آمریکا برای چندمین بار به اوکراین دستور داد سرزمینهایش را به روسیه واگذار کند
سرویس خارجی-
فرستاده ویژه کاخسفید گفت که کییف ممکن است به علت روسیزبان بودن برخی مناطق تصرف شده مسکو، حساسیت کمتری نسبت به از دست دادن آنها داشته باشد! از طرف دیگر، وزیر امور خارجه آمریکا گفت: «آمریکا از توافق صلح روسیه و اوکراین در صورت عدم پیشرفت فوری کنار میکشد.»
آنچه آمریکا با اوکراین میکند همان کاری است که امپریالیستهای کلاسیک با کشورهای ضعیف و استعمارگران با مستعمرهها میکردند. رفتار امروز آمریکا با متحدانش، چیزی تازه یا استثنایی نیست. تاریخ روابط خارجی واشنگتن سرشار از مواردی است که در آن، کشورهایی که روزی «دوست» و «شریک استراتژیک» خطاب میشدند، در بزنگاهها قربانی منافع لحظهای آمریکا شدند. نمونه بارز آن، رفتار با ویتنامجنوبی است. آمریکا تا پیش از سال ۱۹۷۵ میلیاردها دلار کمک نظامی و مشاوره به دولت سایگون ارائه داد، اما در نهایت وقتی موازنه به سود ویتنامشمالی تغییر کرد، بدون هیچگونه تضمین یا برنامه حمایت عملی، متحد خود را رها کرد. حتی سفارت آمریکا در سایگون در آخرین لحظات پیش از سقوط شهر، کارکنان خود را با بالگرد خارج کرد و هزاران همکار بومی را پشت درهای بسته جا گذاشت. نمونه دیگر، سرنوشت کُردهای عراق در دهه ۹۰ میلادی است. آمریکا در جریان قیام کُردها علیه صدام، با حمایت لفظی و وعدههایی از استقلال یا خودمختاری، آنها را به مقابله با بغداد تحریک کرد، اما وقتی دولت صدام حمله کرد، نیروهای آمریکایی نهتنها مداخله نکردند بلکه در مواردی مسیر عقبنشینی شورشیان را هم بستند.
از این سوابق میتوان نتیجه گرفت که سیاست خارجی آمریکا بر اساس اصول ثابت و اخلاقمحور استوار نیست، بلکه بر مبنای مصلحتسنجیهای کوتاهمدت، فشار افکار عمومی داخلی و تحولات ژئوپلیتیک تغییر میکند. در افغانستان نیز، شاهد بودیم که پس از بیست سال اشغال و شعارهای حمایت از دموکراسی و حقوق زنان،
واشنگتن در سال ۲۰۲۱ به یکباره تمام نیروهای خود را از این کشور خارج کرد و قدرت را دو دستی به طالبان واگذار نمود. این در حالی بود که دولت وقت کابل، تنها بر پایه حمایت آمریکا سرپا مانده بود. نتیجه، فروپاشی سریع دولت، آوارگی میلیونها نفر
و بازگشت سیاستهای افراطی در این کشور شد. این قصههای دردناک به روشنی نشان میدهند که حتی اگر کشوری تمام ظرفیتهایش را برای همراهی با آمریکا صرف
کند، در نهایت وقتی هزینههای این همراهی از منافع عبور کند، رها خواهد شد.
بذل و بخشش نماینده آمریکا!
«استیو ویتکاف»، نماینده ویژه آمریکا در امور غرب آسیا، که نقشی مهم و اساسی در مذاکرات صلح اوکراین دارد، اعلام کرد که در گفتوگوهای خود با «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهور روسیه، مسئله قلمرو اوکراین را مطرح کرده است. به گفته ویتکاف، این مسئله تا حدی قابل حل است! روزنامه «والاستریت ژورنال» با انتشار این مطلب گزارش داد که ویتکاف در گفتوگو با این رسانه آمریکایی بیان کرد که گفتوگوی او با رئیسجمهور روسیه بر مسائل سرزمینی متمرکز بود. او افزود که روسیه ممکن است بخشی از مناطق تصرفشده را حفظ کند، اما نه همه آنها را. به نظر ویتکاف، کییف ممکن است نسبت به از دست دادن بخشی از قلمروی خود حساسیت کمتری نشان دهد، چرا که این مناطق روسیزبان هستند! این فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا دوشنبه گذشته گفته بود که در چارچوب صلح اوکراین، فرصتی برای رسیدن به آستانه یک اتفاق مهم برای کل جهان وجود دارد و این حلوفصل فراتر از به اصطلاح پنج قلمرو- کریمه، جمهوریهای خلق دونتسک و لوهانسک و مناطق خرسون و زاپوریژیا است.
در صورت عدم پیشرفت فوری کنار میکشیم!
همچنین وزیر امور خارجه آمریکا اعلام کرد که «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور این کشور، ظرف چند روز از تلاش برای میانجیگری در توافق صلح میان روسیه و اوکراین کنار خواهد کشید، مگر اینکه نشانههای واضحی از امکان دستیابی به یک توافق دیده شود. به گزارش روز جمعه «ایرنا» از خبرگزاری «رویترز»، «مارکو روبیو» پس از دیدار با رهبران اروپایی و اوکراینی در پاریس گفت: «ما هفتهها و ماهها به این تلاش ادامه نخواهیم داد. بنابراین اکنون باید خیلی سریع، منظورم در عرض چند روز است، مشخص کنیم که آیا این (توافق) طی چند هفته آینده قابل انجام است یا خیر.»
پس از برگزاری نشست عالیرتبه نمایندگان اروپا، آمریکا و اوکراین در پاریس با محوریت توافق صلح در اوکراین، مقامات دولت فرانسه از پیشرفت مذاکرات درباره پایان احتمالی جنگ روسیه در اوکراین ابراز خرسندی کردند. محافل دولتی از یک مبادله اطلاعات عالی صحبت کردند. به گفته منابع فرانسوی، این اولینبار بود که اوکراینیها، اروپاییها و آمریکاییها دور هم جمع شدند تا درباره صلح در اوکراین صحبت کنند. هدف دستیابی به صلح پایدار و تضمین حقوق ارضی اوکراین است. «امانوئل ماکرون»، رئیسجمهور فرانسه، نیز گفت که مذاکرات صورتگرفته میان هیئتهای اوکراینی و آمریکایی در پاریس مثبت و سازنده بود.
تفاهمنامهای در زمینه منابع معدنی
خبر دیگر آنکه یک مقام ارشد اوکراینی اعلام کرد که کییف و واشنگتن یک یادداشت تفاهم را به عنوان گام اولیه برای دستیابی به یک توافق در زمینه توسعه منابع معدنی امضا کردهاند. «یولیا سویردنکو»، معاون اول نخستوزیر و وزیر اقتصاد اوکراین، در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که این تفاهمنامه به امضا رسیده است.
با این پیشزمینهها که در آغاز این گزارش آمد، بسیار بعید است که بتوان به وعدهها و مواضع آمریکا– حتی وقتی رسمی و علنی بیان میشود– اعتماد کرد. مقامات این کشور بارها نشان دادهاند که منافع ژئوپلیتیکشان بر هرگونه اصول ادعایی، حتی حقوق بشر و دموکراسی، اولویت دارد. گزارشهایی که از مکاتبات داخلی دولت آمریکا در جریان مداخلاتش در خاورمیانه، آمریکای لاتین یا شرق آسیا منتشر شده، اغلب نشان میدهد که لحن دیپلماتیک عمومی تفاوت فاحشی با محاسبات و اهداف پشت پرده دارد. دولتهایی که به آمریکا اعتماد کردهاند، نهتنها امنیت خود را از دست دادهاند بلکه در بسیاری موارد دچار آشوب داخلی و حتی تجزیه ساختاری شدهاند. نمونههای زیادی در آمریکای لاتین و آفریقا نیز هست که همکاری اقتصادی یا نظامی با آمریکا، به جای توسعه و امنیت، بیثباتی و بدهیهای سنگین برای آن کشورها به ارمغان آورده است.
نکته اصلی اینجاست که سیاستهای سلطهطلبانه آمریکا، در بسیاری از موارد شباهت زیادی با رفتار استعمارگران کلاسیک دارد؛ با این تفاوت که امروزه این رفتارها با لحن دیپلماتیک، عناوین حقوقی، و بستههای کمک مالی یا نظامی صورت میگیرد. اما ماهیت آن همچنان مبتنی بر بهرهکشی، کنترل منابع، و اعمال فشارهای سیاسی باقی مانده است. هیچ کشوری نمیتواند به روابطی مبتنی بر وابستگی یک طرفه دل ببندد، بهویژه اگر طرف مقابل سابقهای بلند در نادیده گرفتن منافع دوستان خود داشته باشد. بازخوانی تجربه کشورهایی که قربانی این سیاستها شدهاند، نهتنها برای تحلیلگران، بلکه برای هر ملت و حاکمیتی که به دنبال استقلال سیاسی و اقتصادی است، ضروری و آموزنده خواهد بود.