زمزمه رفتنیشدن نخستوزیر انگلیس
سرویس خارجی-
پیروزی «اندی برنهام» در انتخابات میاندورهای پارلمان انگلیس، مسیر بازگشت او به مجلس عوام و رقابت احتمالی برای رهبری حزب کارگر را گشوده و نخستوزیری «کِر استارمر» را وارد جدیترین مرحله بقا از زمان ورود به «داونینگ استریت» کرده است.
در حالی که انگلیس با مشکلات سنگینی همچون بحران هزینه زندگی مداوم، افزایش تورم، قطعیها و نارضایتی عمومی روبهرو است، حزب کارگر بهعنوان حزب حاکم نیز با مشکلات داخلی عمیق دستوپنجه نرم میکند: عقبنشینیهای مکرر در سیاستها، رسواییها، کاهش شدید محبوبیت کر استارمر، شکستهای سنگین در انتخابات محلی و رشد سریع رقبایی مانند حزب دست راستی اصلاحاتِ نایجل فاراژ و سبزها. این شرایط، شکافهای درون حزب را عمیقتر کرده و بسیاری از نمایندگان و اعضای حزب کارگر را به این نتیجه رسانده که تداوم وضعیت فعلی، حزب را در خطر از دست دادن حمایت مردمی قرار میدهد. در چنین فضایی پرتلاطم، پیروزی قاطع اندی برنهام در انتخابات میاندورهای نهتنها یک موفقیت محلی، بلکه جرقهای برای تغییر اساسی بهشمار میرود. از کرونا تا جنگ اوکراین و حالا تبعات جنگافروزی علیه ایران، سالهاست که اقتصاد و سیاست در انگلیس را متلاطم و ناآرام کرده است و سیاست یا بین دو حزب دستبهدست میشود یا بهطور مکرر حزبها بین رؤسای مختلف دستبهدست میشود. این شرایط باعث شده است که مردمی که روزی به خروج از اتحادیه اروپا رأی داده بودند، به این پندار که شاید در اتحادیه علاجی برای این همه درد باشد، خیال بازگشت به اتحادیه را در سر میپزند؛ البته ناگفته نماند که این روزها اتحادیه هم با مشکلات خود دست به گریبان است.
پیروزی رقیب نخستوزیر در انتخابات
اندی برنهام با کسب ۲۴هزار و ۹۲۷ رأی معادل ۵۴.۸درصد آرا، در انتخابات میاندورهای حوزه مِیکِرفیلد- Makerfield- پیروز شد و پس از ۹ سال به مجلس عوام انگلیس بازگشت. او بلافاصله پس از اعلام نتیجه، این پیروزی را «نقطه عطفی» در سیاست انگلیس توصیف کرد و با لحنی که مخاطب اصلی آن بیش از رقبای انتخاباتی، رهبران حزب کارگر در لندن بودند، تأکید کرد که حزب اکنون «آخرین فرصت برای تغییر» را در اختیار دارد. برنهام هشدار داد که حزب کارگر باید پیام رأیدهندگان را به دقت بشنود و براساس آن عمل کند، زیرا فرصتی دوم برای جبران وجود نخواهد داشت. او در جریان کارزار انتخاباتی نیز رأی به خود را رأی برای تغییر اساسی در حزب کارگر معرفی کرده بود.
تأثیر این پیروزی بر رهبری آتی حزب کارگر
این نتیجه در ظاهر پیروزی حزب کارگر بر حزب راستگرای اصلاح انگلیس در یکی از حوزههای سنتی شمال این کشور بود، اما وزن سیاسی آن بسیار فراتر از حفظ یک کرسی پارلمانی ارزیابی میشود. اندی برنهام اکنون مانع اصلی ورود به رقابت رهبری حزب را پشتسر گذاشته و بهعنوان نماینده مجلس میتواند برای کنار زدن کر استارمر و رسیدن به نخستوزیری اقدام کند. او پیش از برگزاری انتخابات نیز تأیید کرده بود که در صورت آغاز رقابت رهبری حزب کارگر، برای جانشینی استارمر نامزد خواهد شد و خود را به عنوان گزینهای برای نمایندگی واقعی مناطق شمالی معرفی کرده است. این پیروزی توازن قدرت درون حزب را بهطور قابلتوجهی تغییر داده و برنهام را به یکی از جدیترین چهرههای آینده حزب تبدیل کرده است.
بحران رهبری حزب و واکنش کر استارمر
پیروزی برنهام بهطور خودکار به برگزاری انتخابات درونحزبی منجر نمیشود، زیرا براساس مقررات حزب کارگر، رقابت رهبری زمانی آغاز خواهد شد که کر استارمر استعفا کند یا یک نامزد بتواند حمایت دستکم ۲۰درصد نمایندگان حزب در مجلس عوام (۸۱ نماینده) را به دست آورد. استارمر پیش از انتخابات با پیشنهاد نقشی مهم در دولت تلاش کرد تهدید ناشی از بازگشت برنهام را مهار کند و پس از اعلام نتیجه نیز پیشنهاد ورود او به دولت را پابرجا دانست. با این حال، متحدان برنهام علاقهای به خدمت در کابینه استارمر نشان ندادهاند و چهرههایی مانند لوئیز هیگ و شارون گراهام خواستار تعیین جدول زمانی منظم برای کنارهگیری استارمر و انتقال قدرت شدهاند. استارمر نیز تأکید کرده است که برای حفظ رهبری مبارزه خواهد کرد.
در صورت رسیدن اندی برنهام به رهبری حزب کارگر و نخستوزیری، او بدون نیاز به برگزاری فوری انتخابات سراسری میتواند دولت را تشکیل دهد، اما این امر دور تازهای از مناقشه بر سر مشروعیت سیاسی ایجاد خواهد کرد و ممکن است درخواستهای گسترده برای انتخابات زودهنگام را بهدنبال داشته باشد. این تحول انگلیس را در فاصله حدود یک دهه به سوی هفتمین نخستوزیر سوق میدهد و چرخهای از تغییرات سریع رهبران را پس از برگزیت ادامه خواهد داد.