تجارت عربستان با چین 8 برابر ایران!
در حالی که تجارت چین با ایران حدود ۱۳ میلیارد دلار گزارش شده، حجم تجارت چین با عربستان سعودی در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۱۰۷ میلیارد دلار رسید؛ یعنی بیش از هشت برابر تجارت
ایران و چین.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ تحولات سالهای اخیر در نظام اقتصاد جهانی، نقش دیپلماسی اقتصادی را بیش از گذشته پررنگ کرده است؛ جایی که سفارتخانهها دیگر صرفاً نهادهای سیاسی نیستند، بلکه به بازوهای جذب سرمایه، توسعه تجارت و اتصال به زنجیره تأمین جهانی تبدیل شدهاند.
پس از تشدید تحریمهای آمریکا، راهبرد «نگاه به شرق» به عنوان یکی از محورهای سیاست خارجی ایران مطرح شد؛ راهبردی که هدف آن کاهش وابستگی به غرب و گسترش روابط اقتصادی با قدرتهایی مانند چین بود. در همین چارچوب، چین به بزرگترین شریک تجاری ایران تبدیل شد و سند همکاری ۲۵ ساله دو کشور نیز در سال ۱۴۰۰ به امضا رسید؛ سندی که بخشی از ابتکار «کمربند و راه» چین به شمار میرود.
با این حال، بر اساس دادههای گمرک چین، حجم تجارت این کشور با عربستان سعودی در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۱۰۷ میلیارد دلار رسیده، در حالی که تجارت چین با ایران حدود ۱۳ میلیارد دلار گزارش شده است. حتی با احتساب آمارهای داخلی و تجارت محرمانه ایران و چین، همچنان شکافی چند ده میلیارد دلاری میان ظرفیت و عملکردها مشاهده میشود.
عربستان سعودی به عنوان مهمترین متحد آمریکا در منطقه پس از اسرائیل، طی سالهای اخیر رویکرد خود را به طور هدفمند تغییر داده است. ریاض با همراستا کردن برنامه «ویژن ۲۰۳۰» خود با ابتکار «کمربند و راه» چین (BRI)، توانسته زمینه جذب سرمایهگذاری گسترده در حوزههایی مانند انرژی، زیرساخت، فناوریهای نو و اقتصاد دیجیتال را فراهم کند.
درسهای سفارت عربستان برای ایران
گزارشهای بینالمللی حاکی از امضای تفاهمنامههای چند ده میلیارد دلاری میان صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان و نهادهای مالی چینی است؛ توافقهایی که نقش سفارت عربستان در پکن در تسهیل آنها پررنگ بوده است.
کارشناسان معتقدند که تفاوت اصلی دو کشور نه در علاقه چین به همکاری، بلکه در سطح کنشگری دیپلماسی اقتصادی نهفته است. در حالی که سفیر عربستان در چین به طور مستمر در حال پیوند دادن اولویتهای توسعهای کشورش با پروژههای چینی است؛ نقش سفارت ایران در پکن هنوز بیشتر در چارچوبهای سنتی دیپلماتیک تعریف میشود.
این در شرایطی است که مقامات چینی بارها بر اهمیت همکاری راهبردی با ایران در قالب ابتکار کمربند و راه تأکید کردهاند. با این حال، با گذشت چند ماه از سفر اخیر رئیسجمهور کشورمان به چین، بدون اعلام دستاوردهای اقتصادی مشخص، پرسشهایی درباره میزان آمادگی ساختار دیپلماسی اقتصادی ایران ایجاد کرده است. گفتنی است مطالبهای از جانب رئیسجمهور و اعضای دولت ایشان، درخصوص به ثمر نشستن پروژههای همکاری با دومین قدرت اقتصادی دنیا وجود دارد.
تحلیلگران بر این باورند که در شرایط محدودیتهای تحریمی، سفارت ایران در چین به مسئولیت عبدالرضا رحمانی فضلی باید از نقش تشریفاتی فاصله گرفته و به مرکز فعال شناسایی پروژهها، جذب سرمایه و تسهیل همکاریهای دوجانبه تبدیل شود.