درد دندان در نبود حمایت بیمه (گزارش روز)

اما در اين بين هزينه هاي نجومي و قيمت‌هاي بالاي اين خدمات به ناچار عده اي را به سمت مراكز دولتي انجام اين خدمات كه هزينه كمتري دريافت مي كنند،كشانده است. مركزي كه البته مشكلات زياد ديگري را براي شهروندان ايجاد كرده است.
اما موضوع اصلي در واقع اين است كه، این هزینه‌های نجومی و باورنکردنی از یک طرف و از طرف دیگر این فراگیر شدن دردهای دهان و دندان در میان عموم جامعه، این سوال را ایجاد می‌کند که به راستی چرا اقدامات پیشگیرانه در حوزه سلامت دندان نادیده گرفته می‌شود و یا به اندازه سایر بیماری‌های رایج و معمول به آن پرداخته نمی‌شود و از طرف دیگر اینکه با وجود گسترده بودن این سیل بیماران و مراجعین دندانپزشکی چرا تعرفه‌ها و هزینه‌های درمانی همچنان با این سرعت باورنکردنی رو به افزایش است؟
دندان ايراني از كشورهاي مشابه پايين‌تر
موضوع قابل توجه و واقعيت اين است كه تعداد دندانهای سالم ایرانیان از متوسط کشورهای مشابه پایین‌تر و علت، بی‌توجهی به پیشگیری است. بنابراین امر بهداشت دهان و دندان باید به مردم و درمانگاه‌های خیریه واگذار شود.اين خبر را وزير بهداشت چندی پیش اعلام كرده و بر اين موضوع تاكيد كرده بود كه سلامت دندان ايرانيان در مقايسه با كشورهاي مشابه پايين‌تر است.
سیدحسن قاضی زاده هاشمی وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي چندی پیش در مراسم فیشورسیلنت و فلورایدتراپی 600 دانش آموز منتخب در تهران در کلینیک شهید چمران درباره سلامت دهان و دندان گفته بود : «در حوزه سلامت و بهداشت دهان و دندان با وجود همه تأکیدات دین مبین اسلام کم توجهیم.این اقدام باید از آموزش و پرورش آغاز شود چرا که آموزش و پرورش علاوه بر دانش‌آموزان با اضافه شدن والدین آنها می‌تواند نیمی از جمعیت کشور را درگیر این موضوع کند.امکانات درمانی در حوزه دهان و دندان بسيار ناچيز است. هر قدمی در موضوع پیشگیری برداشته شود می‌تواند در سلامت آینده ایرانیان موثر باشد چرا که بیماریهای دهان و دندان عوارض بسیار زیادی دارد و حتی بخشی از بیماری‌های گوارشی ناشی از اختلالات دهان و دندان است.»
وزير بهداشت  با بیان اینکه  شورای سیاستگذاری دهان و دندان به همین منظور در وزارت بهداشت تشکیل شده است، افزود: «امر بهداشت دهان و دندان باید به مردم و درمانگاه‌های خیریه واگذار شود.البته دولت در این بحث در مناطق محروم گام‌های خوبی برداشته است و امکانات و یونیت فراوان داریم اما نیازمند دندانپزشک هستیم، در طرح تحول سلامت پیش بینی کرده ایم که سال آینده در بحث پیشگیری و درمان بیماری‌های دهان و دندان چند اقدام عملی صورت گیرد.»
گله دندانپزشکان از وضعیت دندان !
هر چند بر خلاف باور عموم مردم ،دندانپزشکان و متخصصان بیماری‌های دهان و دندان به واسطه هزینه‌های هنگفتی که برای این درمان‌ها از مردم دریافت می‌کنند ،همیشه از شلوغی این مطب‌ها راضی و خرسند هستند اما واقعیت این است که بسیاری از اساتید این رشته و دندانپزشکان زیادی از این بی‌توجهی مردم نسبت به سلامت دندان هایشان نه تنها گلایه‌های زیادی دارند که حتی مسئولان را هم برای عدم حمایت‌های کافی در این زمینه خالی از تقصیر نمی‌دانند.
دکتر سهیل حبیبی متخصص پریودنتیکس (تخصص بیماریهای لثه و بافتهای نگه دارنده دندان) درباره دلایل عدم توجه و رسیدگی کافی به بیماری‌های دهان و دندان از سوی مردم جامعه به گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «سلامت دندان به اندازه‌ای مهم است که تا زمانی این بیماری‌ها به خوبی تشخیص داده و درمان نشوند، می توان احتمال افزایش بیماری و ناهنجاری سایر اعضا را نیز انتظار داشت.چنانچه بسیاری از همکاران ما در رشته‌ها و تخصص‌های دیگر از جمله گوارش و متخصصان داخلی معتقدند ریشه بسیاری از بیماری‌ها در سنین مختلف می‌تواند دندان‌های ناسالم و در نتیجه هضم نامناسب باشد.ضمن اینکه در بسیاری از مواقع بیمار ممکن است درد را در سایر نواحی صورت مانند گونه‌ها ، فک و چانه احساس کند و صرفا به مصرف یک مسکن بسنده کند در حالی که ممکن است این درد نشانه و علائم یک بیماری جدی در لثه‌ها و یا ریشه‌های دندان باشد که نیاز فوری به درمان دارد.همین طور در خیلی از مشکلات و آسیب دیدگی‌های دندان هم که به وضوح مشخص است.»
دکتر حبیبی در ادامه می‌گوید: «متاسفانه قشر زیادی از مردم به دلایل مختلف مثل عدم وقت کافی برای گذراندن تعداد جلسات لازم برای درمان ،عدم بودجه کافی برای هزینه‌های درمان و یا حتی عدم دسترسی به متخصص مربوطه در محل زندگی خود، در نتیجه ترجیح می‌دهند با درد کنار بیایند و حتی به قول عموم از شر دندان خراب با کشیدن راحت شوند اما برای ترمیم و درست کردن آن به پزشک مراجعه نکنند.»
این جراح ریشه و لثه در ادامه می‌افزاید: «خب در واقع این ضعف‌ها فقط به مردم باز نمی‌گردد.باید مشکل هزینه‌های بالای این درمان‌ها هر چه زودتر حل شود، چراکه خود افزایش این هزینه‌ها باعث شده تا مردم دیگر به سلامت دندان توجه نکنند و در صورتی که نتوانیم سلامت دندان را تامین کنیم، هرگز نخواهیم توانست در بخش‌های دیگر سلامت موفق باشیم.بسیاری ازبیماری‌های دندان اگر شروع شوند با روند سریعی پیش می‌روند.شاید دلیل مهم این موضوع این باشد که  سن شیوع و آغاز بیماری‌های دندان پایین است و به همین دلیل آموزش، مهارت و بهداشت در این سنین پایین است و از طرف دیگر خدمات درمانی بیماری‌های دندان پرهزینه است.تشخیص به موقع و طرح درمان خوب و مناسب در درمان بیماری‌های دهان و دندان حرف اول را می‌زند اما در جامعه خودمان نه آموزش مناسب داریم و نه طرح درمانی که با هزینه کم باشد و عموم مردم بتوانند از آن استفاده کنند.»
مواد گران و هزینه‌های گران‌تر
شاید شما هم این تصور عموم جامعه را شنیده باشید یا دست کم با آن موافق باشید که وضع دندانپزشکان بسیار مناسب است و به قول خودشان پول پارو می‌کنند !
اما این یک باور واقعی نیست، یعنی دست کم مقایسه هزینه‌های دندانپزشکی کشور با کشورهای خارجی به خوبی گویای این موضوع است که نه تنها هزینه‌ها در کشور ما پایین است که حتی نسبت به برخی کشورهای مشابه ارزان هم هست .
اما موضوع قابل توجه این است که با گران‌تر شدن مواد مصرفي دندانپزشکي، هزينه‌هاي درمان هم بالا مي‌رود که این افزایش قیمت‌ها خواه یا ناخواه باعث می‌شود که افراد کمتری برای درمان به مطب دندانپزشکی مراجعه کنند.یعنی بسیاری از دندانپزشکان هم بر این باور هستند که دلیل اصلی بالا بودن هزینه‌های درمانی دندان ،تغییر قیمت مواد اولیه این کار است.
دکتر محمد حسین زند دندانپزشک عمومی نیز درباره دلایل بالا بودن این هزینه‌ها و از سوی دیگر قیمت‌های بدون ضابطه‌ای که برخی پزشکان در مطب‌های خصوصی از بیماران دریافت می‌کنند، به گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید : «واقعیت این است که هیچ هماهنگی میان تعرفه‌ها و قیمت مواد دندانپزشکی وجود ندارد و این مشکل اساسی است که هم دامن پزشک را می‌گیرد هم بیمار. خرید دستگاه و وسیله‌های دندانپزشکی هزینه بالایی دارد، از طرف دیگر قیمت مواد نیز بسیار بالاست اما دستمزد دندانپزشک اینجا ،خیلی کمتر از یک پنجم دستمزد سایر دندانپزشکان در جاهای دیگر دنیاست.»
وی می‌گوید: «با افزايش قيمت مواد و خدمات لابراتوارهاي دندانپزشکي خدمات دندانپزشکي هم افزايش قيمت چشمگيري داشته و اين مسئله به قشر زیادی از مردم جامعه فشار می‌آورد و آنها را از مراجعه به دندانپزشکي ناامید می‌کند.»
دکتر زند می‌گوید: "به زبان ساده‌تر زمانی که مواد اولیه این حرفه گران می‌شود،طبیعتا هزینه دریافتی هم باید بالاتر برود اما تعرفه‌ها این اجازه را به پزشک نمی‌دهد.خب در چنین وضعیتی چاره چیست ؟یک پزشک واقعا چه راه حلی دارد که هم بتواند به خوبی کار درمانی بیمار را انجام دهد و هم پا به پای این افزایش قیمت مواد اولیه پیش برود؟ یا باید به مریض بگوییم که قیمت‌ها بالا رفته و باید نسبت به قبل هزینه بیشتری بدهد یا از کیفیت خدمات و مواد مصرفی کم کنیم در صورتی که برای انجام خیلی از کارهای درمانی دندان به دلیل اضطراری که وجود دارد امکان دسترسی به مواد ارزان و بی‌کیفیت وجود ندارد.»
او همچنین از نقش کمرنگ بیمه‌ها هم در این بین گله می‌کند و می‌افزاید: «مشکل اصلی که مردم و دندانپزشکان دارند فقط بحث گرانی تعرفه‌ها نیست بلکه نبود پوشش و حمایت بیمه‌ها از خدمات دندانپزشکی است. در حال حاضر بیمه‌ها فقط معاینه اولیه، جرم گیری و کشیدن دندان را پوشش می‌دهند.در حالی که شاید بالای 80 درصد از مراجعین به خدماتی غیراز اینها نیاز دارند.هر چند تا به امروز حرف و حدیث‌ها و طرح‌های پیشنهادی زیادی درباره حمایت از بیماران دهان و دندان و توجه بیمه‌ها به این هزینه‌ها مطرح شده اما در عمل تا به امروز این طرح‌ها با جدیت دنبال نشده‌اند و هنوز هم مردم زیادی یا باید قید درمان گران دندان هایشان را بزنند و یا با صرف هزینه‌های بالا این کار را انجام دهند آن هم بدون آنکه به استرداد و تقبل این هزینه‌ها از سوی بیمه‌های مختلف امیدوار باشند.»
تعرفه‌ها به کدام سو
در این میان نگاهی داریم به لیست قیمت برخی خدمات دندانپزشکی که به صورت میانگین از سطح شهر جمع آوری شده است. قیمت‌ها به تومان می‌باشد.
ویزیت دندانپزشک متخصص،40 تا 60 هزار،ایمپلنت،3 تا 6 میلیون تومان ،درمان ریشه 4 کاناله ،500 تا 800 هزار ،ترمیم دندان ،220 تا 400 هزار،جراحی دندان عقل200 تا  700 هزار ،جرم گیری  80 تا 150 هزار ،روکش 250 تا 350 هزار، اندو تخصصی هر کانال  180 تا 250 هزار،جراحی تخصصی دندان عقل نیمه نهفته 240 تا 800 هزار ، پالپوتومی اطفال هر دندان  70 تا 100 هزار ،روکش لامینت با لابراتوار و چسب 500 تا 700 هزار ،روکش پی اف ام با لابراتوار و چسب 450 تا 600 هزار،پروتز معمولی کامل هر فک  800 هزار تا یک میلیون و پلاک کرم کبالت با لابراتوار 500 تا 900 هزار تومان برآورد شده است.