شرق: جهش خیرهکننده تورم نتیجه تصمیم ارزی دولت بود
«اصلاحات ارزی موسوم به جراحی اقتصادی دولت، به کالاهای وارداتی شوک تورمی درخور توجهی وارد کرد؛ تازهترین گزارش مرکز آمار، حاکی از آن است که نرخ تورم کالاهای وارداتی در پاییز امسال سهرقمی شده و جهشی خیرهکننده داشته است». روزنامه شرق از روزنامههای حامی دولت، با انتشار ارزیابی فوق نوشت: ادعای اصلاحات ارزی به در بسته خورد. مسعود پزشکیان از همان لحظاتی که شبانه روی آنتن صداوسیما رفت تا از برنامههای انتخاباتی خود بگوید، جملاتی به زبان آورد که مشخص شد بنا دارد طرح موسوم به «جراحی اقتصادی» را دنبال کند. پزشکیان و مشاوران اقتصادی او، از همان ابتدای تبلیغات ریاستجمهوری مفاهیم اقتصاد بازار را دستاویز قرار دادند.
در این دولت مذاکرات هستهای به نقطه روشنی نرسید و اقتصاد ایران که بهشدت به فروش نفت وابسته است، گرفتار تکانههای سیاسی شد. دولت برای افزایش درآمد خود، تلاش کرد با مفاهیم بازار آزاد، قیمت انواع کالا و خدمات را افزایش دهد و برای خود درآمدی دستوپا کند.
وامگرفتن از عبارت «آزادسازی قیمت» در حالی بود که بخش عمده اقتصاد در دست دولتیها و شبهدولتیهاست و آزادسازی قیمت میتوانست درآمد دولت را از بنگاهداری افزایش دهد؛ رخدادی که هیچگونه نسبتی با اقتصاد بازار ندارد. در دولت زمزمههای تکنرخیکردن ارز و حذف ارز ترجیحی بالا گرفت و در اولین گام، دولت ارز نیمایی را حذف کرد.
این اقدام موجب شد بهای ارز در بازار غیررسمی به آستانه صد هزار تومان برسد. ماجرا به همینجا ختم نشد و دولت اعلام کرد بنا دارد ارز ترجیحی را حذف کند. شمسالدین حسینی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، اما در واکنش به این دسته از اقدامات دولت که آن را با عنوان اصلاحات اقتصادی و قیمتی انجام میدهد، اعلام کرد علت واقعی این ماجرا آن است که دولت ارزی در اختیار ندارد که بهعنوان ارز ترجیحی بپردازد. البته این ادعای حسینی را میتوان در وضعیت تخصیص ارز برای واردات کالا هم ردیابی کرد. واردکنندگان انواع کالا میگویند که مدتزمان ثبت سفارش کالا تا تخصیص ارز واردات در سال 1400 چیزی حدود سه ماه بود، اما حالا این بازه زمانی به هفت ماه رسیده است. مجموع این اتفاقات قیمت دلار را در بازار از 160 هزار تومان گذرانده و حالا نمود تورمی اینگونه تصمیمات موسوم به جراحی اقتصادی در آمار رسمی کشور خود را نشان داده است.
مرکز آمار، نرخ تورم کالاهای وارداتی و صادراتی را در فصل پاییز 1404 منتشر کرد که بر این اساس، کالاهای وارداتی جهش تورمی کمسابقهای را تجربه کرده و نرخ تورم آنها سهرقمی شده است. در پاییز 1404، شاخص قیمت کل کالاهای وارداتی مبتنی بر دادههای ریالی به عدد 2215.5 رسیده است که نسبت به فصل قبل، تورم فصلی 9.7 درصد، نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) 167.8 درصد و در چهار فصل منتهی به فصل جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) 147.2 درصد افزایش داشته است.
در همین زمینه، بهاالدین حسینیهاشمی، اقتصاددان میگوید: جهش تورمی کالاهای وارداتی در پاییز امسال تقریباً بیسابقه است و به هیچ دوره زمانی شباهت ندارد. این جهش تورمی محصول سیاستهای موسوم به اصلاحات ارزی مانند تکنرخیکردن ارز یا حذف ارز ترجیحی است.