رونقِ وعده‌ داده‌ شده، ریزشِ واقعی

با گذشت ۹ ماه از سال ۱۴۰۴، آمار رسمی گیشه سینمای ایران تصویری دوگانه و نگران‌کننده ارائه می‌دهد؛ تصویری که بیش از هر چیز، شکاف میان «وعده‌های دولت جدید برای رونق سینما» و «واقعیت سالن‌ها» را آشکار می‌کند. سینمایی که قرار بود با تغییر سیاست‌ها، بازگشت مخاطب و ارتقای کیفیت را تجربه کند، حالا با ریزش ۲۵ درصدی تماشاگران مواجه شده است و کیفیت فیلم‌ها نیز روز به روز در حال کاهش است.
بر اساس آمار، تعداد مخاطبان سینمای ایران از ۲۶ میلیون و ۵۷۴ هزار نفر در ۹ ماهه نخست ۱۴۰۳ به ۱۹ میلیون و ۸۶۹ هزار نفر در مدت مشابه امسال رسیده؛ یعنی ریزشی بیش از ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر. این در حالی است که فروش سینماها با رشدی ۵.۷ درصدی، از 1/479 میلیارد تومان به 1/563 میلیارد تومان افزایش یافته؛ رشدی که نه حاصل جذب مخاطب جدید، بلکه نتیجه افزایش قیمت بلیت است.
دولت جدید که با انتقادهای تند به سیاست‌های سینمایی دولت قبل و با شعار «احیای سینما» روی کار آمد، مسیر خود را بر حمایت گسترده از فیلم‌های موسوم به «اجتماعی» و باز کردن میدان برای تولیدات خاص بنا کرد؛ سیاستی که قرار بود هم کیفیت را ارتقا دهد و هم مخاطب عام را به سالن‌ها بازگرداند. اما خروجی این رویکرد، نه رونق کمی به همراه داشته و نه رضایت کیفی. بسیاری از فیلم‌های اکران‌شده، به باور منتقدان، نه با زیست فرهنگی جامعه ایرانی هم‌خوان‌اند و نه توانسته‌اند پیوندی پایدار با مخاطب برقرار کنند. البته در کنار این ریزش فروش بلیت، همچنان بحث خرید بلیت توسط تهیه‌کنندگان و افرادی خاص در جهت افزایش مصنوعی فروش برخی فیلم‌ها نیز مطرح است.
تناقض امروز سینما روشن است: فروش اسمی بالا می‌رود، اما بدنه اجتماعی سینما نحیف‌تر می‌شود. ادامه این روند در بلندمدت به تضعیف جایگاه فرهنگی سینما و بی‌اعتمادی مخاطب خواهد انجامید؛ مسئله‌ای که بیش از هر زمان، سیاست‌گذاری سینمایی دولت را زیر سؤال برده و نیازمند بازنگری جدی است.