اگر«سرمایه در گردش» نباشد دام مولد راهی کشتارگاه میشود
دامداران هشدار میدهند؛ پس از حذف ارز ترجیحی و جهش قیمت نهادهها، در صورت تأمین نشدن سرمایه در گردش مجبور به کشتار دام مولد میشوند، تجربهای که در سال ۱۴۰۱ و بعد از حذف ارز ۴۲۰۰ اتفاق افتاد.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ بعد از حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت نهادههای دامی حالا بین تولیدکنندگان گوشت و مرغ یک گزاره مشترک پررنگ شده و آن سرمایه در گردش است.
مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی، اخیراً صراحتاً گفت که کمبود نهاده نداریم و مشکل اصلی، تامین سرمایه در گردش تولیدکنندگان است.
کارشناسان و فعالان صنعت طیور هم توضیح دادند که با جهش هزینههای خوراک و نهاده، پول در گردش واحدها چند برابر شده و اگر تامین نشود، تولید از نفس میافتد.
تسهیلاتی که نمیدهند
اخیراً احمد مقدسی؛ رئیس انجمن گاوداران نیز اظهار داشت: با بانکها که صحبت میکنیم میگویند ما سرمایه و منابع مالی نداریم که بخواهیم الان به شما تسهیلات بدهیم. یکی از مدیران بانک کشاورزی میگفت اگر بخواهیم تسهیلات بدهیم، این خلق پول میکند و خلق پول تورمزاست. او افزود: برای این فاصله سهماههای که الان به وجود آمده و در عمل با آن مواجه هستیم، باید تدبیری اندیشیده شود. یا تسهیلات را سریع در اختیار تولیدکننده قرار دهند یا خود دولت برای سه ماه کالا را در اختیار تولیدکننده بگذارد تا بتواند تولید کند، محصولش را بفروشد، پولش را دریافت کند و بعد تسویه کند.
رئیس انجمن گاوداران تصریح کرد: اگر این اتفاق نیفتد؛ در عمل به پدیدهای میرسیم که میتوان آن را «مادرکشی» نامید. وقتی تولیدکننده چارهای جز فروش گاو ندارد، مجبور میشود آن را بفروشد تا بتواند بقیه دامها را تغذیه کند. از هر ۱۰۰ رأس ممکن است تعدادی را بفروشد تا هفته بعد بقیه بتوانند خوراک داشته باشند. این روند باعث میشود با کاهش تولید از جمله در تولید شیر و گوشت مواجه شویم.
تجربهای که پیش چشم دولت و مجلس بود
در همین زمینه میلاد سالمی؛ کارشناس اقتصادی، به تجربه سال ۱۴۰۱ اشاره کرد و گفت: در تابستان ۱۴۰۱، پس از حذف ارز ترجیحی در خرداد همان سال، قیمتها یکباره جهش کرد. در آن مقطع، قیمت گوشت در تابستان ۱۴۰۱ شروع به کاهش کرد و همه خوشحال بودیم که قیمت گوشت نهتنها دیگر رشد نکرد، بلکه کاهش هم پیدا کرد.
سالمی ادامه داد: در وزارت جهاد کشاورزی، دائماً گزارش تولید میشد که دام مولد در حال کشتار است و عرضه زیاد شده، به همین دلیل قیمت گوشت پایین آمده است. وقتی دام مولد کشتار میشود؛ یعنی چند ماه بعد یا یک فصل بعد، دیگر گوشت کافی در بازار وجود نخواهد داشت و دولت مجبور شد گوشت وارد کند. وقتی گوشت وارد میکنید، یعنی برای کشور مصارف ارزی ایجاد میکنید و همین مسئله دوباره یک شوک قیمتی به بازار گوشت وارد کرد.
او ادامه داد: اینطور نیست که فکر کنیم وقتی تورم مثلاً به ۶۹ درصد رسیده، بعد از آن حتماً پایین میآید. همانطور که در سال ۱۴۰۱ پایین نیامد. چرا پایین نیامد؟ چون شوک اول از سمت حذف ارز ترجیحی و آزادسازی قیمتها بود، اما شوکهای بعدی از محل کاهش عرضه کالاها وارد شد؛ زیرا تولید کاهش پیدا کرده بود.
ارز ترجیحی اصابت کرده بود
گزارش میدانی از بازار گوشت و مرغ یک روز مانده به ماه رمضان نشان میدهد؛ قیمت مرغ حداقل، کیلویی 200 تا 220 هزار تومان است که با نهاده وارداتی با ارز ترجیحی یا ترکیبی تولید شده است. به گفته وزارت جهاد کشاورزی قیمت تمام شده تولید یک کیلوگرم مرغ با نهاده فعلی کیلویی 283 هزار تومان تمام میشود؛ خرید حمایتی از مرغداران به قیمت پایینتر انجام میشود که هشداری برای قیمت در آینده است.
این در حالی است که قیمت مرغ در تابستان و پاییز با ارز ترجیحی کیلویی 80 تا 115 هزار تومان بود و با آغاز زمزمه حذف ارز ترجیحی به 180 هزار تومان رسید و پس از حذف به حداقل 220 هزار تومان رسیده و حالا هزینه تمام شده، 283 هزار تومان شده است. این اعداد و ارقام نشان میدهد؛ ارز ترجیحی، اصابت کرده بود و اگر بازگشت انحصار به واردات نهاده نبود؛ مشکلات تابستان و پاییز امسال برای تامین نهاده با ارز ترجیحی و رانت ناشی از آن، پیش نمیآمد. البته مرغداران، خواهان دریافت تسهیلات وعده داده شده هستند اما پرداخت آن از سوی دولت، به کندی پیش میرود.
بازار گوشت قرمز هم مانند گوشت سفید است. حداقل قیمت ران گوسفندی کیلویی یکمیلیون و ۵۹۰ هزار تومان و سردست گوساله یکمیلیون و ۲۸۰ هزار تومان عرضه میشود. یکی از فروشندگان با اشاره به کاهش مشتریان گفت: «دخل فروشندههای گوشت نسبت به قبل تقریباً یکسوم شده است.»
دنبه گوسفندی هم کیلویی ۵۳۰ هزار تومان قیمت خورده است. فروشندهای علت افزایش تقاضا برای دنبه را چنین توضیح داد: «گرانی روغن مایع باعث شده بعضیها دوباره به دنبه روی بیاورند؛ در فضای مجازی هم خیلی از فوایدش برای سلامتی میگویند.»
قیمت گوشت شتر با قیمت یکمیلیون و ۶۸۰ هزار تومان و شترمرغ یکمیلیون و ۳۸۰ هزار تومان عرضه میشود؛ محصولاتی که بیشتر مشتریان خاص خود را دارند. تخممرغ هم، هر شانه
۳۰ عددی حداقل ۲۸۰ هزار تومان قیمتگذاری شده است.
کمبود تسهیلات و تورم شتابان
گفتنی است؛ اکبر فتحی؛ معاون برنامهریزی و اقتصادی وزیر جهاد کشاورزی چندی قبل گفت: در پی حذف ارز ترجیحی، تاکنون ۲۱۳ هزار میلیارد تومان درخواست تسهیلات دریافت شد که برای ۸۰ هزار میلیارد تومان پرونده تشکیل دادیم و از این میزان تاکنون چهار هزار میلیارد تومان تسهیلات خرید اعتباری به تولیدکنندگان پرداخت شده است (!)
شایان ذکر است، در فصل پاییز 1404، شاخص قیمت تولیدکننده بخش «زراعت، باغداری و دامداری سنتی» نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) 100 و هشت دهم درصد افزایش داشته است. در این فصل شاخص چهار فصل منتهی به فصل جاری نسبت به شاخص دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) با رشد 64 و 9 دهم درصد مواجه بوده است. البته هنوز آمارهای دیماه به بعد و پس از حذف ارز ترجیحی، نیامده است.