سنگاندازی آمریکا این بار در مسیر تشکیل کابینه عراق!
سرويس خارجي-
در حالی که پارلمان عراق خود را برای رأی اعتماد به دولت جدید این کشور آماده میکند، گزارشها از افزایش فشارهای آمریکا با هدف تاثیر در چیدمان کابینه حکایت میکنند. عراق پیش از این در مقابل فشارهای آمریکا کوتاه آمده و نامزد اصلی برای نخست وزیری را تغییر داده بود!
ماهها کشمکش و انتظار برای تعیین نخستوزیر جدید عراق، پیچیدگی و حساسیت فضای سیاسی این کشور را آشکار کرد؛ فضایی که همواره تحت تأثیر فشارهای آمریکا قرار داشته است. در نهایت، چارچوب هماهنگی نیروهای سیاسی شیعه عراق، تحت تاثیر فشارها و تهدیدها و تحریمهای آمریکا، «علی فالح کاظم زیدی» را جایگزین «نوری مالکی» به عنوان نامزد نخستوزیری کرد. اما این عقبنشینی مقابل آمریکا باعث توقف آمریکاییها نشد و حالا خبر رسیده است که آمریکا دوباره با اهرم فشار و تهدید، تلاش دارد در چیدن کابینه نخستوزیر نیز مداخله کند!
در انتخابات پارلمانی اخیر عراق بخش قابلتوجهی از مردم به جریانهای نزدیک به مقاومت رأی داده و اراده سیاسی خود را به نمایش گذاشتند و قرار بود «نوری مالکی» پست نخستوزیری عراق را برعهده بگیرد. اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور سودایی آمریکا، در موضعگیری علنی خود در شبکه اجتماعی ایکس، نهتنها با این گزینه مخالفت کرد، بلکه با لحنی تهدیدآمیز و با ابزارهایی مثل «اقتصاد» و «امنیت» تلاش کرد بر روند سیاسی عراق فشار وارد کند. پس از آن نیز نشانههای دخالت مستقیم واشنگتن در معادلات داخلی عراق آشکارتر شد، تا جایی که نامهای دیگری مانند «باسم بدری» برای نخستوزیری مطرح شدند و در نهایت گزینهای متفاوت مورد توافق قرار گرفت. این روند، بار دیگر واقعیتی قدیمی را یادآوری میکند: آمریکا همواره تلاش کرده است مسیر تحولات سیاسی کشورها را مطابق منافع خود هدایت کند و مانع شکلگیری دولتی شود که کاملاً برآمده از اراده مستقل مردم باشد و چنانچه در مقابل او کوتاه بیایید، باز هم جلوتر خواهد آمد.
به گزارش ایسنا، منابع سیاسی عراقی و اعضای ائتلاف حاکم چارچوب هماهنگی شیعیان از افزایش فشارهای مستقیم آمریکا بر بغداد در آستانه تشکیل دولت جدید به ریاست علی زیدی خبر میدهند، فشارهایی که به گفته این منابع، با تهدید به اعمال تحریمهای اقتصادی و مالی گسترده همراه شده است. روزنامه العربیالجدید به نقل از منابع سیاسی در بغداد گزارش داده است که واشنگتن مجموعهای از شروط و «خطوط قرمز» را برای همکاری با دولت آینده عراق تعیین و تأکید کرده است که عدم پایبندی بغداد به این مطالبات میتواند به اعمال تحریمهای جدید علیه عراق منجر شود. به گفته این منابع، آمریکا خواستار محدودسازی نفوذ گروههای مقاومت در ساختار سیاسی و امنیتی عراق، انحلال یا بازسازی برخی تشکیلات مسلح، جمعآوری سلاحهای سنگین، محاکمه عاملان حمله به سفارت آمریکا در بغداد و حذف چهرههای نزدیک به گروههای مقاومت از ساختار دولت شده است.
باز هم زبان تهدید
یکی از اعضای چارچوب هماهنگی گفته است که واشنگتن این مطالبات را نه در قالب حمایت از دولت عراق، بلکه در قالب تهدید به تحریم مطرح کرده و چنین سطحی از فشار از زمان اشغال عراق در سال ۲۰۰۳ بیسابقه توصیف میشود. در مقابل، جریانهای نزدیک به مقاومت معتقدند اجرای سناریوی خلع سلاح گروههای مقاومت میتواند عراق را وارد درگیری داخلی و بحران امنیتی گسترده کند. به گفته منابع نزدیک به این جریانها، بسیاری از احزاب شیعه بر این باورند که اقدام قهری علیه گروههای مقاومت میتواند خونریزی بهدنبال داشته باشد. در همین چارچوب، برخی چهرههای سیاسی عراق طرحهایی برای بازسازی ساختار حشدالشعبی و ادغام تدریجی آن در ساختارهای رسمی دولت ارائه کردهاند.
طبق این طرحها، تسلیحات گروههای مسلح میتواند در انبارهای تحت نظارت دولت نگهداری شود؛ مشابه سازوکاری که برای ارتش و پلیس عراق وجود دارد. گزارشها همچنین حاکی از آن است که علی زیدی کمیتهای ویژه متشکل از هادی عامری، قیس خزعلی، احمد اسدی، محمد شیاع سودانی و برخی نمایندگان گروههای مقاومت تشکیل داده تا درباره نحوه مدیریت فشارهای آمریکا و آینده ساختار گروههای مقاومت رایزنی کند.
نگرانی از تحریمهای اقتصادی
طبق این گزارش، در کنار فشارهای امنیتی، نگرانی اصلی بغداد به حوزه اقتصاد بازمیگردد. اقتصاد عراق بهشدت به سیستم مالی آمریکا وابسته است و درآمدهای نفتی این کشور از سال ۲۰۰۳ در حسابهایی تحت نظارت فدرال رزرو آمریکا نگهداری میشود. منابع اقتصادی عراق هشدار دادهاند که هرگونه محدودیت آمریکا بر انتقال دلار یا درآمدهای نفتی میتواند اقتصاد این کشور را با بحران شدید ارزی مواجه کند. ماه گذشته نیز تأخیر در انتقال ۵۰۰میلیون دلار از منابع مالی عراق باعث سقوط ارزش دینار در برابر دلار شد؛ مسئلهای که نگرانیها درباره آسیبپذیری اقتصادی عراق در برابر فشارهای آمریکا را افزایش داده است.
در همین حال، جریانهای سنی و کُرد عراق تلاش کردهاند موضعی محتاطانه در قبال فشارهای آمریکا اتخاذ کنند.
برخی چهرههای سیاسی اهل سنت اگرچه بر ضرورت تقویت دولت تأکید دارند، اما همزمان نسبت به اهداف واقعی فشارهای آمریکا ابراز تردید کردهاند. تحلیلگران سیاسی معتقدند دولت آینده علی زیدی با یکی از پیچیدهترین آزمونهای سیاسی و امنیتی عراق در سالهای اخیر مواجه خواهد بود، آزمونی که در آن باید میان حفظ انسجام داخلی، کنترل بحران گروههای مقاومت و پاسخ به فشارهای واشنگتن و متحدان غربی توازن برقرار کند.
توطئه علیه مقاومت عراق
العربیالجدید در ادامه آورده است، گروههایی مانند «کتائب حزبالله»، «النجباء» و «کتائب سیدالشهداء» هرگونه خلع سلاح یا کاهش نقش نظامی خود را رد کردهاند. این گروهها تأکید دارند که سلاح مقاومت بخشی از ساختار دفاعی عراق است و در شرایط کنونی، کنار گذاشتن آن به معنای تضعیف امنیت ملی عراق خواهد بود. در همین زمینه، شیخ «کاظم فرطوسی»، سخنگوی کتائب سیدالشهداء، در گفتوگو با العربیالجدید تصریح کرده است که فشارهای آمریکا با هدف بازطراحی ساختار امنیتی عراق براساس منافع واشنگتن انجام میشود. او تأکید کرد که هرگونه بحث درباره انحلال گروههای مقاومت یا کاهش توان نظامی آنها «کاملاً مردود» است و این گروهها سلاح خود را تضمینی برای دفاع از عراق و مقابله با تهدیدات خارجی میدانند. فرطوسی همچنین هشدار داد که فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی آمریکا باعث عقبنشینی گروههای مقاومت نخواهد شد و آینده این پرونده باید در چارچوب گفتوگوهای داخلی عراق و بدون دخالت خارجی تعیین شود.