند و چندین ملوان فرانسوی در آن حضور دارند.
ایران نفت میفروشد، چون برنده جنگ است
پروفسور جان مرشایمر، استاد روابط بینالملل و استراتژی دانشگاه شیکاگو درباره موفقیت ایران برای فروش نفت میگوید: ایران نفت خود را به بازارهای جهانی میرساند، چون برنده جنگ است. در آغاز جنگ، حتی وقتی حملات هوائی در جریان بود، جریان نفت ایران به بازارهای جهانی عمدتاً قطع نشد، چرا که بازار به تمام نفت ممکن نیاز داشت و رئیسجمهور ترامپ تا زمانی که محاصره تنگه را کامل نکرد، نتوانست آن را محدود کند. اکنون ایران میتواند نفت خود را به دلار بفروشد، زیرا در این جنگ برنده شده است و این یکی از خواستههای اصلی آنها بود. این اقدام هم فشار اقتصادی بر طرف مقابل ایجاد میکند و هم به کنترل قیمت نفت در بازارهای جهانی کمک میکند، بنابراین برای ایران یک موقعیت استراتژیک و پیروزی محسوب میشود.
ترامپ مجبور شد جنگ را متوقف کند
«چگونه به این نقطه رسیدهایم که ایران حتی پس از این توافق مقدماتی، مرتباً بر کنترل خود بر تنگه هرمز تأکید میکند؟» این سؤال را مجری شبکه پی بیاس از نانسی یوسف، روزنامهنگار مصری-آمریکایی پرسید. نانسی یوسف در پاسخ گفت: زمانی که آمریکا،جنگ علیه ایران را آغاز کرد، اعلام کرد که به دنبال سرنگونی رهبری ایران است و این جنگ تهدیدی برای موجودیت ایران محسوب میشود. بنابراین ایران از مهمترین برگهای خود استفاده کرد، یعنی تهدید به بستن تنگه هرمز، با علم به اینکه این تنگه برای اقتصاد جهان حیاتی است. آمریکا نتوانست حکومت ایران را ساقط کند. اما آنچه حکومت ایران آموخت این بود که با استفاده از این اهرم فشار، نه تنها در جنگ، بلکه در مذاکرات بعدی نیز برای خود مزیت راهبردی ایجاد کرد. ترامپ گفت که پایان جنگ بهخاطر تهدید علیه اقتصاد، نه بهخاطر حملات موشکی ایران به شرکای حاشیه خلیجفارس است. مسئله اصلی این بود که ذخایر استراتژیک رو به اتمام بود و ما باید تنگه را دوباره باز میکردیم. پس به اینجا رسیدیم. سپس آنها یک یادداشت تفاهم امضا کردند.
ادامه جنگ میتواند به فروپاشی آمریکا ختم شود
در همین حال، تج گیل، تحلیلگر آمریکایی در گفتوگو با استیو بنن اظهار کرد: «اگر به درگیری با ایران ادامه دهیم، تا ابد طول میکشد. این جنگ دیگری خواهد شد که پایانی ندارد. میدانم ترامپ گفت که یک جنگ چهار روزه خواهد بود و امیدوار بود مثل ونزوئلا شود، اما اینطور نیست، نیروهای بیشتری درگیر هستند. بزرگترین پیروزی که ترامپ الان میتواند کسب کند، این است که از درگیری خارج شود و از خاورمیانه بیرون بیاید، و ما باید الان روی داخل کشور تمرکز کنیم. تنها در بهار، بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار برای این درگیری هزینه شده است. قیمت بنزین بالاست. میدانید، ذخایر راهبردی نفت تقریباً به صفر رسیده است. ما باید از خاورمیانه خارج شویم. همانطور که قبلاً گفتم، اینجا یک تله است و دارد توان ما را تحلیل میبرد. اتحاد جماهیر شوروی به خاطر درگیریهایش در افغانستان در دهه هشتاد میلادی فروپاشید، همین اتفاق برای ما هم خواهد افتاد. نمیتوانیم، اعتبارمان به پایان رسیده، از نظر مالی روی نَفَس آخر هستیم.»
پایان جنگ یعنی تسلیم در برابر ایران
فرانسیس فوکویاما، نظریهپرداز آمریکایی هم با بیان اینکه «تفاهم پایان جنگ، تسلیم کامل آمریکا در برابر ایران بود»،
نوشته است: ترامپ با ناتوانی از تحقق اهدافی که جنگ غیرقانونی علیه ایران را توجیه کرده بود، صرفا ناچار به عقبنشینی و بازگشت به وضعیت پیش از جنگ شده است. این توافق صرفا مشکلی را حل کرد که خود ترامپ، و بنیامین نتانیاهو، با شروع جنگ غیرقانونی علیه ایران ایجاد کرده بودند. این توافق اهدافی را که ترامپ آغاز این جنگ را با آن توجیه کرد به مذاکرات آینده موکول میکند؛ هیچ تغییر رژیم یا «تسلیم بیقید و شرطی» رخ نداده است، تعهدی برای تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده یا توقف غنیسازی، پایان حمایت از متحدان منطقهای ایران انجام نگرفته است.
ترامپ تهدید کرده که در صورت دست نیافتن به توافقی نهائی، جنگ را از سر گرفته و احتمالا ایالات متحده را به نگهبان خاورمیانه تبدیل کند؛ تهدیدی که هم برای کشورهای منطقه و هم برای افکار عمومی آمریکا، مضحک و غیرقابلقبول است.
بیخاصیتِ نادان، چارهای جز عقبنشینی نداشت
فوکویاما تصریح کرد: واضح است که ترامپ تحت فشار داخلی ناشی از افزایش قیمت نفت و تورم بر اثر وضعیت تنگه هرمز ناچار شده است که این آبراه را به هر قیمتی بازگشایی کند و با توجه به بیمیلی او به اعزام نیروی زمینی به ایران، چارهای جز عقبنشینی و پذیرفتن بازگشت به وضعیت پیش از ۲۸ فوریه (زمان آغاز حملات علیه ایران) نداشته است. اکنون دیگران به خوبی درک میکنند که قدرتمندترین کشور جهان از سوی رئیسجمهوری بیخاصیت و نادان اداره میشود که برای منافع شخصی خود هزینههای گزافی را به دیگر کشورها و حتی به مردم کشورش تحمیل
میکند.