کارنامه درخشان 12 ساله نانوداروهای ایرانی با تولید 6 ابرداروی ضدسرطان و درمانی

تولید 6 نانوداروی بومی طی 12 سال، ضمن 741میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی، 18هزار میلیارد تومان از هزینه‌های بیمه سلامت کاست.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، در دهه‌های اخیر، فناوری نانو به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی تحول در علوم پزشکی و داروسازی ظهور کرده است.
نانوداروها با بهره‌گیری از ذرات بسیار ریز، امکان دارورسانی هدفمند به بافت‌های بیمار را فراهم می‌کنند؛ فرآیندی که نه‌تنها اثربخشی درمان را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد، بلکه با کاهش دوز مصرفی و عوارض جانبی، کیفیت زندگی بیماران را حفظ می‌کند.
جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر توان متخصصان داخلی، اکنون به یکی از قطب‌های تولید این داروهای پیشرفته تبدیل شده است. گزارش پیش‌رو، روایتی آماری و تحلیلی از موفقیت شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی در تجاری‌سازی نانوداروها و تأثیرات شگرف اقتصادی و اجتماعی آن است. بررسی‌های جدید از وضعیت بازار دارویی کشور نشان می‌دهد که نانوداروهای «ساخت ایران» که حاصل تلاش شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی هستند، علاوه بر شکستن انحصار تولید داروهای استراتژیک، نقش غیرقابل‌انکاری در مدیریت منابع مالی نظام سلامت ایفا کرده‌اند. براساس اطلاعات ثبت‌شده، این داروها طیف متنوعی از درمان‌ها، به‌ویژه در حوزه سرطان را پوشش می‌دهند.
 سبد نانودارویی کشور؛ از درمان سرطان تا سالک
بررسی جزئیات محصولات تولید داخل به تفکیک نام دارو، شرکت سازنده و زمان ورود به بازار، نشان‌دهنده رشد بلوغ فناوری در این حوزه است: سینادوکسوزوم (CinnaDoxosome): این محصول استراتژیک که توسط شرکت «اکسیر نانو سینا» تولید شده، از سال 1391 وارد بازار دارویی کشور شد. کاربرد اصلی این دارو در درمان سرطان‌های پیشرفته سینه، تخمدان و همچنین سرطان پوست است.
- پکلی‌نب (Pacleanb): محصولی از شرکت «نانو دارو پژوهان» که عرضه آن از سال 1395 آغاز شد. این نانودارو نقش مهمی در پروتکل‌های درمانی سرطان سینه، ریه و پانکراس ایفا می‌کند.
- سیناآمفولیش (SinaAmpholish): دستاورد دیگری از شرکت «اکسیر نانو سینا» که در سال 1397 وارد بازار شد و به‌طور اختصاصی جهت درمان نیش پشه سالک تولید شده است.
- پادینکس (Padynex): این دارو توسط شرکت «نانو دارو پژوهان» توسعه یافته و از سال 1400 در دسترس بیماران قرار گرفت. پادینکس برای درمان سرطان سینه و معده کاربرد دارد.
- دپوستیوا (Depostiva): محصول شرکت «نانو دارو پژوهان» با سال ورود به بازار 1401 که راهکاری نوین برای درمان استئوآرتریت زانو محسوب می‌شود.
- تدروکس (Tedrox): جدیدترین دستاورد شرکت «نانو دارو پژوهان» که در سال 1403 عرضه شده و امیدهای تازه‌ای را برای درمان سرطان متاستاتیک سینه و دستگاه گوارش ایجاد کرده است.
 کارنامه درخشان اقتصادی؛ 
صرفه‌جویی ارزی 741 میلیون دلاری
در این گزارش تحلیلی، به‌طور خاص سه نانوداروی ضدسرطان سینادوکسوزوم، پکلی‌نب و پادینکس در بازه زمانی سال‌های 1395 تا 1403 مورد ارزیابی دقیق اقتصادی قرار گرفتند. نتایج حاصل از فروش و اثرات اقتصادی این سه محصول به شرح زیر است: حجم فروش داخلی: 21هزار میلیارد ریال؛ صادرات: 12میلیون دلار ارزآوری برای کشور؛ صرفه‌جویی ارزی: 741میلیون دلار.
برای محاسبه دقیق صرفه‌جویی ارزی این نانوداروها، میزان تولید و مصرف آنها در هر سال براساس اطلاعات شرکت تولیدکننده و همچنین آمارنامه دارویی کشور استخراج شده و معادل دلاریِ تأمین این حجم دارو، براساس متوسط قیمت و فراوانی نمونه‌های خارجی در دسترس محاسبه شده است.
یکی از مهم‌ترین مزایای نانوداروها، کاهش عوارض جانبی است که مستقیماً بر هزینه‌های سربار درمان تأثیر می‌گذارد. به عنوان نمونه، نانوداروی ضدسرطان «سینادوکسوزوم» به واسطه کاهش 30درصدی عوارض قلبی نسبت به نمونه‌های غیرنانویی، منجر به کاهش سه‌هزار میلیارد ریالی هزینه درمان ناشی از عوارض جانبی شده است.
 تحقق عدالت اجتماعی
 و کاهش 18هزار میلیارد تومانی هزینه‌های بیمه
علاوه بر دستاوردهای فنی، این داروها تأثیر عمیقی بر عدالت در سلامت داشته‌اند. طبق برآوردها، تولید این محصولات منجر به کاهش بیش از 18هزار میلیارد تومان (18 همت) در هزینه‌های بیمه‌های سلامت شده است (که بخشی از آن شامل کاهش 181میلیارد ریالی مستقیم در ردیف‌های خاص بودجه‌ای است).
مکانیسم این صرفه‌جویی بدین صورت است که شرکت‌های بیمه برای داروهای وارداتی که نمونه تولید داخل دارند، بسته به نوع دارو، 70 تا 90درصد قیمت «داروی داخلی» را به عنوان سهم بیمه پرداخت می‌کنند. این در حالی است که اگر دارویی مشابه داخلی نداشته باشد، بیمه ملزم به پرداخت همین سهم از «قیمت داروی خارجی» است که هزینه‌های سازمان‌های بیمه‌گر را به‌شدت افزایش می‌دهد.
از آنجا که قیمت نانوداروهای تولید داخل در مقایسه با نمونه‌های خارجی بسیار کمتر است، این امر دو دستاورد بزرگ به همراه داشته است: کاهش چشمگیر هزینه‌های سازمان‌های بیمه‌گر. تسهیل دسترسی عادلانه اقشار پایین‌تر جامعه به درمان‌های نوین (به دلیل کاهش سهم پرداختی بیمار).
با تولید این داروهای پیشرفته در داخل کشور و عرضه آنها با قیمت‌های بسیار پایین‌تر نسبت به نمونه‌های خارجی، عملاً دسترسی طیف وسیع‌تری از مردم کشور به روش‌های درمانی مدرن فراهم شده است. این دستاورد، فراتر از اعداد و ارقام اقتصادی، از منظر عدالت اجتماعی و امنیت سلامت ملی بسیار حائز اهمیت است.