آسیبشناسی ورزش(نکته ورزشی)
سید سعید مدنی
پنجشنبه همین هفته جام جهانی فوتبال آغاز میشود. نگاه علاقهمندان به ورزش، خاصه دوستداران رشته پرطرفدار فوتبال در سراسر جهان- از جمله در کشور ما- بیش از یک ماه بر این رقابتها و فراز ونشیب و برد و باختها متمرکز خواهد بود. تیم ملی ایران بار دیگر شایستگی و توان ذاتی خود را در رقابتهای مقدماتی اثبات کرد و برای هفتمین بار- و این مرتبه با مربیان وطنی- جواز صعود به مهمترین آوردگاه فوتبال جهان را به دست آورد. این تیم با بلژیک، مصر و نیوزیلند همگروه است و انتظار میرود که با ارائه نمایشی دلچسب و توأم با هنر، انگیزه وغیرت و با کسب نتایجی در خور، رضایت هواداران را جلب کند.
برگزاری جام جهانی برای فدراسیون و تشکیلات فوتبال هر کشوری- به ویژه شرکتکنندگان در این رقابتها- فرصت خوبی است برای بررسی کاروبار فوتبال خود و فاصلهای که با سطح اول دنیا دارند. این فرصت برای مسئولان ورزش ما نیز فراهم شده و با توجه به شرایط خاص کشورمان، ضروری است که از آن بیشترین فایده را ببریم و درنگ و تاملی داشته باشیم در این باره که چه میکنیم و به کدام سمت و سو در حرکتیم و باید چه کنیم و به سمت کدامین هدف برویم؟
رهبر شهید انقلاب بارها و به صراحت هدف نهائی ورزش در این مرزو بوم را تعیین کرده بود. ایران قوی باید در همه حوزهها، از جمله ورزش، قوی باشد. بسیاری از رسانهها و کارشناسان و همچنین مسئولان و مدیران در نوشتهها و گفتههای خود به تاسی از آن شهید فرزانه بر این نکته تاکید کردهاند. بر همین اساس لازم است که به بررسی فاصله این شعار تا واقعیت بپردازیم. باید بسنجیم که چقدر در مسیر تحقق این شعار در حال حرکت هستیم و چقدر راه را گم کرده و در کجراهه سیر میکنیم و اینکه برای اصلاح مسیر چه باید کرد. باید تمهیدات لازم را بیندیشیم و ابزار ضروری را فراهم آوریم.
این کار شاید اصلیترین و مهمترین اقدامی باشد که مسئولان ورزش باید با استفاده از فرصت موجود انجام دهند. البته رسیدن به ورزشی «قوی» که در شأن این ملک و ملت باشد، کار آسانی نیست و صرفا با خواستن و حرف زدن، امکانپذیر نخواهد بود. باید برای رسیدن به هدفمان مدبرانه، مخلصانه و شجاعانه تلاش کنیم. برای تقویت و پیشرفت ورزش ایران کارهای زیادی میشود اما کافی نیست. در ضمن ورزش ما از معضلات و نقصهایی رنج میبرد که مانع از حرکت روان و شتابنده آن در مسیر دلخواه میشود. متاسفانه برای
باز کردن گرههایی که منشأ آنها آفاتی اغلب شناخته شده است، کوشش لازم صورت نمیگیرد و در عوض، نوعی مماشات از سوی مسئولان مشاهده میشود.
این آفات بیش از هر چیز فضای اخلاقی و مناسبات درون خانواده ورزش را مسموم کرده و اتحاد و همدلی و برادری لازم برای پیشرفت امور اجتماعی و ملی- از جمله ورزش- وجود ندارد. به دلایل مختلف، برخی از مسئولان حمیت و اراده لازم برای ریشهکن کردن این آفات را ندارند و همین امر موجب شده که بخشهایی از ورزش از حیث اخلاقی و مالی دچار خسرانهای قابل توجه و سخت آسیبپذیر شوند.
البته میدانیم که بعضی دیگر از عرصههای اجتماعی نیز از حیث مسائل اخلاقی و مادی با مشکلات و آلودگیهایی روبهروست که مسئولان امر باید چارهای قطعی برای آن بیندیشند اما حرف ما به این معنا نیست که مسئولان ورزش دست روی دست گذاشته و منفعلانه صرفا تماشاگر باشند و عملا نقش آتشبیار معرکه را بازی کنند. هرکسی به سهم خودش باید در پاکسازی محیط بکوشد و سموم را بزداید و آفات محیطی را ریشهکن کند.
متاسفانه در حوزه ورزش نیز باندها و جریاناتی با انگیزههای مختلف- از جمله نفع شخصی- به ارزشهای اخلاقی و هنجارهای فرهنگی آسیب رسانده و فضا را آلوده کردهاند.
جریانات مزبور با اعمال نظر و دخالت در تصمیمگیریها به کلیت ورزش و حرکت آن به سمت تحول و پیشرفت و «قوی شدن» ضربه زدهاند.
این از جمله مهمترین اموری است که امیدواریم مسئولان با استفاده از فرصت موجود به بررسی و آسیبشناسی دقیق و دلسوزانه آن دست بزنند و با حل مشکلات، موجب تسهیل حرکت ورزش در مسیر قوی شدن و تحقق اهداف و آرمانهای آن شوند.