فجیره؛ از حیاتیترین بنادر انرژی جهان، بدون نفتکش!
سرویس خارجی-
تصاویر جدید ماهوارهای نشان میدهد صادرات نفت از «فجیره» پس از اصابت پرتابههای ناشناس تحتتأثیر قرار گرفته و این بندر که از حیاتیترین بنادر انرژی جهان است، حالا، بدون نفتکش مانده است.
در روزهای اخیر (اوایل ماه مه ۲۰۲۶)، بندر فجیره امارات که یکی از مهمترین مراکز صادراتی نفت و سوخت منطقه بهشمار میرود، شاهد دو حادثه امنیتی جداگانه بوده است. ابتدا حمله پهپادی به منطقه صنایع نفتی فجیره باعث آتشسوزی شد که مقامات اماراتی آن را به ایران نسبت دادهاند و مقامات ایران آن را قویاً رد کردند؛ در این رویداد سه شهروند هندی مجروح شدند و نیروهای دفاع هوایی امارات چندین موشک کروز و پهپاد ورودی را رهگیری کردند. کمی بعد، در شامگاه یکشنبه، یک نفتکش در فاصله حدود ۷۸ مایل دریایی شمال فجیره در آبهای خلیج عمان هدف پرتابههای ناشناس قرار گرفت که براساس گزارش سازمان Maritime Trade Operations انگلیس، خدمه کشتی سالم هستند، آسیب محیطزیستی گزارش نشده و منشأ دقیق این پرتابهها نیز همچنان نامعلوم است. این حوادث در بستر تنشهای فزاینده منطقهای پس از برقراری آتشبس موقت میان آمریکا و ایران رخ داده و نگرانیهای جدی درباره امنیت مسیرهای جایگزین تنگه هرمز ایجاد کرده است. تحقیقات درباره جزئیات، مسئولیت و عوامل دخیل در این حملات همچنان ادامه دارد و اما همین تیرهای ناشناس! کافی بود که این بندر را از فعالیت بیندازد.
بندر استراتژیک، اما خالی!
با توجه به تصاویر جدید ماهوارهای به نظر میرسد صادرات نفت از فجیره پس از اصابتِ چند روز گذشته پرتابههای ناشناس به شکل قابلتوجهی تحتتأثیر قرار گرفته است. در زمان حاضر تنها ۲ نفتکش در نزدیکی بندر فجیره حضور دارند و فقط یک کشتی VLCC در محل پهلوگیری از ترمینال بندر دیده میشود. پیشبینی میشود با این وضعیت ماه آینده صادرات نفت خام امارات مجدداً کاهش پیدا کند. این در حالی است که تولید نفت خام این کشور در ماه مارس هم نسبت به ماه قبل بیش از ۴۵درصد کاهش یافته بود. این اخبار در شرایطی مطرح میشود که آن موقع، یعنی در زمان وقوع حملات، همچنین خبری آمد که مدعی بود یک حمله ترکیبی و هماهنگ سایبری و موشکی، بندر فجیره را هدف قرار داده است.
تنش میان قاهره و ابوظبی
یک رسانه عربزبان فاش کرد که اختلافنظر بر سر جنگ ایران، روابط قاهره و ابوظبی را وارد مرحلهای تازه کرده است و نشانههایی از فشار اقتصادی و محدودیت علیه شهروندان مصری در امارات دیده میشود. روزنامه لبنانی الاخبار نوشت: «گزارشها حاکی از افزایش تنش میان مصر و امارات در پی تفاوت مواضع دو کشور درباره جنگ تجاوزکارانه آمریکایی- صهیونیستی علیه ایران است؛ اختلافی که به اقدامات عملی از سوی ابوظبی منجر شده است. امارات با اتخاذ سیاستهایی از جمله محدودیت در صدور ویزا برای شهروندان مصری و آغاز روند اخراج برخی از آنها، تلاش کرده است فشارهایی را بر قاهره وارد کند. گفته میشود شرایط جدیدی برای صدور ویزا تعیین شده و در مواردی حتی درخواست افرادی که سابقه سفر بدون مشکل داشتهاند نیز رد شده است.» همچنین گزارشهایی از اطلاعرسانی به هزاران مقیم مصری برای ترک این کشور طی مهلتی مشخص منتشر شده است. چند روز پیش نیز خبر آمده بود که امارات دهها هزار پاکستانی شیعه را اخراج کرده و تمامی ثروتشان را از آنها گرفته است. امارات در کنار اخراج ۱۵هزار پاکستانی شیعه، همچنین حسابهای بانکی و دسترنج آنها را که در این کشور خلیجفارس ساکن بودهاند از آنها گرفته و بدون آنکه پولی در اختیار داشته باشند، آنها را به کشور مبدأ برگردانده است. به گزارش شبکه خبری فرانس۲۴، این اقدام در پی تنشها بین ابوظبی و اسلامآباد رخ داده است.
امارات در خط انزوا
گفتنی است، در ماههای اخیر (اواخر ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶)، اختلافات میان امارات با عربستان به سطحی بیسابقه رسیده و از رقابت پنهان به درگیری آشکار تبدیل شده است. نقطه اوج این تنشها، اقدامات نیروهای مورد حمایت امارات مانند شورای انتقالی جنوب (STC) در یمن بود که با تصرف مناطق استراتژیک شرقی و مرزی مانند حضرموت و المهره در اواخر ۲۰۲۵ همراه شد؛ ریاض این اقدامات را تهدید مستقیم امنیت ملی خود تلقی کرد و با حملات هوایی به محمولههای تسلیحاتی اماراتی و اولتیماتوم برای خروج نیروهای امارات از یمن پاسخ داد که نهایتاً به خروج امارات انجامید. این شکاف در پرونده سودان نیز عمیقتر شده، جایی که امارات از نیروهای پشتیبانی سریع حمایت میکند در حالی که عربستان و مصر از ارتش سودان پشتیبانی میکنند. رقابت بر سر نفوذ در شاخ آفریقا، از جمله روابط امارات با اتیوپی و «سومالیلند» در مقابل حمایت سعودی-مصری از یکپارچگی سومالی، خروج امارات از اوپک و اوپکپلاس در اوایل ماه جاری میلادی و تفاوت دیدگاهها در قبال رژیم اسرائیل و ثبات منطقهای، رقابت اقتصادی و استراتژیک را تشدید کرده است. عربستان رویکرد امارات را تجزیهطلبانه و تهدیدکننده وحدت عربی میبیند، در حالی که ابوظبی بر استقلال استراتژیک، مدل توسعه دریامحور و نفوذ از طریق بنادر و بازیگران غیردولتی تأکید دارد و شدیداً خود را به رژیم اسرائیل نزدیک میکند.این مسیر پرتنش، خطر انزوای تدریجی امارات را در جهان عرب افزایش داده است. همسویی نزدیک ابوظبی با رژیم اسرائیل، حمایت از نیروهای جداییطلب و رویکرد مداخلهجویانهاش در شاخ آفریقا و سودان، با حساسیتهای مصر، سودان و سایر کشورهای عربی مانند عمان، قطر و حتی ترکیه تعارض پیدا کرده و آنها را به سمت محور سعودی سوق داده است. مصر که بهطور سنتی متحد امارات بود، اکنون در بسیاری از پروندهها دیدگاههای همسو با ریاض دارد و حتی در برخی موارد میان دوطرف نقشآفرینی میکند. این سیاست بهاصطلاح مستقل (شما بخوانید: آمریکایی-اسرائیلی غلیظ!) و گاه تهاجمی میتواند به تضعیف جایگاه آن در شورای همکاری خلیجفارس، کاهش حمایتهای جمعی عربی در برابر تهدیدهای خارجی (مانند تنشهای با ایران) و محدودیت نفوذ منطقهای منجر شود. تحلیلگران هشدار میدهند که بدون مدیریت این شکافها، ابوظبی ممکن است علیرغم حفظ قدرت مالی، از ائتلافهای گستردهتر عربی و اسلامی دور بماند و هزینههای استراتژیک و امنیتی بالایی بپردازد و همان قدرت مالی را نیز به مرور از دست بدهد.