نسبت تشیع به ایرانیان(پرسش و پاسخ)
پرسش:
آیا این سخن برخی مستشرقین و طرفداران آنان در نسبت تشیع به ایرانیان صحیح است که میگویند: دیدگاه شیعه در مورد علی و فرزندانش همان دیدگاه پدران سابقشان از پادشاهان ساسانی است؟
پاسخ:
با عنایت به ادله عقلی و نقلی شامل آیات قرآن کریم، سیره پیامبر اکرم(ص) و شأن و جایگاه اهل بیت(ع) بطلان این شبهه روشن میگردد: اولا عقیده تشیع همان اعتقاد به امامت الهی و نظریه نص از جانب خداوند بر امام و خلیفه مسلمین بعد از رسول خدا(ص) است. نظریهای که از قرآن و روایات فریقین استفاده میشود. نظریهای که موسس آن خداوند متعال بوده و پیامبر اکرم(ص) در طول 23 سال آن را آبیاری کرده است. پیامبر اسلام(ص) کسی بود که پیروان علی(ع) را شیعه نامید و آنان را مورد مدح و ستایش قرار داد.
ثانیا: از عصر پیامبر اکرم(ص) برخی از صحابه به این عقیده معتقد بودند و حضرت علی(ع) را امام منصوب از جانب خدا به عنوان خلیفه بعد از رسول خدا(ص) میدانستند و در میان آنها به جز سلمان فارسی همگی از اعراب معروف بودند.
ثالثا: بعد از وفات رسول خدا(ص) علی(ع) شیعیانی داشت از عرب که معتقد به ولایت و امامت آن حضرت بودند و هنگام به خلافت رسیدن آن حضرت در رکاب او در جنگهای مختلف مشارکت داشتند.
رابعا: فرهنگ اسلام در بین ایرانیان گسترش یافت، همانگونه که در بین اقوام و ملتهای دیگر نیز گسترش پیدا کرد. در قرن اول هجری، در هیچیک از شهرهای ایران فکر و عقیده به تشیع وجود نداشت، زیرا ایرانیان در عصر خلافت، خلیفه دوم یعنی سال 17 هجری اسلام را پذیرفتند .آری شروع تشیع در ایران توسط اشعریون بود که با هجرتشان از کوفه به قم و کاشان و مشهد این عقیده و فکر را با خود به بلاد ایران منتقل نمودند، و این بعد از دهها سال بود که اسم و اثری از تشیع در ایران مسلمان شده نبود. مورخان میگویند: «در عصر حکومت زیاد بن ابیه بر کوفه، از جمله برنامههای سیاسی که او برای نابودی تشیع به اجرا گذاشت این بود که پنجاه هزار نفر از شیعیان مخلص کوفه را از آن شهر اخراج و به خراسان تبعید نمود.
این افراد در شهرهای ایران خصوصا قم و کاشان ساکن شدند و با گسترش وجودی خود، افکار و عقاید شیعه را نیز بین ایرانیان منتقل کردند و مردم آن دیار نیز از افکار آنها متاثر شدند.» (معجمالبلدان، ج4، ص 397)
شاهد این مطلب این است که صاحبان برخی از صحاح سته و مسانید اهل سنت، همچون بخاری، ترمذی، ابن ماجه، نسایی و سجستانی، از مملکت عجم و ایران بودهاند و ایرانیان نقش به سزایی در گسترش مذهب سنی داشتهاند.
از طرف دیگر بزرگان و رهبران شیعی از خاندان عرب به حساب میآیند. دوازده امام معصوم از اهل بیت پیامبر(ص) و خاندانهای بزرگی امثال: آل عین، آل حیان، تغلبی، آل عطیه و راویان بزرگ دیگری که تراث اهل بیت به توسط آنان منتشر شده، همگی از خانوادههای عرب به حساب میآیند.
همچنین با عنایت به طبقه بعد از اصحاب امامان شیعه، به وجود بزرگانی از علمای شیعه همچون شیخ مفید، شریف مرتضی، علامه حلی، ابن براج، سیدبن طاوس، خاندان آل طاوس، ابن ادریس، محقق حلی، شهید اول و دوم و... پی میبریم که فقه اهل بیت(ع) توسط آنان گسترش یافته است، در حالی که همه آنان از خاندان بزرگ عرب بودهاند.ادله دیگری در این زمینه وجود دارد که به جهت پرهیز از اطاله کلام به همین حد بسنده میکنیم.