ترسی که منشأ آن قدرت ایران است (یادداشت روز)
جنگ با ایران به یک بگو مگوی کامل در آمریکا و در رژیم غاصب اسرائیل تبدیل شده و همه سطوح آن اعم از دولت، نخبگان و شهروندان را دربر گرفته است. بر این اساس گفتوگوی اخیر ترامپ و نتانیاهو در واشنگتن بدون جمعبندی و تصمیم مشخص به پایان رسید و ۲۶ بهمن، «جان مرشایمر» استاد سرشناس علوم سیاسی آمریکا گفت «نه آمریکا و نه اسرائیل راهبرد نظامی مؤثر برای پیروزی سریع در جنگ با ایران ندارند و واقعاً هم هیچ راهبردی برای پیروزی در جنگ وجود ندارد. ترامپ میداند حتی پیروزی در یک جنگ طولانی تضمین شده نیست لذا ناچار است به تدریج از گزینه نظامی فاصله بگیرد.» به همین دلیل میبینیم که ترامپ طی روزهای اخیر بیش از آنکه آدرس ناوها و یا هواپیماهای اعزامی به منطقه را بدهد، از ضرورت موفقیت مذاکرات با ایران حرف میزند و البته فعلاً آنچه در مذاکرات فهرست میکند همانهایی است که درباره تحقق آنها از طریق جنگ بهشدت تردید دارد.
جامعه آمریکا با درجه بالایی نگران وقوع دوباره جنگ با ایران است. طی یک ماه گذشته -اوایل ژانویه تا اوایل فوریه- لااقل سه نظرسنجی معتبر در جامعه آمریکا درباره جنگ با ایران انجام شده که در هر سه، مخالفت با جنگ علیه ایران بسیار بالا بوده است. نظرسنجی فراگیر دانشگاه مریلند به همراه مؤسسه ssrs، پنج تا نه فوریه -۱۶ تا ۲۰ بهمن- بیانگر آن است که تنها ۲۱ درصد از پاسخدهندگان آمریکایی از آغاز حمله به ایران حمایت کردهاند. نظرسنجی economist yougov، سی ژانویه تا دو فوریه هم میگوید تنها ۲۸ درصد جامعه آمریکا موافق اقدام نظامی علیه ایران هستند. نظرسنجی دانشگاه کوینیپیاک در اوایل ژانویه، زمانی که ترامپ گفت آمریکا آماده و مسلح میباشد، بیانگر آن است که تنها ۱۸ درصد شهروندان از مداخله در امور ایران حمایت کردند و ۷۰ درصد تصریح کردند که با آن مخالفند. این در حالی است که بر اساس نظرسنجی مؤسسه صاحبنام «گالوپ» در سال ۲۰۰۳، ۷۲ درصد آمریکاییها از حمله به عراق حمایت کردهاند.
در این بین تکاپویی علیه جنگ در کنگره آمریکا هم بالا گرفته است؛ دو روز پیش «درایت اوانس» نماینده کنگره آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس نوشت من با تشدید خطرناک تنشها علیه ایران توسط ترامپ مخالفم، او حق اعلام جنگ ندارد. توماس مسی عضو دیگر کنگره از ارائه طرحی با کمک «روخانا» نماینده دیگر خبر داد که کنگره انحصار اعلام جنگ را در دست خود میگیرد. او گفت من و روخانا این رأیگیری را در مجلس نمایندگان هرچه زودتر انجام خواهیم داد. من به «اول آمریکا» رأی خواهم داد که به معنای رأی علیه جنگ بیشتر در خاورمیانه است.
تردید جدی حتی در تیم نزدیک ترامپ هم رسوخ کرده است؛ سیانان بامداد پنجشنبه گذشته گزارش داد ترامپ هنوز هیچ تصمیم نهائی درباره ایران نگرفته است. او همچنان با مشاوران و متحدان خود در مورد بهترین اقدام در مورد ایران مشورت میکند و در جلسات خصوصی گزینههای مختلف را بررسی مینماید. آلن ایر سخنگوی فارسی زبان سابق وزارت خارجه آمریکا در مصاحبه ۳۰ بهمن با اسکای نیوز گفت هر دو طرف آمادهاند و هر دو میدانند طرف دیگر کاملاً آماده جنگ است اما هیچکدام از طرفها جنگ نمیخواهند. در این بین دونالد ترامپ فاش کرد که از ضربات شدید ایران به پایگاهها و نیروهای خود و دولتهای وابسته به آمریکا در شعاع چند هزار کیلومتری اطراف ایران هراسناک است. او روز پنجشنبه گفت «در صورت عدم دستیابی به توافق ممکن است آمریکا از پایگاههای نظامی خود در جزیره دیهگو گارسیا و پایگاه هوائی فیر فورد استفاده کند» که البته مشکلی از آمریکا را حل نمیکند چرا که از یکسو این دو پایگاه از دسترس ایران و بهخصوص نیروی دریایی آن خارج نیست و از سوی دیگر تفاوتی در پاسخ سهمگین ایران در هر اقدام دور یا نزدیک آمریکا علیه آن ایجاد نمیکند. مباحث درباره اصل شدن گزینه مذاکره در برابر گزینه جنگ برای ترامپ و تیم اطراف او از جمله «هگست» وزیر دفاع، تا آنجا پیش رفت که روز چهارشنبه، دیبیسی به نقل از یک مقام آمریکایی ضمن اشاره به احتمال دستیابی به توافق به منظور فریب تیم ایران گزارش داد آمریکا در حال بررسی لغو تحریمهای مالی و بانکی و ممنوعیت فروش نفت علیه ایران است.
بدون آنکه بخواهیم نتایج نظرسنجیهای یک ماه اخیر سه مؤسسه آمریکایی و عدم همراهی ۷۰ تا ۸۰ درصد مردم آمریکا با جنگ را مانع ترامپ در جنگ تلقی کنیم یا مخالفت کنگره با توسل به جنگ از سوی ترامپ علیه ایران را تعیینکننده بدانیم، ترس از جنگ با ایران را میتوانیم به وضوح در ارکان آمریکا از جمله تیم افراطی ترامپ ببینیم. چرا ترامپ و اطرافیان او این همه در رسیدن به جمعبندی درباره جنگ با ایران مشکل دارند؟
پاسخ را باید در قدرت معنوی و مادی ایران جستوجو کرد. مثلاً روز چهارشنبه جی دی ونس معاون ترامپ به بلومبرگ گفته است ترامپ خطوط قرمز را تعیین کرده است اما ایرانیها هنوز حاضر نیستند آنها را بپذیرند و از آنها عبور کنند. پرفسور مرشایمر ۲۶ بهمن گفت ایران نسبت به گذشته -منظور پیش از جنگ ۱۲روزه- در موقعیت قویتری قرار دارد و این مسئله باعث نگرانی اسرائیل شده است. او گفت جنگ با ایران غیر قابل پیروزی است. ترامپ در تله است؛ حمله کند پایگاه داخلی را از دست میدهد، عقبنشینی کند ضعیف دیده میشود. آلن مایر سخنگوی سابق وزارت خارجه آمریکا ۳۰ بهمن گفت «پاسخ ایران قابل محاسبه نخواهد بود. ایران با حجم زیادی از توان خود حمله خواهد کرد و مجموعه اهداف بسیار گستردهای هم دارد. این کشور برای احیای بازدارندگی راهبردی خود همه توان خویش را به کار خواهد گرفت.»
یکی از مشکلات مهم آمریکا این است که ایران خود را برای آخرین جنگ آماده کرده و اینک به چیزی غیر از پیروزی مطلق در آن فکر نمیکند. این در حالی است که روانشناسی ترامپ
بر دو پایه ترساندن و امتیاز مجانی گرفتن استوار است. مشکل دیگر آمریکا این است که راهحلی در برابر اصابت قطعی موشکهای ایران ندارد و حال آنکه تئوري اعلام شده او بر پایه جنگ سریع و بیتلفات قرار دارد. اینها تناقضات جدی ترامپ در تصمیمگیری درمورد ایران است.
یک کارشناس برجسته نظامی و با تجربه عرب میگوید مشکل ناوهای هواپیمابر آمریکا با همه سیستم لایه به لایهای که دارند و از نظر فنی بسیار حفاظت شده طراحی گردیده و با انواعی از ناوشکنهای تهاجمی محافظت میشوند، اما در برابر طراحیهای چند وجهی و متنوع ایران آسیبپذیر هستند. او میگوید پدافند هوائی این ناوشکنها با توجه به حملات از راه دور ایران و نیز در برابر موشکهای زیر سطحی ایران کاری از پیش نخواهند برد.
جان کریاکو افسر سابق اطلاعاتی آمریکا روز ۳۰ بهمن گفت یک ناو هواپیمابر به اندازه یک شهر است و ۲۵ هزار ملوان روی آن حضور دارد تصور کنید اگر یکی از اینها غرق شود و یا حتی آسیب ببیند چه پیامدی خواهد داشت. وب سایت صهیونیستی nziv با اشاره به تهدید اخیر رهبر معظم انقلاب، به تواناییهای فوقالعاده اژدر «حوت» ایران اشاره کرد و نوشت «حوت اژدری با قابلیتهایی مثل سرعت استثنایی و نیروی محرکه ویژه و کلاهک مرگبار و برای سوراخ کردن بدنه شناورهای بزرگ ساخته شده است. حوت چهار برابر سرعت یک اژدر استاندارد سرعت دارد». بعضی از رسانههای دیگر به انواعی از موشکهای تهاجمی ایران اشاره کردهاند که میتوانند به شکلها و از فواصل مختلف و از زمین و دریا شلیک شوند. با توجه به اینکه پایگاههای آمریکایی در کشورهای مجاور ایران و تا حداقل ۲۰۰۰ کیلومتر اطراف آنان، مستقیماً و از ساحل ایران در تیررس قرار دارند و نیز با توجه به اینکه انواعی از شناورهای نظامی ایران قابلیت حمل اکثر این موشکها را دارند و میتوانند تا عمق اقیانوس پیش بروند، راه واقعی فرار روی آمریکا وجود ندارد.
ترامپ اینک به خود میز خیلی بیشتر از گزینههای رو و زیر میز چشم دوخته است تا راه فرار آبرومندانهای برای خود بیابد. مبادا بعضی بنام نجات از جنگ، راه امتیازدهی به دشمن را راهحل بخوانند.
سعدالله زارعی