گزارش نیویورکتایمز از «امپراتوری اتمی چین»
سرویس خارجی-
بنابر اعلام روزنامه آمریکایی «نیویورکتایمز»، تصاویر ماهوارهای تلاشهای مخفیانه پکن برای گسترش زرادخانه هستهای خود را نشان میدهد.
در جهانی که هنوز از سایه قارچهای اتمی بیرون نیامده، واشنگتن بار دیگر با ژست «نگهبان نظم هستهای» به دیگران هشدار میدهد. همان کشوری که زرادخانهای متشکل از هزاران کلاهک هستهای در اختیار دارد و تنها بازیگری است که در تاریخ، از سلاح هستهای علیه کشوری دیگر استفاده کرده است. آمریکا در حالی دیگران را به شفافیت و خویشتنداری فرامیخواند که خود، طی دههها با توسعه و نوسازی مداوم تسلیحات اتمیاش و پیشبرد رقابتهای تسلیحاتی، عملاً تنور این مسابقه خطرناک را روشن نگه داشته است. اکنون نیز با تمرکز روی تحرکات هستهای چین و طرح ضرورت گنجاندن پکن در توافقات جدید، واشنگتن میکوشد روایت مسلط را در اختیار بگیرد، روایتی که در آن، آمریکا نه به عنوان یکی از بزرگترین دارندگان سلاحهای کشتارجمعی، بلکه به عنوان «پلیس هستهای جهان» معرفی میشود. این دوگانگی آشکار، پرسشی اساسی را پیشروی افکار عمومی جهان قرار میدهد: «آیا ابراز نگرانی آمریکا نسبت به اشاعه تسلیحات هستهای، دغدغهای واقعی برای امنیت جهانی است یا ابزاری برای مدیریت رقبا؟»
امپراتوری هستهای چین
به گزارش «ایسنا»، عکسهای ماهوارهای از درههای سرسبز جنوبغربی چین، افزایش سریع توان هستهای این کشور را نشان میدهد، اقداماتی که برای عصر جدیدی از رقابت ابرقدرتها طراحی شده است. یکی از این درهها به نام زیتونگ در استان سیچوان قرار دارد؛ جایی که مهندسان در حال ساخت سنگرگاهها و سدهای جدید بودهاند. یک مجموعه جدید با لولههایی پوشیده شده که نشان میدهد این تأسیسات مواد بسیار خطرناکی را مدیریت میکند. دره دیگر، محل تأسیسات با حصار دوجداره به نام پینگتونگ است، جایی که کارشناسان معتقدند چین هستههای کلاهکهای هستهای مملو از پلوتونیوم را در آن میسازد. سازه اصلی که فضای بیشتر آن یک دودکش تهویه به ارتفاع ۳۶۰ فوت است، در سالهای اخیر با دریچههای جدید بازسازی شده است. همچنین ساختوسازهای بیشتری در کنار آن در حال انجام است. بالای ورودی تأسیسات پینگتونگ، یک جمله برجسته از «شی جینپینگ»، رهبر چین، با حروف بسیار بزرگی که از فضا قابل مشاهده است، قرار دارد: «به نهضت بنیانگذار وفادار بمانید و همیشه مأموریت ما را بهخاطر داشته باشید.»
روزنامه آمریکایی «نیویورکتایمز» گزارش داد، اینها از جمله چندین سایت مخفی مرتبط با فعالیتهای هستهای در استان سیچوان هستند که در سالهای اخیر گسترش و ارتقا یافتهاند. این اقدامات چین، تلاشها برای احیای کنترلهای تسلیحاتی در جهان پس از انقضای آخرین پیمان تسلیحات هستهای بین آمریکا و روسیه را پیچیده میکند. واشنگتن معتقد است که هرگونه توافقنامه جایگزین باید چین را نیز شامل شود اما پکن هیچ علاقهای به این موضوع نشان نداده است. «رنی بابیارز»، کارشناس اطلاعات جغرافیایی، که تصاویر ماهوارهای و سایر شواهد بصری این سایتها را تجزیه و تحلیل کرده و یافتههای خود را با نیویورکتایمز به اشتراک گذاشته است، گفت: «تغییراتی که ما در این مکانها میبینیم با اهداف وسیع چین برای تبدیلشدن به یک ابرقدرت جهانی همسو است. سلاحهای هستهای بخش جداییناپذیری از آن هستند.» او هر مکان هستهای در چین را به قطعهای از یک موزاییک تشبیه کرد که به طور کلی، الگویی از رشد سریع را نشان میدهد. او در ادامه گفت: «در همه این سایتها تکامل وجود داشته، اما به طور کلی، این تغییرات از سال ۲۰۱۹ سرعت گرفتهاند.»
برآوردهای پلیس خودخوانده هستهای!
گسترش برنامههای هستهای چین منبع روزافزون تنش بین این کشور و آمریکا بوده است. «توماس جیدیناننو»، معاون وزیر امورخارجه آمریکا در امور کنترل تسلیحات و امنیت بینالملل، این ماه علناً چین را به انجام مخفیانه آزمایشهای انفجاری هستهای در نقض مهلت قانونی جهانی متهم کرد. پکن این ادعا را نادرست خوانده و کارشناسان در مورد صحت و دقت شواهد ادعاهای دیناننو بحث کردهاند. طبق آخرین برآورد سالانه پنتاگون، چین تا پایان سال ۲۰۲۴ بیش از ۶۰۰ کلاهک هستهای داشته و میخواهد تا سال ۲۰۳۰ به هزار کلاهک هستهای برسد. «متیو شارپ»، یکی از مقامات سابق وزارت امورخارجه که اکنون عضو ارشد مرکز سیاست امنیت هستهای در مؤسسه فناوری ماساچوست است، گفت: «این ذخایر چین بسیار کمتر از هزاران کلاهک هستهای است که آمریکا و روسیه در اختیار دارند، اما گسترش آنها دردسرساز است.»
در پایان گفتنی است، آنچه امروز بیش از هر چیز معادلات استراتژیک جهان را دگرگون کرده، شتاب خیرهکننده پیشرفتهای نظامی و... چین در سالهای اخیر است. این شتاب حتی تحلیلگران غربی را نیز غافلگیر کرده است. پکن نهتنها در حوزه هستهای، بلکه در توسعه موشکهای هایپرسونیک، سامانههای پدافندی پیشرفته، ناوگان دریایی آبهای دوردست و فناوریهای نو فضائی و سایبری، جهشی کمسابقه را تجربه کرده است. سرعت این تحول به اندازهای بوده که بسیاری از برآوردهای رسمی آمریکا طی کمتر از چند سال نیازمند بازنگری شدهاند. در اینجا میتوان، همصدا با کارشناسان زیادی از سراسر جهان، هشدار داد که ادامه مسابقه تسلیحاتی با همین شتاب، جهان را نه به سوی امنیت بیشتر، بلکه به سوی بیثباتی پیچیدهتر سوق خواهد داد.