پیشبینی صندوق بینالمللی پول از شرایط اقتصادی کشورها در سال 2026
سرویس خارجی-
صندوق بینالمللی پول تصویر تازهای از اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶ ترسیم کرده که نشان میدهد دوران سلطه مطلق اقتصادهای غربی به پایان رسیده و اقتصادهای نوظهور آسیایی، آمریکای لاتین و اوراسیا در حال تصاحب سهم بیشتری از اقتصاد جهانی هستند؛ تحولی که فرصتهای جدیدی برای ایران ایجاد میکند.
صندوق بینالمللی پول در جدیدترین گزارش «چشمانداز اقتصاد جهانی» خود، رتبهبندی اقتصادهای برتر جهان را برای سال ۲۰۲۶ بر پایه تولید ناخالص داخلی (GDP) به روش برابری قدرت خرید (PPP) منتشر کرد. این شاخص، برخلاف اندازهگیری اسمی دلاری، قدرت خرید واقعی داخل هر کشور را در نظر میگیرد و تصویری دقیقتر از حجم واقعی فعالیت اقتصادی، سطح زندگی و ظرفیت تولید ارائه میدهد. بر این اساس، اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۲۲ تریلیون دلار به ارزش PPP ارزش خواهد داشت و توزیع قدرت اقتصادی به سمت اقتصادهای نوظهور در حال جابهجایی است.
اقتصادهای قوی و نوظهور
رتبهبندی اقتصادهای برتر جهان در سال ۲۰۲۶ بر اساس GDP به روش PPP، به تریلیون دلار اینگونه میشود: چین؛ آمریکا؛ هند؛ روسیه؛ ژاپن؛ آلمان؛ اندونزی؛ برزیل و.... در ادامه این فهرست ترکیه؛ ایتالیا؛ مکزیک؛ کرهجنوبی؛ اسپانیا؛ عربستان؛ کانادا؛ مصر؛ نیجریه و لهستان قرار دارند. چین با اختلاف چشمگیری در صدر قرار دارد و سهم آن از اقتصاد جهانی به بیش از ۱۹درصد میرسد. این کشور با تکیه بر تولید صنعتی عظیم، زیرساختهای گسترده و بازار داخلی بزرگ، همچنان موتور اصلی رشد اقتصاد جهان است. آمریکا همچنان دومین اقتصاد بزرگ باقی میماند، اما فاصله آن با چین افزایش یافته و سهم آن به حدود ۱۴درصد محدود شده است. این موضوع نشاندهنده پایان دوران سلطه مطلق اقتصادهای غربی است.
آنطور که «ایرنا» نوشته است، هند با جهش به رتبه سوم این رتبهبندی دست یافته است. رشد سریع جمعیت، دیجیتالسازی، خدمات فناوری و اصلاحات ساختاری، این کشور را به رقیب جدی چین تبدیل کرده است. پیشبینی میشود هند در سالهای آتی حتی سریعتر از چین رشد کند و تا اواسط دهه ۲۰۳۰ به دومین اقتصاد بزرگ جهان برسد. یکی از نکات جالب توجه، صعود روسیه به رتبه چهارم است. علیرغم چالشهای ژئوپلیتیک و تحریمها، اقتصاد این کشور با تکیه بر منابع طبیعی، تولید انرژی و انطباق با شرایط جدید، جایگاه محکمی در میان غولهای اقتصادی حفظ کرده است. این رتبه، اهمیت PPP را به خوبی نشان میدهد؛ زیرا در اندازهگیری اسمی، روسیه رتبه پایینتری دارد، اما قدرت خرید واقعی داخل کشور و هزینههای پایینتر، جایگاه آن را ارتقا میدهد. گفتنی است، اقتصادهای بزرگ بعضاً دشواریهای پیشروی خود دارند. چندی پیش، رئیس آژانس بینالمللی انرژی با توجه به تأثیرات تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، اعلام کرده بود که جبران کاهش تولید نفت و گاز حدود دو سال طول خواهد کشید. این جدول زمانی مهم است زیرا بازارها هنوز این اختلال را موقتی میدانند. اما اینطور نیست. میادین نفتی، پالایشگاهها و خطوط لوله در سراسر خلیجفارس آسیب دیدهاند. تنگههرمز نیز تا حد زیادی بسته شده و یک مسیر مهم صادرات نفت خام و سوخت را قطع کرده است. این اختلالات در مجموع صدها میلیون بشکه از بازار حذف کردهاند.
اقتصادهای پیشرفته، اما کُند
در میان اقتصادهای پیشرفته، ژاپن، آلمان، فرانسه و «بریتانیا» همچنان در جمع ۱۰ اقتصاد برتر حضور دارند، اما رشد کندتر آنها در مقایسه با اقتصادهای نوظهور، سهم نسبیشان را کاهش داده است. در مقابل، اندونزی و برزیل به عنوان دو اقتصاد بزرگ جنوب جهانی، با بهرهگیری از منابع طبیعی، جمعیت جوان و بازارهای داخلی رو به گسترش، به سرعت در حال صعود هستند. ترکیه نیز با قرار گرفتن در رتبه ۱۱، به عنوان یک اقتصاد پویای منطقهای، جایگاه خود را تثبیت کرده است. این رتبهبندی، تصویری از یک جهان چندقطبی اقتصادی ارائه میدهد. دیگر اقتصادهای غربی به تنهایی تعیینکننده قواعد جهانی نیستند و صدای اقتصادهای نوظهور از آسیا تا آمریکای لاتین و خاورمیانه پررنگتر شده است.
فرصتی برای ایران
این جابهجایی، فرصتهایی برای تجارت، سرمایهگذاری و همکاریهای جدید ایجاد میکند. کشورهای در حال توسعه که بتوانند از زنجیرههای تأمین جهانی، فناوری و انرژیهای نو بهره ببرند، میتوانند جایگاه خود را ارتقا دهند. از منظر ایران، این گزارش حاوی پیامهای مهمی است. قرار گرفتن همسایگان و شرکای سنتی مانند روسیه، ترکیه، عربستان، مصر و هند در میان ۲۰ اقتصاد برتر، اهمیت تقویت روابط اقتصادی با این کشورها را دوچندان میکند. تمرکز بر دیپلماسی اقتصادی، تنوعبخشی به شرکای تجاری و استفاده از ظرفیتهای PPP برای ارزیابی دقیقتر بازارهای هدف، میتواند به سیاستگذاران کمک کند تا در این تحولات جهانی، موقعیت بهتری برای کشور ایجاد کنند.