ورود رباتهای انساننما به جنگ اوکراین
منابع خبری میگویند، دولت آمریکا در جدیدترین اقدام خود برای تشدید جنگ اوکراین، رباتهای جنگی را برای مقابله با سربازان روسی به این کشور فرستاد.
هیچ نشانهای از پایان جنگ یا آتشبس در اوکراین نهتنها دیده نمیشود. بلکه روز به روز شعلههای این جنگ به سایر کشورها نیز کشیده میشود. رومانی کشور عضو ناتو چندی پیش اعلام کرد که یک پهپاد روسی روز جمعه به یک ساختمان مسکونی در شهر مرزی این کشور اصابت کرده است، ادعایی که روسها آن را رد کردند. در این سو هم روسیه میگوید کشورهای اروپایی آسمان خود را برای پهپادهای اوکراینی باز کردهاند. دیروز هم خبرگزاری روسی «تاس» به نقل از منابع امنیتی این کشور اعلام کرد گروهی از مزدوران خارجی که در کنار نیروهای اوکراینی میجنگیدند، در منطقهای جنگلی در خط مقدم زاپوریژیا از پای درآمدند. براساس این گزارش، مدارک یافتشده در اجساد نشان میدهد که کشتهشدگان دارای تابعیت آلمانی و انگلیسی بودهاند. منابع مذکور افزودند که برخی از کشتهشدگان در تیپ مستقل ۱۱۳ام دفاع سرزمینی اوکراین و یک گردان ویژه مستقل خدمت میکردند، اما به گردان تهاجمی سوم هنگ «اسکالا» منتسب بودند.
همزمان برخی رسانهها گزارش دادهاند که آمریکا در یک اقدام تنشزای دیگر اینبار رباتهای انساننمای نظامی را برای مقابله با ارتش روسیه به خط مقدم جنگ در اوکراین اعزام کرده است. به گزارش تسنیم به نقل از «سیانبیسی»، شرکت آمریکایی «فاندیشن فیوچر اینداستریز» نخستین رباتهای انساننمای نظامی خود را برای آزمایش به جبهه جنگ اوکراین اعزام کرد؛ اقدامی که بهعنوان نخستین استفاده شناختهشده از رباتهای انساننما در یک میدان نبرد واقعی توصیف شده است. براساس گزارش شبکه سیانبیسی، این شرکت نوپای آمریکایی که در سال 2024 تأسیس شده، دو مدل ربات مدل «فانتوم MK-1» را برای اجرای یک برنامه آزمایشی به اوکراین فرستاده است. هدف از این پروژه، بررسی توانایی رباتها در انجام مأموریتهای نظامی و پشتیبانی در شرایط جنگی عنوان شده است. شرکت مذکور اعلام کرده این رباتها میتوانند در آینده برای حمل تجهیزات، شناسایی مناطق خطرناک و انجام برخی عملیات میدانی مورد استفاده قرار گیرند.
حمله به نیروگاه هستهای
خبر دیگر این که «آلکسی لیخاچف»، مدیرعامل شرکت دولتی «روساتم» اعلام کرد که یک پهپاد مهاجم اوکراینی به سالن توربین نیروگاه هستهای زاپروژیا اصابت کرده است. به گفته وی، این پهپاد دیوار این تأسیسات را سوراخ کرده و سپس منفجر شده است. دفتر مطبوعاتی نیروگاه هستهای زاپروژیا توضیح داد که در نتیجه حمله این پهپاد اوکراینی به نیروگاه، هیچکس آسیب ندیده و خسارت جدی نیز به تأسیسات وارد نشده است. یوری چرنیچوک، مدیر نیروگاه نیز هشدار داد که چنین حملهای میتوانست یکی از واحدهای نیروگاه را از مدار خارج کند. وی یادآور شد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) از این حمله نیروهای مسلح اوکراین مطلع شده است. به گزارش تسنیم دیمیتری مدودف، معاون رئیس شورای امنیت روسیه در واکنش به این حمله پهپادی ارتش اوکراین، تأکید کرد که آسیب رسیدن به هر یک از تأسیسات حساس نیروگاه هستهای زاپروژیا میتواند به فاجعهای مشابه حادثه نیروگاه چرنوبیل منجر شود.
گفتنی است، حمله به مراکز و تأسیسات هستهای یکی از خطرناکترین اقدامات در منازعات نظامی بهشمار میرود؛ زیرا هرگونه آسیب جدی به زیرساختهای حیاتی یک نیروگاه هستهای میتواند پیامدهایی فراتر از میدان نبرد داشته باشد. وقوع نشت مواد رادیواکتیو، آلودگی گسترده خاک و منابع آبی، تخلیه اجباری مناطق مسکونی و تهدید سلامت میلیونها نفر از جمله خطراتی است که در صورت بروز یک حادثه بزرگ هستهای ممکن است رخ دهد. تجربه فاجعه چرنوبیل و همچنین حادثه فوکوشیما نشان داده است که آثار زیستمحیطی و انسانی چنین رخدادهایی میتواند دههها باقی بماند و حتی کشورهای دور از محل حادثه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
از اینرو، تأسیسات هستهای همواره باید از هرگونه اقدام نظامی مصون بمانند و جامعه جهانی نیز موظف است با حساسیت ویژه نسبت به تهدیدات متوجه این مراکز واکنش نشان دهد؛ زیرا کوچکترین خطا یا محاسبه اشتباه در این حوزه میتواند به بحرانی فرامرزی و غیرقابل کنترل تبدیل شود.
همچنین باید توجه داشت که تحولات اخیر در جنگ اوکراین، از حضور نیروهای خارجی گرفته تا ارسال تسلیحات پیشرفته و اکنون آزمایش رباتهای انساننما در میدان نبرد، نشان میدهد که این جنگ بیش از آنکه به سمت راهحل سیاسی حرکت کند، در مسیر پیچیدهترشدن و گسترش ابعاد نظامی قرار گرفته است. در این میان، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که سیاستهای توسعهطلبانه ناتو در سالهای گذشته و بیتوجهی به نگرانیهای امنیتی روسیه، یکی از عوامل اصلی شکلگیری بحران کنونی بوده است. پس از آغاز جنگ نیز کشورهای عضو ناتو بهجای تمرکز بر ابتکارات دیپلماتیک و ایجاد بسترهای لازم برای مذاکره، عمدتاً بر افزایش کمکهای نظامی و گسترش حمایتهای تسلیحاتی از کییف متمرکز شدهاند، رویکردی که اگرچه با هدف تقویت موقعیت اوکراین دنبال شده، اما در عمل به تداوم درگیری، افزایش تلفات انسانی و کاهش فرصتهای دستیابی به آتشبس منجر شده است. ورود فناوریهای جدید نظامی و گسترش دامنه مداخله بازیگران خارجی نیز خطر سرایت بحران به سایر مناطق اروپا را افزایش داده و چشمانداز صلح پایدار را دورتر از گذشته نشان میدهد.