افزایش40 درصدی قیمت انواع نان:
مرثیه روانی آجر شدن نان مردم
بر اساس آمارهای موجود بیش از ۶۰ هزار واحد نانوایی در کشور پراکنده و مشغول فعالیت هستند که گران شدن نان میتوانست تاثیر مثبتی بر روحیه نانواها و اقتصاد آنها داشته باشد، اما با توجه به کاهش سهمیه آرد یارانهای نانواییها و جایگزینی آن با آرد نرخ آزاد سود نانواییها هم کاهش یافت.
سرویس اجتماعی-
به این ترتیب علاوه بر بالا رفتن قیمت نان، افت کیفیت نان نیز به دغدغههای مردم اضافه شد. نانواها کیفیت پایین نان را به کیفیت پایین آردی نسبت میدهند که به آنها تحویل داده میشود. یکی از نانواهای تهران در این رابطه میگوید: «دیگر مهم نیست که چه نوع آردی را به کدام نانوایی میدهند. آرد نان تافتون را به بربریها یا سنگکی میدهند. حالا چطور انتظار دارید همان سنگک چند سال قبل به دست مردم برسد؟!» البته نانواها در کنار آرد بیکیفیت آزاد، افزایش هزینهها و دستمزد و ثابت ماندن درآمدها را هم به میان میکشند. به این ترتیب نانواها برای جبران بیتوجهی و عدم مسئولیتپذیری دولت، وزن چانه و خمیر را کم کرده و نان با قیمتی بالا به دست مصرفکننده میرسد.
در همین رابطه، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت در پاسخ به سوالات مکرر مردم و رسانهها درخصوص علت افزایش قیمت آرد میگوید: «در سال ۹۱ قیمت خرید گندم ۴۲۰ تومان، سال ۹۲ قیمت ۸۰۰ تومان و در سال جاری یک هزار و ۵۰ تومان بود. البته پیشبینی برای سال ۹۴ نیز یک هزار و ۵۵ تومان است. بنابراین یک افزایش قیمت در خرید تضمینی گندم داشتیم و کارخانههای آرد نیز به دلیل افزایش دستمزد و بعضاً به دلیل بالا رفتن نرخ خرید ارز و به تبع آن افزایش هزینههای ارزی، به صورت کلی افزایش هزینه داشتند.» مجتبی خسروتاج با عنوان کردن این مطلب که کل صنعت نان به همراه ذینفعان از شرایط موجود ناراضی هستند، ادامه میدهد: «این صنعت نیاز به یک جراحی اساسی دارد تا شرایط رقابتی ایجاد کنیم و در این شرایط نان مورد نظر مردم با کیفیت آردهای مشخصی تولید میشود. البته کارخانجات آرد هم باید این آمادگی را داشته باشند که بتوانند آرد مورد نیاز نانواییهای خاص را تأمین کنند.»با وجود بیتوجهی عجیب مسئولان وزارت صنعت و تجارت به تاثیر روانی «افزایش 40 درصدی قیمت نان» بر فضای اجتماع، دولت در اقدامی تأملبرانگیز، یارانه نقدی نان در بودجه سال آینده را نیز1500میلیارد تومان معادل 40 درصد کاهش داده است! این موضوع یکی از مهمترین تغییرات عدد و رقمی در لایحه پیشنهادی بودجه سال 94 نسبت به امسال است. بر اساس لایحه پیشنهادی بودجه سال 94 که از سوی رئیسجمهور به مجلس ارائه شد، یارانه نقدی نان 2300 میلیارد تومان پیشبینی شده که نسبت به 3800 میلیارد تومان سال جاری با کاهش40 درصدی همراه است.رفتارهای متناقض دولت در حوزه مسائل مهم اجتماعی از جمله «امنیت غذایی خانواده ایرانی» در حالی رخ مینماید که چند روز قبل از بالا رفتن قیمت نان، محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت تأکید کرده بود «دولت برنامهای برای افزایش قیمت نان ندارد و این افزایش قیمت صرفاً محصول افزایش هزینههاست که به نانواها وارد میشود!»
هر چند نوبخت گفت که این افزایش قیمت نباید از ۳۰ درصد بیشتر شود اما چند ساعت بعد از او، نعمتالله ترکی، معاون برنامهریزی و اشتغال استانداری تهران اعلام کرد: «با اتحادیههای نانوایان تهران در خصوص افزایش ۳۴ درصدی قیمت انواع نان به توافق رسیدیم(!)» بر اساس قیمتهای جدید، قیمت هر قرص نان لواش از ۱۶۰ تومان به ۲۲۵ تومان، نان بربری از ۵۰۰ تومان به ۷۰۰، نان تافتون از ۳۰۰ تومان به ۴۲۵ و نان سنگک از ۶۰۰ تومان به ۸۰۰ تومان برسد. البته در کنار این گرانیها تعدادی از نانواها پذیرفتهاند که وزن چانههایشان را هم کاهش دادهاند که دلیل این کارشان را نامه سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران و بر اساس مصوبه تاریخ نهم آذرماه ۱۳۹۳ استانداری تهران عنوان کردند. بر اساس این مصوبه، نان بربری باید با وزن چانه ۶۰۰گرمی، سنگک ۶۵۰گرمی، لواش گردان و تافتون ۱۷۰گرمی و تافتون سنتی با وزن چانه ۲۸۰گرمی تولید و به دست مصرفکننده برسد.
یک آسیبشناس اجتماعی با تاکید بر تاثیر قابل توجه گرانی نان بر امنیت روانی جامعه گفت: از آن جایی که نان قوت روزمره و حیاتی جامعه به شمار می رود، در صورت بی توجهی به افزایش بیرویه قیمت آن که آغازی برای گرانیهای بیشتر است، امنیت روانی جامعه با مخاطرات زیادی مواجه می شود.امان الله قرایی مقدم، آسیبشناس اجتماعی به دفاع پرس، گفت: نا امنی سیاسی، اقتصادی و مشکلات و آسیبهای اجتماعی مانند، ریسکناپذیری جوانان برای ازدواج، از جمله بحرانهایی است که در کنار گرانی بیرویه در جامعه بوجود خواهد آمد.
قرایی مقدم ادامه داد: از جمله دیگر آسیبهای ناشی از گرانی، کاهش کارایی و بازدهی اقتصادی در جامعه، کاهش روند توسعه اقتصادی و احساس ناامنی اجتماعی است، به خصوص با توجه به این که معمولا طبقه فرودست جامعه با افزایش قیمتها آسیب بیشتری خواهند دید، بزهکاری نیز به دنبال چنین تصمیماتی، افزایش مییابد.