فرار سرمایه از بورسهای جهان همزمان با احتمال جیرهبندی مواد غذایی در اروپا
سرویس اقتصادی-
بازارهای سهام جهانی به دلیل تنشهای سیاسی و نظامی در غرب آسیا و تأثیرات آن بر اقتصاد جهانی که باعث نگرانی سرمایهگذاران شده وارد فاز فروش گسترده شدند.
به گزارش کیهان، بسته شدن تنگه هرمز به روی دشمنان ایران، موجب افزایش قیمت نفت و به تبع آن ایجاد تورم و فشار اقتصادی مخصوصاً برای کشورهای غربی شده، بهطوری که خطر جیرهبندی مواد غذایی در اروپا احساس شده و سرمایهها از بورسهای جهان به طرف طلا، فراری شدهاند.
به خبرگزاری فارس، بر اساس گزارش بلومبرگ، بازارهای سهام جهانی به دلیل تنشهای سیاسی و نظامی در خاورمیانه و تأثیرات آن بر اقتصاد جهانی وارد فاز فروش گسترده شدند. در این میان، شاخصهای بازارهای نوظهور و آسیایی بیشترین افت را تجربه کردند. بهویژه، شاخص بورس چین و هند به دلیل وابستگی به صادرات و تأمین انرژی از مناطق متأثر از جنگ، با کاهش چشمگیری مواجه شدند.
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که این تنشها میتواند به افزایش قیمت نفت و سایر کالاهای اساسی منجر شود که خود میتواند فشار بیشتری بر اقتصادهای جهانی وارد کند. همچنین، با توجه به عدم قطعیتهای سیاسی، بسیاری از سرمایهگذاران به سمت داراییهای امنتر مانند طلا روی آوردهاند.
در ایالات متحده، بازارها نیز تحت تأثیر این تحولات قرار گرفتند و شاخصهای اصلی مانندSP 500 و داوجونز با کاهش قابل توجهی مواجه شدند. به گفته کارشناسان، این روند میتواند ادامه یابد تا زمانی که وضعیت در خاورمیانه روشنتر شود.
ادامه التهاب در بازار انرژی
بازار انرژی هم از تبعات جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، همچنان تاثیر میگیرد. آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد تا پایان سال ۲۰۲۷ بحران الانجی جهان ادامه دارد. بنا بر اعلام این نهاد بینالمللی، فشارهای وارد بر عرضه گاز طبیعی مایع در نتیجه اختلالها و خسارات ناشی از جنگ علیه ایران است. همچنین به گزارش خبرگزاری تسنیم، نیویورک تایمز در تحلیلی هشدار داده که بحران گازوئیل بهمراتب جدیتر از افزایش قیمت بنزین شده و میتواند فشار بیشتری به اقتصاد جهانی وارد کند.
طبق این گزارش، از زمان آغاز جنگ آمریکا علیه ایران، قیمت گازوئیل حدود 45 درصد رشد کرده؛ در حالی که افزایش قیمت بنزین حدود 35 درصد بوده است. پیشبینیها نشان میدهد قیمت هر گالن گازوئیل ممکن است به بیش از پنج دلار و 80 سنت برسد؛ در حالی که بنزین حدود چهار دلار و 30 سنت خواهد بود.
اهمیت گازوئیل فراتر از سوخت خودروهاست و با بالا رفتن هزینه حملونقل، هزینه تولید و توزیع همه کالاها بالا میرود. در شرایطی که بسیاری از کشورها درگیر کنترل تورم هستند؛ ادامه این روند میتواند زنجیره تأمین را مختل کرده و موج جدیدی از افزایش قیمتها را در ماههای آینده رقم بزند.
احساس اثر تحریم در اروپا
همچنین با کاهش یا توقف صادرات سوخت جت و نفت کوره از منطقه خاورمیانه، شکاف بزرگی در عرضه جهانی ایجاد شده که هیچ کشور دیگری توان جبران سریع آن را ندارد. بنابراین، جهش ۶۹ درصدی قیمت سوخت جت در پی تنشهای منطقهای، خطوط هوائی آمریکا را ناچار به گرانی ۱۴ درصدی بلیتها در آستانه سفرهای تابستانی کرده است.
در پی تنشهای منطقهای و وقوع جنگ، بهای سوخت جت با جهشی خیرهکننده از دو دلار و 50 سنت به چهار دلار و 23 سنت رسیده است. از آنجایی که سوخت بهطور میانگین ۲۵ درصد از هزینههای جاری ایرلاینها را تشکیل میدهد، این نوسان شدید باعث رشد ۱۷ درصدی در کل هزینههای عملیاتی شرکتهای هواپیمایی شده است.
همچنین نشریه آتلانتیک در گزارشی اشاره میکند که تنش با ایران قیمت پلاستیک و کالاهای مصرفی از قطعات خودرو تا اسباببازی را به مرز انفجار رسانده است. با افزایش بهای مواد پایهای نظیر پلیاتیلن و پلیپروپیلن، صنایع استراتژیک از جمله خودروسازی، پوشاک، تجهیزات پزشکی و اسباببازی با شوک هزینهای مواجه شدهاند. ضمن اینکه بحران کود در جهان و مخصوصاً اروپا همچنان وجود دارد؛ بهطوری که کریستین لاگارد؛ رئیس بانک مرکزی اروپا، از احتمال جیرهبندی غذا در اروپا خبر میدهد. اروپا، حالا تاثیر تحریم و محدود کردن را از طریق محدودیتهای حملونقل در تنگه هرمز، احساس میکند.
البته ممکن است برخی کشورها، تاثیر بسته شدن تنگه هرمز را دیرتر احساس کنند؛ به عنوان مثال، وزیر بازرگانی ژاپن تصریح کرد: «مصرفکنندگان ژاپنی احتمالا از حدود ماه ژوئن (خرداد) تاثیر جنگ با ایران را در قبوض برق و گاز طبیعی خود مشاهده خواهند کرد.»
گفتنی است، قیمت بنزین در ژاپن، با شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به بالاترین حد خود رسید بهطوریکه در اواخر اسفند توکیو مجبور شد یارانههایی را برای محصولات سوختی برای تثبیت قیمت بنزین در حدود ۱۷۰ ین (یک دلار و 10 سنت) در هر لیتر اعمال کند. ژاپن بیش از
۹۵ درصد نفت خود را از غرب آسیا تامین میکند.