گزارش نیویورکتایمز از ورود جهان به عصر خطرناک هستهای
سرویس خارجی-
روزنامه «نیویورکتایمز» با اشاره به «رویکردهای مبهم و تهدیدآمیز رئیسجمهور آمریکا» نتیجه گرفته است که او «خطر آتشافروزی جنگ هستهای و رقابت تسلیحاتی را در جهان تشدید کرده است.»
کارشناسان بر این باورند که مجموع اقدامات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا طی یکسال گذشته در داخل و خارج از آمریکا، به فضائی از «آشوب» دامن زده است که میتواند نتایج بسیار خطرناکی به دنبال داشته باشد. در آمریکا بسیاری معتقدند که اقدامات وی به تشدید نگرانیها از بروز جنگ داخلی و تبدیل آمریکا به یک نظام دیکتاتوری منجر شده است. در سیاستخارحی نیز جنگافروزی، لحن تهاجمی و خروج از توافقات بینالمللی به خصوص در حوزه کنترل تسلیحات کشتار جمعی- به نوشته نیویورکتایمز- خطر آتشافروزی هستهای را در جهان تشدید کرده است. این رسانه آمریکایی ضمن اشاره به تازهترین تحولات میان دو کشور هستهای یعنی آمریکا و روسیه مینویسد: «در ماه فوریه(بهمن)، پیمان استارت نو بین آمریکا و روسیه بهعنوان آخرین محدودیت عمده بر دو زرادخانه هستهای بزرگ جهان، منقضی شد. به جای آن، دولت دونالد ترامپ، در حال جایگزینی سیاست تهدیدهای مبهم و سیاست خطرناک ماجراجویی است که بیانگر یک رقابت تسلیحاتی نامحدود بوده که از اوج جنگ سرد تاکنون مشاهده نشده است».
نیویورکتایمز در ادامه با زیر سؤال بردن رویکرد دولت ترامپ تاکید میکند: «رویکرد ترامپ به این دوران جدید و بیقیدوبند، هم از نظر کلمات و هم از نظر سازوکار، نگرانکننده است. دولت ترامپ به جای حفظ ثباتی که نیم قرن برقرار بوده، در حال بررسی استقرار سلاحهای هستهای بیشتر و شاید بیملاحظهترین آنها، از سرگیری آزمایشهای هستهای زیرزمینی است». این روزنامه آمریکایی مینویسد: «ظاهرا دولت ترامپ فکر میکند وقتی صحبت از تسلیحات هستهای میشود، باید اینگونه رفتار کرد که هرچه بیشتر باشد بهتر است! با لغو پیمان استارت نو، نیروی دریایی آمریکا در حال بررسی این است که آیا لولههای پرتاب غیرفعال زیردریاییهای کلاس اوهایو را بازگشایی و کلاهکهای اضافی را روی موشکهای بالستیک قارهپیما خود بارگذاری کند یا خیر. این اقدامات میتواند زرادخانه مستقر امروز را به بیش از دو برابر برساند. مقامات همچنین ایده یک کشتی جنگی کلاس ترامپ مسلح به موشکهای کروز با قابلیت حمل کلاهک هستهای را مطرح کردهاند.»
به گزارش ایسنا این روزنامه آمریکایی همچنین رفتار دونالد ترامپ در برابر کشورهای اروپایی را زیر ذرهبین برده و در این خصوص مینویسد: «بیاعتنایی ترامپ به متحدان، آنها را نیز تشویق کرده که به گسترش وعدههای هستهای خود فکر کنند. رهبران اروپایی شروع به بحث در مورد این موضوع کردهاند که آیا فرانسه، که دارای سلاح هستهای است، باید با توجه به غیرقابل اعتمادشدن ناگهانی ایالاتمتحده، متعهد به محافظت از سایر بخشهای اروپایغربی در برابر روسیه شود یا خیر. نخستوزیر سوئد نیز اخیراً گفته است تا زمانی که قدرتهای بد سلاح هستهای دارند، دموکراسیها نیز باید بتوانند بازی کنند». نیویورکتایمز چنین نتیجهگیری میکند: «یک چتر هستهای بزرگتر برای هر کشوری، احتمال اینکه یک سوءتفاهم یا اشتباه منجر به ویرانی شود را افزایش میدهد».
هشدار یک اندیشکده
در این بین یک اندیشکده آمریکایی هم از زاویه دیگری به موضوع تشدید تنشهای هستهای بین آمریکا و چین پرداخته و هشدار داده است که چین با افزایش سرعت تولید زیردریاییهای هستهای در آستانه از بین بردن برتری واشنگتن در عرصه قدرت دریایی قرار گرفته است.
اندیشکده «انستیتو بینالمللی مطالعات راهبردی» (IISS) در گزارش خود ضمن برجسته ساختن پیشرفت چشمگیر چین در عرض پنج سال گذشته در زمینه تولید زیردریاییهای هستهای زنگ خطر را از این بابت که این کشور آسیایی سریعتر از آمریکا این زیردریاییها را بهکار میگیرد به صدا در آورد. این اندیشکده در گزارش خود خاطرنشان کرد؛ فرآیند تقویت ناوگان زیردریاییهای هستهای نیروی دریایی چین هم شامل زیردریاییهای تهاجمی و هم شامل زیردریاییهای مجهز به موشک بالستیک شده است. در گزارش مذکور هشدار داده شده برنامه چین برای تولید زیردریاییهای مجهز به نیروی پیشران هستهای در طی بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ هم از نظر تعداد زیردریاییها- ۷ به ۱۰- و هم از جنبه تُناژ (۷۹هزار تُن در برابر ۵۵هزار و ۵۰۰ تُن) از آمریکا پیشی گرفته است. این گزارش با بررسی تصاویر ماهوارهای گرفته شده از کارخانههای ساخت کشتی و زیردریایی چین برآورد خود درباره تولیدات چین ارائه کرده است. این در حالی است که پکن هیچ ارقامی درباره تعداد تسلیحات ناوگان دریایی خود اعلام نمیکند.
براساس گزارش این مؤسسه آمریکایی چین تا اوایل سال ۲۰۲۵ دارای ۱۲ فروند زیردریایی اتمی فعال شامل ۶ فروند زیردریایی مجهز به موشک بالستیک و ۶ فروند زیردریایی مجهز به موشک هدایتشونده یا زیردریایی تهاجمی است. در مقابل آمریکا مجموعا ۶۵ فروند زیردریایی اتمی دارد که ۱۴ فروند از آنها پرتابگر موشک بالستیک هستند. طبق این گزارش، چین همچنین دارای یک ناوگان بزرگ ۴۶ فروندی از زیردریاییهای دیزلی- الکتریکی متعارف است، در حالی که آمریکا فاقد این نوع زیردریاییهاست که برخلاف زیردریاییهای مجهز به نیروی پیشران هستهای، نیازمند سوختگیری منظم هستند. به نوشته سیانان، آمریکا در مقابل این پیشرفت دریایی سریع چین با مشکلات متعددی در صنایع کشتیسازی خود مواجه شده است. سرویس تحقیقاتی کنگره آمریکا (CRS) اخیرا در گزارش جدیدی هشدار داد نیروی دریایی این کشور در دستیابی به هدف ساخت سالانه ۲ فروند زیردریایی تهاجمی کلاس ویرجینیا، با شکست مواجه شده و از سال ۲۰۲۲، کارخانههای آمریکایی تنها با نرخ تولید ۱.۱ تا ۱.۲ محصولاتشان را تحویل دادهاند.
رهبران راست افراطی هم خسته شدند
واشنگتنپست هم در گزارشی به مداخلات گاه و بیگاه ترامپ در امور داخلی سایر کشورها پرداخته و نوشته است: حتی رهبران راست افراطی در جهان نیز از مداخلات ترامپ خسته شدهاند. واشنگتنپست در گزارش خود مینویسد: ترامپ اوایل ماه جاری میلادی «حمایت کامل و قاطع» خود را برای «سانائه تاکایچی» نخستوزیر ژاپن و «ویکتور اوربان»
همتای مجارستانی او ابراز کرد. اما از قانونگذاران عراقی خواست تا از «نوری المالکی»، که به ایران نزدیک است برای پست نخستوزیری حمایت نکنند. سال قبل هم ترامپ از «نصری آسوفرا» در انتخابات ریاست جمهوری هندوراس و «خاویر میلی» در انتخابات آرژانتین حمایت کرد. بعدتر هم واضح گفت که آرژانتین تنها در صورتی وام ۲۰ میلیارد دلاری دریافت میکند که میلی پیروز انتخابات ریاستجمهوری باشد. ترامپ پیش از اینها هم از «ژایر بولسونارو» رئیسجمهور سابق برزیل، «بوریس جانسون» نخستوزیر سابق انگلیس، «کارول ناوروکی» رئیسجمهور لهستان و «جوزپه کونته» نخستوزیر پیشین ایتالیا حمایت کرده و مراتب لطفش شامل حال آنها شده بود. به نوشته واشنگتنپست در مورد نتانیاهو و بولسونارو، باید گفت که ترامپ پایش بیشتر از گلیمش دراز کرده و به برزیل و اسرائیل فشار آورده تا حکمهای قضائی علیه این دو نفر را خاتمه دهند؛ بولسونارو به تحریک کودتای نظامی محکوم شد و نتانیاهو به اتهام فساد در حال محاکمه است. ترامپ حتی در تلاشی ناموفق برای مجبور کردن سیستم قضائی برزیل به منظور آزادی بولسونارو، تعرفه ۵۰درصدی علیه این کشور وضع کرد.
مشکل کجاست؟
واشنگتنپست مینویسد: مشکل این است که ترامپ دستورکار سیاسی شخصی خود را دنبال میکند، نه دستورکار آمریکا را آنطور که به طور قدیمی توسط رؤسایجمهور هر دو حزب درک میشود. ترامپ با همسوکردن آمریکا با رهبران خاص، خطر دشمنی با مخالفان سیاسی در کشورهایشان را نیز به جان میخرد و در نتیجه واکنش منفی را به دنبال دارد. این اتفاق قبلا در کانادا رخ داده است. سال گذشته، ترامپ از «پییر پویلیویر»، رهبر حزب محافظهکار در یک پست عجیب در رسانههای اجتماعی حمایت کرد و گفت که او به تبدیل کانادا به پنجاه و یکمین ایالت و در نتیجه لغو تعرفههای ایالاتمتحده کمک خواهد کرد. پویلیویر وحشتزده به ترامپ گفت که «از انتخابات کانادا دور بماند»، اما آسیب وارد شده بود؛ مارک کارنی، رهبر حزب لیبرال با اختلاف زیادی در انتخابات پیروز شد. حالا ترامپ با انتقادهای مشابهی در اروپا روبهروست؛ جایی که با تعرفههایش، حملاتش به تنظیم مقررات دیجیتال و سیاستهای مهاجرتی، تلاش برای تصرف گرینلند و توهین به سربازان اروپایی کشتهشده در افغانستان، به چهرهای نامحبوب بدل شده است. یک نظرسنجی که ماه گذشته توسط شورای روابط خارجی اروپا منتشر شد، نشان داد که تنها ۱۶درصد از اروپاییها اکنون آمریکا را متحد خود میدانند. تعجبی ندارد که رهبران راست افراطی در اروپا تلاش ترامپ برای تصرف گرینلند را محکوم کردند و سعی در فاصله گرفتن از رهبر آمریکا داشتند.