بـیگدار به آب زدن با سراب خنک شدن در تابسـتان
تارا وحیدی
بخش پایانی
علی محمدی بخشدار منج شهرستان لردگان (چهارمحال و بختیاری) روایت میکند: «روز جمعه
(10 مرداد 1404) اعضای یک خانواده چهارنفره برای تفریح به حاشیه رودخانه خرسان رفته بودند که در جریان این تفریح، فرزند خانواده بر اثر لیز خوردن به داخل رودخانه سقوط میکند.»
وی ادامه میدهد: «مادر خانواده برای نجات فرزند خود وارد رودخانه میشود، اما در جریان این تلاش، خود نیز گرفتار جریان شدید آب میشود. پس از مادر، پدر خانواده نیز که دهیار روستای چالدراز بود، بهقصد نجات همسر و فرزندش وارد رودخانه شد، اما متأسفانه هر سه نفر در این رودخانه خروشان غرق شدند.»
بخشدار منج خاطرنشان میکند: «پیکر پدر و مادر خانواده جمعهشب و حدود ۵۰۰ متر پایینتر از محل حادثه از آب گرفته شد. جسد فرزند خانواده نیز پس از عملیات جستوجو، امروز از رودخانه بیرون کشیده شد.»
گفتنی است، تنها بازمانده این حادثه، کودک ۵ سالهای است که با چشمان خود شاهد ازدسترفتن تمامی اعضای خانوادهاش بوده است.
غرقشدگی یکی از اصلیترین آسیبهای غیرعمدی منجر به مرگ در کودکان یک تا ۴ سال است. برای پیشگیری از غرقشدگی کودکان باید اقدامات احتیاطی انجام شود:
- مسیر دسترسی کودک به منطقه شنا را مسدود کنید.
- اسباببازیها را درون استخر رها نکنید، این کار باعث جلب توجه کودکان میشود.
- کودک را روی بازوی خود نگه داشته و بهاینترتیب او را شنا بدهید.
- کودک را از آبشار، کانالهای آبی و رودخانهها دور نگه دارید.
- استخر بادی کودک را هر بار بعد از استفاده خالی کرده و پشتورو کنید. این کار از جمع شدن آب باران درون آن جلوگیری میکند.
- اگر در خانه استخر دارید و یا در نزدیکی دریا یا رودخانه زندگی میکنید، در نزدیکی در ورودی و خروجی خانه زنگ هشدار نصب کنید.
- زمانی که شنا میکنید تلفن همراه و وسایل نجاتغریق را در نزدیکی خود قرار دهید.
فریب آبخنک رودخانه را نخورید
در این تابستان داغ، ناآشنایی با فنون شنا و بیتوجهی به هشدارهای مکرر، هر روز بر شمار خانوادههایی میافزاید که داغدار عزیزان خود میشوند و گزارشی تکاندهنده روایتی از فاجعهای خاموش که تابستان را به فصلی از اندوه و نگرانی تبدیل کرده است.
این روزها با افزایش دمای بسیار بالا و نیز گرم شدن هوا، میل به شنا و آبتنی کردن در رودخانههای فصلی و دریاچه سدها در بین نسل جوان و نوجوان بهشدت رواج یافته، اما عدم آشنایی این افراد با شنا کردن در رودخانههای فصلی و در نتیجه غرق شدن آنان، خانوادههای زیادی را داغدار کرده است.
غرقشدگی در رودخانههای فصلی بهویژه در ایام گرم سال و فصل تابستان به عنوان یک خطر جدی و مرگ خاموش سالیان زیادی است که خانوادههای متعددی را داغدار کرده و عدم آشنایی با اصول شنا کردن در رودخانهها، گرمای بالای هوا و شوق پریدن در آبخنک، آبتنی و انجام حرکات نمایشی، شیرجه رفتنهای خطرناک، عدم آشنایی با بستر رودخانههای فصلی و از همه مهمتر بیتوجهی به تابلوهای علائم خطر در کنار رودخانهها در تمام این سالها سبب افزایش موارد غرقشدگی بودهاند.
گرمای بیسابقه و افزایش دما بهویژه در مناطق گرمسیری افراد زیادی را به سمت رودخانهها میکشاند تا با آبتنی و شنا کردن در آبخنک رودخانهها چند ساعتی از شدت گرمای هوا دور باشند و همین موارد بهظاهر ساده، اما خطرناک سبب وقوع پدیده غرقشدگی در رودخانهها میشود. مسئولان اورژانس جادهای و نیروهای امدادی جمعیت هلالاحمر شنا کردن در مناطق ممنوعه، عدم آشنایی افراد با شنا کردن و تفریح در رودخانهها و همچنین بیتوجهی به هشدارهای نیروهای امدادی مبنی بر شنا کردن در مناطق عمیق رودخانهها را از علل اصلی غرق شدن افراد و مسافران در فصل تابستان عنوان میکنند.
طبق هشدار سازمان اورژانس کشور و همچنین بر اساس آمار هر ساله از غرقشدگان در آب، فوت شدن و مرگ در رودخانهها بهمراتب خطرناکتر و بیشتر از غرق شدن در دریا است و این پدیده در فصل بهار و تابستان نسبت به سایر فصول سال شایعتر است. توصیه کارشناسان برای جلوگیری از این حادثه تلخ این است که در هنگام شنا کردن در رودخانهها تحت هیچ شرایطی به مهارت خود و دیگر افراد اعتماد نکنید، چون شواهد متعددی نشان داده که بیشتر غرقشدگان در آب رودخانهها و سدها افرادی بودند که بهخاطر عدم آشنایی با شنا به خود مغرور شده و به هشدارهای داده شده بیتوجهی کردند.
غوطهور شدن در آب استخر کشاورزی!
سامان ۳۱ساله که در تهران زندگی میکرد برای گذراندن تعطیلات پایان هفته و استفاده از آبوهوای خنک دماوند چند روز را به یکی از روستاهای آنجا رفت و روز حادثه صبح زود از خواب بیدار شدند و به همراه دوستان خود به کوهنوردی به ارتفاعات مشرف به روستا رفت تا بعدازظهر را در کوه تنگه بگذراند و غافل از اینکه این تفریح آخر زندگیاش خواهد بود!
عصر که به روستا بازگشت، بساط چای و عصرانه را آماده کرد که باغ عمهاش برود و آنجا استخر کشاورزی بود که با استفاده از آب استخر و سیستم آبیاری قطرهای باغ آبیاری میشد و ناگهان برای آبتنی به داخل استخر میرود و به دلیل حجم بالای آب و سردی آن در منطقه دماوند و سنگینی آن قادر به شنا نیست و هرچه تلاش میکند، دیگر ماهیچههایش توان دستوپا زدن را ندارند و تلاش دوستانش هم بینتیجه ماند و تا کمک از راه برسد او غرق شده و جان به جانآفرین تسلیم کرده بود و بهاینترتیب مادر و خواهر خود را که دو سالی است عزادار پدر بودند به سوگ و ماتم مینشاند و چه باورنکردنی راهی سفر ابدی میشود.
دوستی تعریف میکرد سال گذشته در روزهای بسیار گرم تابستان به یکی از سواحل خزر در مازندران رفته بود و به دلیل اینکه هوا خیلی گرم بود خیلیها ترجیح میدادند عصر تا تاریکی شب را برای شنا در دریا بیایند.
غروب یکی از روزهای پایان شهریورماه عروس و دامادی که تازه زندگی مشترک خود را آغاز کرده بودند، برای گذراندن چند روز تعطیلات به شمال آمده بودند و شنا در غروب و تسلط کم به شنا موجب مرگ تازهداماد شد و عروس نگونبخت در سوگ همسرش نشست.
شیرجه در امواج مرگ
شیرجه در امواج مرگ اصطلاحی است که معمولاً برای توصیف شیرجه زدن از ارتفاع بالا به داخل آب استفاده میشود، بهویژه زمانی که سرعت شیرجه بهقدری زیاد است که میتواند منجر به مرگ شود.
این اصطلاح بیشتر برای توصیف شیرجه از پلها یا صخرههای مرتفع به کار میرود. معمولاً سرعت شیرجه زدن از ارتفاع بالا به آب میتواند بسیار زیاد باشد. این سرعت بهقدری زیاد است که میتواند منجر به آسیبهای جدی یا حتی مرگ شود. گاهی افرادی که تسلط کافی به فن شنا ندارند با تکیه بر آنچه بهصورت ناقص میدانند و از این موضوع هم غافل میشوند که شنا در دریا با استخر متفاوت است و همین خرده آموزشی که دیدهاند و گاهی هم جوانی و بیتجربگی که چاشنی آن میشود و از سویی هم غرور بیمورد اثبات خود به دیگران در شنا، فاجعه را خلق میکند و مرگ غمباری را رقم میزند.
گاهی هم به نظر میرسد که غرقشدگی بیشتر در دریا باشد، در صورتی که آمار غرقشدگی در رودخانهها همیشه بالاتر است و نیازمند توجه بیشتر و رعایت اصول ایمنی بالاتری از سوی مسافران و افرادی که بهنوعی زندگی و امرار معاششان به رودخانهها گره خورده است. از سوی دیگر در برخی از استانها مانند استانهای شمالی و مناطقی که دارای دریا، دریاچه یا رودخانهها هستند غرقشدگی بیشتر است و بهرغم اینکه رغبت مردم به مسافرت به مناطق شمالی کشور بیشتر است، اما بر اساس آمارهای موجود آمار غرقشدگی در استان خوزستان بیشتر است و از سویی دیگر هم تدابیر در نظر گرفته شده برای مناطق شمالی کشور بیش از مناطق جنوبی است که شاید همین امر هم باعث آمار بیشتر غرقشدگی در این مناطق باشد. عمده موارد غرقشدگی در آبهای شیرین (مانند رودخانهها و استخرها) اتفاق میافتد، فکر میکنید غرقشدن در کدام یک خطرناکتر باشد؛ غرق شدن در آبشور یا آب شیرین؟ شاید بسیاری بر این باور باشند که غرق شدن در آب دریا خطرناکتر باشد، این در حالی است که غرق شدن در آب شیرین و وارد کردن مقدار زیادی از آب استخر یا رودخانه به داخل ریه و معده بسیار خطرناکتر از بلعیدن حجم زیادی از آب دریاست.
ورود یا «آسپیراسیون» آب یا هر مایع دیگر به داخل ریهها را غرقشدگی مینامند، شایعترین غرقشدگی با آب شیرین صورت میگیرد و این غرقشدگی بهخصوص در بین کودکان نوپا و پسران جوان و کودکان مبتلا به انواع تشنج شایعتر است و در بعضی موارد غرقشدگی در مقدار کمی آب مثلاً وان حمام هم اتفاق میافتد. بیشترین خطر در فصل تابستان مربوط به نوجوانانی است که با اصول صحیح شنا و شیرجه اطلاعی ندارند و در آبهای رودخانه و دریا و بدون مراقبت اقدام به شنا میکنند.
یکی از مواردی که جان شناگران و افراد در حال غرق را تهدید میکند، اختلالات قلبی و نارسایی کلیوی است که مدتی پس از خارج شدن از آب برایشان به وجود میآید.
هفت مورد غرقشدگی در کهگیلویه و لنده
سیدهادی خاضعی، رئیس اداره منابع آب شهرستانهای کهگیلویه و لنده از 7 مورد غرقشدگی از ابتدای امسال تاکنون در شهرستانهای کهگیلویه و لنده خبر داده و میگوید: «شنا کردن در رودخانهها، سدها و تأسیسات آبی در شهرستانهای کهگیلویه و لنده ممنوع است.»
وی با بیان اینکه غرقشدگی یکی از عوامل مهم فوت بهویژه در فصلهای گرم سال محسوب میشود، تصریح میکند: «کاهش فوتیهای ناشی از غرقشدگی، نیازمند برنامهریزی و سیاستگذاری دقیق و فرهنگسازی مناسب است.»
رئیس اداره منابع آب شهرستانهای کهگیلویه و لنده میافزاید: «هر سال با شروع فصل گرم، بسیاری از افراد جهت گذراندن اوقات فراغت بهسوی ورزشها و تفریحات آبی به کنار رودخانهها و تأسیسات آبی و سدها میروند که خطراتی را برای خود، خانواده و جامعه ایجاد میکنند.»
خاضعی بیان میکند: «با برنامهریزیهای انجام شده، تابلو و شابلون علائم هشداردهنده متعددی (خطر غرق شدن، شنا کردن ممنوع) در محدوده منابع آبی نصب شده که هموطنان باید این علائم را جدی بگیرند و امیدواریم که همشهریان، مسافران، گردشگران و علاقهمندان به شنا به رعایت اصول و فنون این رشته ورزشی و توجه به رعایت نکات ایمنی از شنا کردن در مناطق پرخطر اجتناب کنند تا شاهد حوادث تأسفبار نباشیم.»
آب سرد رودخانهها کشنده است، سرمای آب رودخانهها و دریاچه سدها موضوع بسیار مهمی در پدیده غرقشدگی است که کمتر به آن توجه میشود و آب رودخانه معمولاً از آب دریا و استخرها بسیار سردتر است، آب سرد، 25 درصد سریعتر از هوای سرد گرمای بدن انسان را میگیرد و میتواند کشنده
باشد.
چند توصیه مهم
تنها زمانی با پرتاب کردن اجسام شناور میتوانید به فرد کمک کنید که اولاً آموزشهای لازم را در این زمینه دیده باشید و ثانیاً این وسایل را هم در اختیار داشته باشید. فراموش نکنید که اولین و مهمترین نکته در نجات فرد در حال غرق شدن این است که سلامت و جان خود را به خطر نیندازید.
علی صادقپناه، عضو نجاتغریق به گزارشگر کیهان توضیح میدهد: «فردی که دچار غرقشدگی و خفگی در آب شده است باید هر چه سریعتر اقدامات پزشکی لازم را دریافت کند. چرا که باقی ماندن حتی مقدار کمی آب درون ریهها به مشکلات بزرگتری در آینده منجر خواهد شد. از پرشدن ریه از مایعات گاهی به عنوان خفگی در خشکی یاد میشود. بهترین توصیه این است که بهدقت فردی را که در آب مدام سرفه میکند زیر نظر داشته باشید، یا اگر فرد حتی بعد از بیرون آمدن از آب هنوز به سرفه کردن ادامه میدهد، باید بهسرعت تحت درمان قرار بگیرد. فراموش نکنید که شنا کردن علاوه بر جالب و جذاب بودن و داشتن فایدههای زیاد برای سلامت قلب و عروق با خطراتی هم همراه است و باید برای آن هم آمادگی لازم را کسب کرد. در نهایت اینکه، برای نجات فرد در حال غرق شدن باید شناگر ماهری بوده و روش درست شنا کردن را بیاموزید. از طرفی دیگر داشتن یک جلیقه نجات مناسب و استاندارد تا حدود زیادی به شما در این راه کمک خواهد کرد.»