دور زدن تحریم‌های دلاری با پیمان‌های پولی دوجانبه

بانک مرکزی می‌تواند با اجرای پیمان‌های پولی دوجانبه، امکان تسویه واردات با ارزهای ملی را بدون نیاز به دلار و یورو فراهم کند.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ یکی از اقداماتی که در دوران جنگ رمضان و پس از آن نیاز به تغییر دارد، سیاست ارزی کشور در حوزه نقل و انتقالات ارزی در حوزه بین‌الملل است. در این راستا ضروری است اقدامات فعالانه در حوزه نقل‌وانتقال ارز توسط بانک مرکزی اتخاذ شود و صرفا به دور زدن تحریم‌ها توسط سازوکارهایی که امکان تحریم آن وجود دارد یا تحت اشراف نهادهای وضع‌کننده تحریم است، بسنده نشود.
تجربه‌ استفاده از ساختارهای تو در تو و استفاده از تراستی‌ها در فروش نفت و نقل و انتقالات ارز نشان داد که این ساختارها به شدت آسیب‌پذیر هستند. 
سازوکار مناسب برای پرداخت و دریافت با کشورهای اصلی طرف تجارت ایران، استفاده از سازوکار مستقیم و دو جانبه است. 
بانک مرکزی می‌تواند با اجرای پیمان‌های پولی دوجانبه، منابع حاصل از صادرات ایران را در حساب‌های مشترک با کشورهای طرف تجارت نگهداری کرده و امکان تسویه واردات با ارزهای ملی را بدون نیاز به دلار و یورو فراهم کند.
در واقع در جایی که بین دو کشور، همزمان صادرات و واردات متقابل وجود دارد، به جای این‌که هر دو کشور مثلا دلار تهیه کنند و بدهی و طلب خود را با آن پرداخت نمایند، به اندازه‌ حداقل (صادرات، واردات) تسویه‌ بین دو کشور بدون نیاز به هیچ ارز واسط از جمله دلار و یورو انجام می‌شود و صرفا خالص اختلاف واردات- صادرات با ارز واسط یا هر کالای دیگر قابل قبولی مانند طلا، تسویه خواهد شد.
شکل ساده‌ این ساز و کار به این شکل است که در صورتی که وارد‌کننده ایرانی بخواهد از تاجر چینی کالایی خریداری نماید، معادل کالای خریداری شده به بانک مرکزی ایران ریال پرداخت می‌نماید.
بانک مرکزی ایران نیز به بانک مرکزی چین اطلاع می‌دهد که از منابع مالی ایران که پیش از این از مسیر صادرات نفت یا سایر کالاها به چین در بانک مرکزی چین یا بانک‌های عامل سپرده شده است، معادل یوانی قیمت کالای خریداری شده را به صادرکننده چینی پرداخت نماید. پس از آن حساب بین بانک مرکزی ایران و چین نیز بروزرسانی می‌شود. این حسابداری می‌تواند به صورت دلاری، یورویی یا ترکیب ارزها و کالاها باشد. در واقع دریافت و پرداخت با پول‌های ملی است ولی حسابداری فی مابین دو کشور می‌تواند متنوع باشد و ریسک کاهش ارزهای ملی حذف شود. کاهش نیاز به ذخایر دلاری، یورویی و ارزهای پگ شده به دلار مانند درهم امارات، استفاده از سیستم نقل و انتقال ارزی منتقل از بانک‌های غربی و کاهش هزینه تبدیل ارز و واسطه‌های نقل‌وانتقال پول، مزایای این سازوکار است.
کاهش ریسک مسدود شدن پول به واسطه تحریم، افزایش شفافیت و کاهش فسادهای ناشی از ساختارهای چند لایه‌ دور زننده‌ تحریم و به‌کارگیری سازوکار اعتبار اسنادی (LC) بین دو کشور هم دیگر مزیت مهم این روش است.
موارد فوق نشان می‌دهد بی‌اثر کردن تحریم‌های پولی و ارزی راهکارهای نرم‌افزاری کم هزینه دارد و بانک مرکزی می‌تواند با رویکرد‌های فعالانه شدت مسئله را کاهش دهد. البته این راهکارها مخالفانی دارد زیرا منافع عده‌ای در عدم شفافیت و دریافت کارمزد‌های بالا برای جابه‌جایی پول است.