متحدان واشنگتن آماده ورود به دنیای پساآمریکا

سرویس خارجی-
نشریه آمریکایی پولیتیکو با اشاره به «ورود جهان به عصر پساآمریکا» نوشته است، در این جهان متحدین سابق آمریکا و قدرت‌های میانی در تلاشند خود را با جهانی که نمی‌توان در آن به آمریکا تکیه کرد، وفق می‌دهند.
طی دو دهه گذشته تحلیلگران بین‌المللی به مفهوم جهان پساآمریکایی و نشانه‌های فروپاشی نظم جهانی تحت هدایت آمریکا توجه ویژه‌ای داشته‌اند. پس از پایان جنگ سرد، آمریکا توانست با ترکیبی از قدرت نظامی، اقتصادی و قدرت نرم، نفوذ گسترده‌ای در نظم بین‌المللی ایجاد کند. این نظم مبتنی بر اصولی همچون تجارت آزاد، دموکراسی‌ و هنجارهای بین‌المللی لیبرال بود و به گفته برخی، «نظم آمریکایی» نام گرفت. با این حال، در دو دهه اخیر، این نظام با چالش‌های بسیار جدی مواجه شده است. به گفته کارشناسان ظهور بلوک‌های قدرت جدید منطقه‌ای و جهانی، ظهور نهادها و رژیم‌های جدید بین‌المللی مثل بریکس و شانگهای، افول نهادها و رژیم‌های لیبرال و همزمان تشدید چالش‌های داخلی آمریکا مثل شکاف سیاسی، بحران اقتصادی، نابرابری اجتماعی و کاهش اعتماد عمومی به نهادهای دولتی و دست آخر ظهور ترامپ و استراتژی اول آمریکای وی که هیچ ارزشی به متحدین سابق آمریکا قائل نیست و همه‌چیز را از دریچه منافع آمریکا می‌بیند، موجب شده است که جهان وارد عصر پساآمریکایی یا دوران فروپاشی نظم لیبرال شود. به گفته تحلیلگران، دولت دوم ترامپ نه‌تنها از نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم محافظت نمی‌کند، بلکه فعالانه در حال تضعیف آن است. تهدید به تصرف گرینلند، فشار اقتصادی بر متحدان، بی‌اعتنایی به نهادهای بین‌المللی و رویکرد معامله‌محور به امنیت جمعی، همگی نشانه‌هایی از تغییر نقش آمریکا از «حامی نظم جهانی» به «قدرتی فرصت‌طلب» تلقی می‌شود.
به دنبال نظم جدید
در چنین شرایطی متحدین سابق آمریکا در اروپا و آسیا خود را برای جهان پساآمریکایی که دیگر نمی‌شود به آمریکا متکی بود آماده می‌شوند. نشریه آمریکایی «پولیتیکو» در گزارشی در همین زمینه نوشته است: با تشدید سیاست «اول آمریکا» در دولت دوم دونالد ترامپ و تضعیف بی‌سابقه اتحادهای سنتی غرب، از ناتو گرفته تا نظام تجارت آزاد، نشانه‌های فروپاشی نظم جهانی مبتنی بر قواعد بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است. به نوشته این نشریه آمریکایی «قدرت‌های موسوم به «میانی» از کانادا و اتحادیه اروپا تا هند، ترکیه و ژاپن، به‌دنبال راه‌هایی برای سازگاری با جهانی هستند که دیگر نمی‌توان در آن بر تعهدات آمریکا تکیه کرد». 
به گزارش فارس به نقل از پولیتیکو، سخنرانی مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در اجلاس داووس را بسیاری نقطه عطفی در درک رسمی غرب از وضعیت جدید نظم جهانی می‌دانند. او با اشاره به «گسست» در نظام قدیمی مبتنی بر قواعد، از قدرت‌های میانی خواست برای ایجاد یک نظم جهانی جدید به یکدیگر بپیوندند. همزمان، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اروپا را به ساخت توان نظامی مستقل از آمریکا فراخواند؛ سخنانی که بازتابی از کاهش اعتماد به واشنگتن در دوران ترامپ است.
آن‌طور که «پولیتیکو» نوشته، در این شرایط، اروپا با یک دوگانگی اساسی روبه‌روست. از یک‌سو، به گفته برخی کارشناسان، باید هرچه سریع‌تر به سمت خودکفایی راهبردی در حوزه‌های دفاعی، اقتصادی و انرژی حرکت کند و «روی پای خود بایستد». از سوی دیگر، قطع کامل پیوند با آمریکا نه ممکن است و نه مطلوب. بسیاری تأکید دارند که اروپا باید ضمن کاهش وابستگی، از ارزش‌های لیبرال مشترک مانند حاکمیت قانون و حقوق بشر محافظت کند. در پایان این گزارش آمده است: در مجموع، به نظر می‌رسد دوران اتکای بی‌قیدوشرط به آمریکا به پایان رسیده است. حتی اگر نظم جهانی جدید هنوز شکل نگرفته باشد، یک واقعیت روشن است: قدرت‌های میانی ناگزیرند خود را برای جهانی آماده کنند که در آن آمریکا دیگر ستون بلامنازع نظم بین‌الملل نیست و بقا، بیش از هر زمان دیگری، به انعطاف‌پذیری و همکاری هوشمندانه وابسته خواهد بود.
بایدن هم علیه ترامپ فراخوان داد
اما این تنها سیاست خارجی آمریکا نیست که این روزها گرفتار بحران است. در سیاست داخی نیز این روزها شهرهای مختلف این کشور از مینیاپولیس در ایالت مینه‌سوتا تا نیویورک صحنه اعتراض و تظاهرات مردمی علیه وحشی‌گری نیروهای پلیس اداره مهاجرت این کشور است. طی یک ماه گذشته دست‌کم 2 معترض به سیاست‌های مهاجرتی ترامپ در مینه‌سوتا کشته شده‌اند و این مسئله مردم را به‌شدت عصبانی کرده است. طی روزهای گذشته اوباما و کلینتون رؤسای‌جمهور سابق آمریکا با انتقاد شدید از سرکوب معترضان از مردم آمریکا خواستار قیام علیه ترامپ شده بودند. دیروز بایدن هم به این جمع اضافه شد و از مردم آمریکا خواست به تظاهرات خود ادامه دهند.
به گزارش ایرنا، بایدن رئیس‌جمهور سابق آمریکا از دولت ترامپ به‌دلیل تیراندازی‌های مرگبار به «الکس پریتی» و «رنه گود» توسط ماموران فدرال در مینیاپولیس انتقاد کرد و گفت که کشتن شهروندان در خیابان‌های آمریکا «اساسی‌ترین ارزش‌های ما را نقض می‌کند». رئیس‌جمهور سابق آمریکا از آمریکایی‌ها خواست که با توجه به اقدامات دولت در مینه‌سوتا، علیه دولت بایستند و اعتراض کنند. بایدن بدون اشاره مستقیم به ترامپ گفت: «هیچ فردی نمی‌تواند حتی یک رئیس‌جمهور نمی‌تواند آنچه را که آمریکا برای آن ایستاده و به آن اعتقاد دارد، نابود کند، اگر ما- همه آمریکا- بایستیم و مخالفت خود را بیان کنیم، کسی نمی‌تواند این کار را بکند. 
ادعاهای عجیب ترامپ
اما در شرایطی که شهرهای آمریکا در سایه سیاست‌های مهاجرتی ترامپ به صحنه اعتراضات گسترده خیابانی تبدیل شده است و «مینه‌سوتا» به نوشته رسانه‌های این کشور به صحنه جنگ داخلی تبدیل شده و اقتصاد کشور نیز براساس آمارها وضعیت شکننده‌ای دارد ترامپ در ادعای جدیدی گفته است آمریکا جذاب‌ترین کشور جهان است. رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌شنبه در مجمع اقتصادی آیووا ادعاهای دیگری نیز مطرح کرده است. وی گفته است: ۵۴درصد رشد اقتصادی در بازار داشته‌ایم. بهترین نرخ رشد تاریخ بازار بورس را ثبت کردیم. دستمزدها خیلی بیشتر از میزان تورم رشد پیدا کرده است و قیمت همه‌چیز از سوپرمارکت‌ها تا بنزین کاهش پیدا کرده است. کاری کردم آدم‌های زیادی ثروتمند شوند در حالی که بایدن تنها ۱تریلیون دلار در چهار سال جذب سرمایه کرد! وی در این نشست ادامه داد: چرا کسی که مثل سگ کار می‌کند در آمریکا نمی‌تواند خودرو بخرد؟ نمی‌خواهیم آمریکا به کشوری تبدیل شود که همه در آن مستأجر هستند.
ده‌ها کشته در طوفان زمستانی
خبر دیگر از آمریکا این که گزارش‌ها نشان می‌دهد طوفان برف بی‌سابقه و سرمای شدید در آمریکا تاکنون ده‌ها کشته برجای گذاشته است. به گفته مقامات محلی، تا روز سه‌شنبه حداقل ۳۸ نفر در ۱۴ ایالت بر اثر طوفان زمستانی قدرتمندی که بخش بزرگی از آمریکای مرکزی و شرقی را درگیر برف، یخ و دمای زیر صفر درجه کرد، کشته شدند. خبرگزاری فرانسه نوشته است: بارش برف و سرمای شدید در آمریکا همچنان ادامه دارد و در برخی مناطق، ضخامت برف به بیش از ۳۰ سانتیمتر رسیده و به‌دلیل یخ‌زدگی و بارش سنگین، رفت‌وآمد متوقف شده و بسیاری از مدارس تعطیل شدند. مقامات آمریکا اعلام کردند که موج سرما که دوسوم کشور را فراگرفته، در روزهای آینده نیز ادامه خواهد داشت. بیش از ۵۵۴هزار نفر همچنان بدون برق هستند و براساس داده‌های پرواز، بیش از ۱۲هزار پرواز در سراسر کشور لغو یا به تعویق افتاده است. سازمان ملی هواشناسی آمریکا پیش‌تر اعلام کرده بود که بیش از ۲۰۰میلیون نفر در کشور، در جنوب با یخ‌‌زدگی خطرناک و در شمال‌‌شرق تحت تأثیر توفان برف قرار دارند.