گزارش سازمان ملل از قحطی بزرگ و گرسنگی در یمن

سرویس خارجی-
براساس جدیدترین تحلیل و گزارش سازمان ملل، نزدیک به نیمی از جمعیت یمن با سطوح بالایی از «ناامنی غذایی حاد» مواجه هستند و این کشور بیشترین بار جمعیت گرفتار قحطی در جهان را به دوش می‌کشد.
سال‌هاست که یمن تحت تأثیر محاصره شدید و همه‌جانبه‌ای قرار گرفته که توسط آمریکا و رژیم سعودی هدایت و پشتیبانی می‌شود. این محاصره با محدودیت‌های گسترده بر بنادر، مسیرهای تجاری و واردات کالا، اقتصاد شکننده این کشور را عملاً فلج کرده و دسترسی مردم به منابع غذایی، سوخت و دارو را به‌شدت مختل کرده است. در نتیجه، این سیاست‌های تحریمی و نظامی، نقش اساسی در تشدید بحران گرسنگی و قحطی در یمن داشته و میلیون‌ها نفر را در معرض ناامنی غذایی مزمن قرار داده است. چنین شرایطی نه‌تنها معیشت روزانه خانوارها را نابود کرده، بلکه زیرساخت‌های کشاورزی و زنجیره تأمین غذا را نیز به‌شدت آسیب‌پذیر ساخته و زمینه را برای یک فاجعه انسانی گسترده فراهم آورده است.
این محاصره طولانی‌مدت در کنار درگیری‌های داخلی (که باز هم عوامل خارجی برانگیزاننده یا حدأقل تشدیدکننده آن بوده) و شوک‌های اقلیمی، یمن را با یکی از شدیدترین بحران‌های جهان معاصر مواجه کرده است. فشارهای ناشی از محدودیت‌های بین‌المللی و کاهش کمک‌های خارجی، توانایی مردم این کشور را برای مقابله با فقر و سوءتغذیه به حداقل رسانده و خطر فروپاشی کامل نظام غذایی را افزایش داده است. در چنین بستری، هرگونه گزارش و تحلیل درباره وضعیت امنیت غذایی یمن، بازتابی از تأثیرات عمیق و ویرانگر این محاصره بر زندگی روزمره شهروندان است که نیازمند توجه فوری جامعه جهانی و پایان یافتن این سیاست‌های تحریمی برای جلوگیری از بدتر شدن فاجعه انسانی است.
ناامنی غذایی حاد 
براساس جدیدترین تحلیل پلتفرم امنیت غذاییِ تحت حمایت سازمان ملل، نزدیک به نیمی از جمعیت یمن با سطوح بالایی از ناامنی غذایی حاد مواجه هستند و در صورت ادامه کاهش کمک‌های بین‌المللی، این بحران عمیق‌تر خواهد شد. حدود پنج‌میلیون نفر معادل ۴۷درصد از جمعیت در حال حاضر در شرایط بحرانی یا بدتر از ناامنی غذایی حاد به سر می‌برند و ۱.۴میلیون نفر دیگر نیز در مرحله «اضطراری» گرفتار شده‌اند. براساس بیانیه مشترک سازمان خواربار و کشاورزی، برنامه جهانی غذا و صندوق کودکان سازمان ملل، ترکیبی از فروپاشی اقتصادی، شوک‌های اقلیمی، مختل‌شدن معیشت و کاهش حمایت‌های بشردوستانه، خانواده‌ها را فراتر از ظرفیت تحمل‌شان تحت فشار قرار داده است. انتظار می‌رود فصل کمبود از ژوئن تا سپتامبر (خرداد تا شهریور ۱۴۰۵)، تعداد افراد در شرایط اضطراری را به ۱.۵میلیون نفر برساند و در دوره پس از برداشت (اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۶ / مهر تا آذر ۱۴۰۵)، این رقم به ۱.۸میلیون نفر افزایش یابد. کاهش تنوع رژیم غذایی، مصرف ناکافی غذا، محدودیت دسترسی به خدمات تغذیه و بدتر شدن شرایط زندگی، خطر سوءتغذیه حاد را به‌‌ویژه در میان زنان باردار، شیرده و کودکان خردسال افزایش داده است.
عوامل تشدیدکننده 
در همین حال، حقوق‌های نامنظم، قیمت‌های بالای مواد غذایی و سوخت، کاهش فرصت‌های درآمدی و محدودیت‌های تولیدات کشاورزی، توانایی خانواده‌ها را برای تأمین نیازهای اولیه غذایی محدود کرده است. حدود ۶۰درصد از خانوارهای یمنی کمابیش به کشاورزی وابسته هستند، اما برداشت‌ها با فشار فزاینده‌ای از سوی آب‌وهوای بد، آفات و اختلال در زنجیره‌های تأمین مواجه هستند. همزمان، کمک‌های غذایی بشردوستانه و مداخلات در حوزه‌های تغذیه، بهداشت و آب به‌دلیل کمبود شدید بودجه به‌شدت کاهش می‌یابد. سازمان بهداشت جهانی نیز با هماهنگی شرکای محلی، خدمات بهداشتی را از طریق کلینیک‌های سیار به اردوگاه‌های آوارگان می‌رساند. نهادهای اصلی امدادی سازمان ملل از جامعه بین‌المللی خواستار تأمین فوری بودجه برای کمک‌های غذایی، خدمات تغذیه، بهداشت، کشاورزی و برنامه‌های تاب‌آوری هستند.
در پایان گفتنی است، برای درک بهتر ادعای ابتدایی ما، در آغاز این گزارش، که محاصره یکی از عوامل اصلی بحران غدایی در یمن است، خوب است اشاره کنیم به این‌که کدام یک از مناطق یمن بیشتر گرفتار بحران غذایی است. بحران قحطی و ناامنی غذایی در یمن تقریباً سراسر کشور را دربر گرفته، اما شدت آن در مناطق شمالی یمن (به‌ویژه استان‌هایی مانند صعده، صنعا، حجه و عمران) به مراتب بیشتر است. شمال یمن به‌دلیل درگیری‌های طولانی، محدودیت‌های شدید محاصره دریایی و هوایی، تخریب زیرساخت‌ها و اختلال بیشتر در زنجیره تأمین، بیشترین آمار افراد مبتلا به سوءتغذیه حاد و گرسنگی را ثبت کرده است و روشن است که چه کشورهایی در تخریب زیرساخت‌ها و ایجاد محاصره دخیل هستند! مناطق جنوبی و شرقی یمن (مانند عدن، حضرموت و مأرب) نیز از این بحران رنج می‌برند، ولی به‌دلیل دسترسی نسبی بهتر به کمک‌های بشردوستانه و برخی مسیرهای تجاری، شدت بحران در آن‌جا معمولاً کمتر از شمال گزارش شده است. باری بخش‌های جنوبی مدت‌هاست که بین مزدوران امارات و عربستان دست‌به‌دست می‌شود و طبیعی است که این بخش‌ها وضع بهتری داشته باشند؛ اما با این حال، با ادامه کاهش کمک‌های بین‌المللی، خطر گسترش قحطی به مناطق جنوبی نیز به‌طور جدی وجود دارد.